Skip to main content

SONDAS, SENSORES, NANOPARTICULAS BASADAS EN SILICE Y LIPIDOS Y DISPOSITIVOS MICROELECTRONICOS PARA TERAPIAS AVANZADAS Y DETECCION DE BIOMARCADORES.

PID2024-155683OB-C41

•
Funding agency name Agencia Estatal de Investigación
Funding agency acronym AEI
Program Programa Estatal para la Investigación y el Desarrollo Experimental
Subprogram Subprograma Estatal de Generación de Conocimiento Científico-Técnico y Desarrollo Experimental
Call Proyectos de I+D+i (Generación de Conocimiento y Retos Investigación)
Call year 2024
State Plan 2024-2027 Plan Estatal de Investigación Científica y Técnica y de Innovación
Beneficiary centre UNIVERSITAT POLITÈCNICA DE VALÈNCIA

Resultados relacionados

Resultados totales (Incluyendo duplicados): 2
Encontrada(s) 1 página(s)

RiuNet. Repositorio Institucional de la Universitat Politécnica de Valéncia
Publication Tesis doctoral (DoctoralThesis)

Remodeling the tumor immune microenvironment with lipid nanoparticles

  • Martínez-Latorre, Javier|||0000-0001-5421-5371
[ES] Esta tesis doctoral, titulada "Remodelación del microambiente inmunitario tumoral con nanopartículas lipídicas", explora el desarrollo de nuevas estrategias inmunoterapéuticas contra el cáncer, tanto a nivel terapéutico como de métodos de administración. En concreto, el trabajo investiga enfoques alternativos y relativamente poco explorados, como las inmunoterapias basadas en macrófagos y la inmunoterapia mediada por antígenos exógenos, que tratan de superar las principales limitaciones de las modalidades inmunoterapéuticas actuales. Paralelamente, la tesis evalúa las nanopartículas lipídicas (LNP) como sistemas de administración de genes no virales para la inmunoterapia. El primer capítulo experimental describe el desarrollo de una novedosa plataforma LNP para la inmunoterapia basada en macrófagos. Las LNP cargadas con ADN plasmídico o ARNm de luciferasa se funcionalizaron con ácido fólico (FA) para dirigirse a las células cancerosas pancreáticas que expresan el receptor de folato y con un anticuerpo anti-CD47 (aCD47) para bloquear la evasión inmunitaria mediada por CD47. Los resultados demuestran una transfección eficaz de las células de cáncer de páncreas, con las LNP cargadas con ARNm superando a las formulaciones basadas en plásmidos. Además, la funcionalización con FA mejoró la captación dirigida de LNP in vitro y la funcionalización con aCD47 restauró la fagocitosis de las células tumorales por los macrófagos in vitro. Los experimentos in vivo en modelos de xenoinjertos Capan-2 de ratón con LNP-ARNm-FA-aCD47 demostraron la expresión in vivo de luciferasa y promovieron un cambio hacia un fenotipo de macrófagos proinflamatorio M1 dentro del microambiente tumoral. En conjunto, estos resultados presentan una plataforma LNP optimizada, capaz de inmunomodular los macrófagos asociados a tumores. El segundo capítulo experimental presenta una novedosa inmunoterapia mediada por antígenos exógenos basada en el epítopo alpha-Gal (galactosa-alpha-1,3-galactosa). El epítopo alpha-Gal es altamente inmunogénico en humanos y provoca fuertes respuestas debido a anticuerpos preexistentes. Se desarrollaron LNP que codifican el ARNm de la alpha-1,3-galactosiltransferasa (alpha-GT) para permitir la biosíntesis endógena de alpha-Gal en la superficie de las células tumorales. El tratamiento con estas LNP indujo con éxito la expresión de alpha-Gal en líneas celulares cancerosas murinas y humanas y promovió el reclutamiento de anticuerpos anti-alpha-Gal humanos naturales hacia las células tumorales. Estos resultados identifican a la LNP alpha como una plataforma inmunoterapéutica prometedora que aprovecha la inmunidad humoral preexistente. El tercer capítulo experimental describe una novedosa inmunoterapia mediada por antígenos exógenos basada en la proteína hemaglutinina (H) del virus del sarampión. La proteína H es un antígeno altamente inmunogénico en humanos debido a la vacunación generalizada contra el virus del sarampión. Se formularon LNP que codifican la proteína H y se demostró que transfectan eficazmente tanto cultivos celulares cancerosos bidimensionales como esferoides tumorales tridimensionales. Además, la administración in vivo de LNP H en ratones vacunados contra el sarampión con tumores de melanoma B16-BL6 dio lugar a una disminución significativa del crecimiento tumoral. Este efecto terapéutico está asociado con una fuerte infiltración intratumoral de linfocitos T citotóxicos CD8+, un cambio en la proporción de células T CD8/CD4 y la producción ex vivo de citocinas proinflamatorias tras la reactivación del antígeno, características distintivas de una potente respuesta inmunitaria mediada por células T CD8+. En conjunto, estos resultados ponen de relieve el potencial de LNP H como nueva estrategia para mejorar la inmunogenicidad tumoral y provocar fuertes respuestas inmunitarias antitumorales., [EN] This doctoral thesis, entitled "Remodeling the Tumor Immune Microenvironment with Lipid Nanoparticles", explores the development of novel cancer immunotherapeutic strategies at both the therapeutic and delivery levels. Specifically, the work investigates alternative and comparatively underexplored approaches, including macrophage-based immunotherapies and exogenous antigen-mediated immunotherapy, which seek to overcome key limitations of current immunotherapeutic modalities. In parallel, the thesis evaluates lipid nanoparticles (LNPs) as non-viral gene delivery systems for immunotherapy. The first experimental chapter describes the development of a novel LNP platform for macrophage-based immunotherapy. LNPs loaded with either luciferase-encoding plasmid DNA or mRNA were functionalized with folic acid (FA) for targeting folate receptor-expressing pancreatic cancer cells and with an anti-CD47 antibody (aCD47) to block CD47-mediated immune evasion. The results demonstrate efficient transfection of pancreatic cancer cells, with mRNA-loaded LNPs outperforming plasmid-based formulations. Moreover, the functionalization with FA enhanced targeted uptake of LNPs in vitro and aCD47 functionalization restored the phagocytosis of tumor cells by macrophages in vitro. In vivo experiments in mouse Capan-2 xenograft models with LNP-mRNA-FA-aCD47 demonstrated in vivo expression of luciferase and promoted a shift to a pro-inflammatory, M1-like macrophage phenotype within the tumor microenvironment. Together, these results present an optimized LNP platform capable of immunomodulating tumor-associated macrophages. The second experimental chapter presents a novel exogenous antigen-mediated immunotherapy based on the alpha-Gal epitope (galactose-alpha-1,3-galactose). alpha-Gal epitope is highly immunogenic in humans and elicits strong pre-existing antibody responses. LNPs encoding alpha-1,3-galactosyltransferase (alpha-GT) mRNA were developed to enable endogenous alpha-Gal biosynthesis on tumor cell surfaces. Treatment with these LNPs successfully induced alpha-Gal expression in both murine and human cancer cell lines and promoted the recruitment of naturally occurring human anti-alpha-Gal antibodies to tumor cells. These results identify LNP alpha as a promising immunotherapeutic platform that exploits pre-existing humoral immunity. The third experimental chapter describes a novel exogenous antigen-mediated immunotherapy based on the hemagglutinin (H) protein of the measles virus. H protein is a highly immunogenic antigen in humans due to widespread vaccination against measles virus. LNPs encoding H protein were formulated and shown to efficiently transfect both two-dimensional cancer cell cultures and three-dimensional tumor spheroids. Moreover, in vivo administration of H-expressing LNPs in measles-vaccinated mice bearing B16-BL6 melanoma tumors resulted in significant tumor growth delay. This therapeutic effect is associated with robust intratumoral infiltration of CD8+ cytotoxic T lymphocytes, a shift in the CD8/CD4 T cell ratio, and ex vivo production of pro-inflammatory cytokines upon antigen recall, hallmarks of a potent CD8+ T cell-mediated immune response. Together, these results highlight the potential of LNP H as a novel strategy to enhance tumor immunogenicity and elicit strong antitumor immune responses. We hope that the results obtained in this doctoral thesis will demonstrate the versatility of LNP-based platforms and support the development of innovative cancer immunotherapies that leverage alternative immunotherapeutic strategies, such as macrophage-based approaches and exogenous antigen-mediated immunotherapy., [CA] Esta tesi doctoral, titulada «Remodelació del microambient immunitari tumoral amb nanopartícules lipídiques», explora el desenvolupament de noves estratègies immunoterapèutiques contra el càncer, tant a nivell terapèutic com de mètodes d'administració. En concret, el treball investiga enfocaments alternatius i relativament poc explorats, com les immunoteràpies basades en macròfags i la immunoteràpia mediada per antígens exògens, que tracten de superar les principals limitacions de les modalitats immunoterapèutiques actuals. Paral·lelament, la tesi avalua les nanopartícules lipídiques (LNP) com a sistemes d'administració de gens no virals per a la immunoteràpia. El primer capítol experimental descriu el desenvolupament d'una nova plataforma LNP per a la immunoteràpia basada en macròfags. Les LNP carregades amb ADN plasmídic o ARNm de luciferasa es van funcionalitzar amb àcid fòlic (FA) per a dirigir-se a les cèl·lules canceroses pancreàtiques que expressen el receptor de folat i amb un anticòs anti-CD47 (aCD47) per a bloquejar l'evasió immunitària mediada per CD47. Els resultats demostren una transfecció eficaç de les cèl·lules de càncer de pàncrees, amb les LNP carregades amb ARNm superant a les formulacions basades en plasmidis. A més, la funcionalització amb FA va millorar la captació dirigida de LNP in vitro i la funcionalització amb aCD47 va restaurar la fagocitosi de les cèl·lules tumorals pels macròfags in vitro. Els experiments in vivo en models de xenotrasplantament Capan-2 de ratolí amb LNP-ARNm-FA-aCD47 van demostrar l'expressió in vivo de luciferasa i van promoure un canvi cap a un fenotip de macròfags proinflamatori M1 dins del microambient tumoral. En conjunt, aquests resultats presenten una plataforma LNP optimitzada, capaç de immunomodular els macròfags associats a tumors. El segon capítol experimental presenta una nova immunoteràpia mediada per antígens exògens basada en el epítop alpha-Gal (galactosa-¿-1,3-galactosa). El epítop alpha-Gal és altament immunogènic en humans i provoca fortes respostes a causa d'anticossos preexistents. Es van desenvolupar LNP que codifiquen el ARNm de la ¿-1,3-galactosiltransferasa (¿-GT) per a permetre la biosíntesi endògena de ¿-Gal en la superfície de les cèl·lules tumorals. El tractament amb estes LNP va induir amb èxit l'expressió de ¿-Gal en línies cel·lulars canceroses murines i humanes i va promoure el reclutament d'anticossos anti-¿-Gal humans naturals cap a les cèl·lules tumorals. Estos resultats identifiquen a la LNP alpha com una plataforma immunoterapèutica prometedora que aprofita la immunitat humoral preexistent. El tercer capítol experimental descriu una nova immunoteràpia mediada per antígens exògens basada en la proteïna hemaglutinina (H) del virus de la xarampió. La proteïna H és un antigen altament immunogènic en humans a causa de la vacunació generalitzada contra el virus de la pallola. Es van formular LNP que codifiquen la proteïna H i es va demostrar que transfecten eficaçment tant cultius cel·lulars cancerosos bidimensionals com esferoides tumorals tridimensionals. A més, l'administració in vivo de LNP H en ratolins vacunats contra la pallola amb tumors de melanoma B16-BL6 va donar lloc a una disminució significativa del creixement tumoral. Aquest efecte terapèutic està associat amb una forta infiltració intratumoral de limfòcits T citotòxics CD8+, un canvi en la proporció de cèl·lules T CD8/CD4 i la producció ex vivo de citocines proinflamatòries després de la reactivació de l'antigen, característiques distintives d'una potent resposta immunitària mediada per cèl·lules T CD8+. En conjunt, aquests resultats posen en relleu el potencial de LNP H com a nova estratègia per millorar la immunogenicitat tumoral i provocar fortes respostes immunitàries antitumorals. Esperem que els resultats obtinguts en aquesta tesi doctoral demostren la versatilitat de les plataformes basades en LNP i recolzen el desenvolupament d'immunoteràpies innovadores contra el càncer., This research was supported by European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 899708 (ULISES). The work has also received funding from projects PID2020-119692RB-C22, PID2023-146637OB-C22, PID2021-128141OBC22, PID2021-126304OB-C41 and PID2024-155683OB-C41 funded by MCIN-Ministerio de Ciencia e Innovación and by the European Regional Development Fund—A way of doing Europe. This study was also supported by the ERC Advanced Grant Edison (101052997), the Generalitat Valenciana (CIPROM/2021/007) and CIBER (CB06/01/2012) and (RD21/0017/0012) Instituto de Salud Carlos III, the Generalitat de Catalunya (SGR21/01169). The research leading to these results has also received funding from “la Caixa” Foundation under agreement LCF/PR/SP23/52950009. The Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or European Research Council. Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them. J.M-L. is grateful to the Spanish MECD for his FPU grant (FPU19/06219). PM.S-T. is grateful to the Generalitat Valenciana for a postdoctoral Investigo contract (INVEST/2023/443). We also acknowledge the support of CERCA Programme/Generalitat de Catalunya.
RiuNet. Repositorio Institucional de la Universitat Politécnica de Valéncia
Publication Tesis doctoral (DoctoralThesis)

Smart Nanoparticles for Enhanced Melanoma Therapy: From Controlled Drug Release to Self-Propelled Nanomotors

  • Esteve-Moreno, Juan José|||0000-0002-1259-7663
[ES] La presente tesis doctoral, titulada "Nanopartículas inteligentes para una terapia mejorada contra el melanoma: desde la liberación controlada de fármacos a los nanomotores autopropulsados", se centra en el desarrollo de estrategias terapéuticas innovadoras frente al melanoma mediante nanopartículas inteligentes. En concreto, aborda la síntesis, caracterización y evaluación de nanodispositivos para la liberación controlada de fármacos. Estos sistemas buscan superar barreras características del melanoma, como la evasión inmunitaria, la matriz extracelular tumoral y la degradación prematura de los fármacos, reduciendo los efectos adversos sobre tejidos sanos. El primer capítulo presenta una introducción al cáncer y, especialmente, al melanoma, describiendo sus principales características biológicas, mecanismos de metástasis y evasión inmune. Asimismo, revisa la evolución de las estrategias terapéuticas y las limitaciones que condicionan su eficacia. Posteriormente, se introduce la nanotecnología aplicada a la medicina y sus principales aplicaciones oncológicas. Finalmente, se analizan los sistemas de liberación controlada de fármacos, las profármacos y los estímulos capaces de desencadenar su activación, con especial atención a las nanoestrellas de oro y a las nanopartículas mesoporosas de sílice como plataformas prometedoras para el tratamiento del melanoma. El capítulo segundo se exponen los objetivos de la tesis. El tercer capítulo describe una plataforma nanoterapéutica bioortogonal basada en nanoestrellas de oro para la fotoactivación controlada de profármacos de doxorrubicina mediante luz infrarroja cercana (NIR). Se desarrollaron dos estrategias complementarias: una prodroga de doxorrubicina inactivada mediante grupos 2-nitrobencilo y la misma molécula anclada covalentemente a la superficie de las nanoestrellas. La irradiación NIR induce la liberación controlada de la doxorrubicina activa. Ambas formulaciones mostraron elevada estabilidad en condiciones fisiológicas y activación exclusivamente tras irradiación. Además, se demostró la activación intracelular del profármaco en células de melanoma y cáncer de cuello uterino minimizando los efectos fototérmicos. Los estudios in vitro e in vivo en modelos murinos de melanoma evidenciaron una liberación eficiente del fármaco, una inhibición significativa del crecimiento tumoral y una actividad terapéutica selectiva únicamente bajo irradiación NIR. El cuarto capítulo se centra en el desarrollo de nanomotores autopropulsados para mejorar la distribución de fármacos en regiones profundas del tumor. El sistema se basa en nanopartículas Janus de platino funcionalizadas con lactato oxidasa y cargadas con doxorrubicina. Estas aprovechan el lactato del microambiente tumoral como combustible endógeno, proporcionando propulsión autónoma y depleción metabólica. Los nanomotores mostraron movimiento autónomo y liberación específica del fármaco en condiciones fisiológicas. En células de melanoma produjeron una marcada reducción de la viabilidad celular a bajas concentraciones, mientras que en esferoides tumorales alcanzaron una penetración intratumoral superior a la de sistemas pasivos. Los estudios in vivo demostraron una reducción significativa del tamaño tumoral y un aumento de la infiltración de linfocitos CD8+, sugiriendo una disminución de la evasión inmunitaria asociada al metabolismo del lactato. Finalmente, los capítulos quinto y sexto recogen la discusión general, las perspectivas futuras y las conclusiones. En conjunto, los resultados demuestran la versatilidad de las nanoestrellas plasmónicas y de los nanomotores impulsados por metabolitos como plataformas para terapias antitumorales innovadoras. Estas estrategias combinan activación controlada de profármacos, propulsión autónoma y remodelación del microambiente tumoral para mejorar la administración de fármacos frente al melanoma y otros tumores accesibles., [EN] The present doctoral thesis, entitled "Smart nanoparticles for improved melanoma therapy: from controlled drug release to self-propelled nanomotors", focuses on the development of innovative therapeutic strategies against melanoma through the use of smart nanoparticles. Specifically, it addresses the synthesis, characterization, and evaluation of nanodevices for controlled drug release. These systems are designed to overcome key barriers associated with melanoma, such as immune evasion, the tumor extracellular matrix, and premature drug degradation, while reducing adverse effects on healthy tissues. The first chapter provides an introduction to cancer, and especially to melanoma, describing its main biological features, mechanisms of metastasis, and immune evasion. It also reviews the evolution of therapeutic strategies and the limitations that affect their efficacy. Subsequently, the application of nanotechnology in medicine and its main oncological applications are introduced. Finally, controlled drug delivery systems, prodrugs, and the stimuli capable of triggering their activation are analyzed, with special attention to gold nanostars and mesoporous silica nanoparticles as promising platforms for melanoma treatment. The second chapter presents the objectives of the thesis. The third chapter describes a bioorthogonal nanotherapeutic platform based on gold nanostars for the controlled photoactivation of doxorubicin prodrugs using near-infrared (NIR) light. Two complementary strategies were developed: a doxorubicin prodrug inactivated by 2-nitrobenzyl groups and the same molecule covalently anchored to the surface of the nanostars. NIR irradiation induces the controlled release of active doxorubicin. Both formulations showed high stability under physiological conditions and were activated only upon irradiation. In addition, intracellular activation of the prodrug was demonstrated in melanoma and cervical cancer cells, minimizing photothermal effects. In vitro and in vivo studies in murine melanoma models showed efficient drug release, significant inhibition of tumor growth, and selective therapeutic activity only under NIR irradiation. The fourth chapter focuses on the development of self-propelled nanomotors to improve drug distribution in deep tumor regions. The system is based on platinum Janus nanoparticles functionalized with lactate oxidase and loaded with doxorubicin. These nanoparticles exploit lactate from the tumor microenvironment as an endogenous fuel, providing autonomous propulsion and metabolic depletion. The nanomotors showed self-propulsion and specific drug release under physiological conditions. In melanoma cells, they produced a marked reduction in cell viability at low concentrations, while in tumor spheroids they achieved greater intratumoral penetration than passive systems. In vivo studies demonstrated a significant reduction in tumor size and an increase in CD8+ lymphocyte infiltration, suggesting a decrease in immune evasion associated with lactate metabolism. Finally, the fifth and sixth chapters present the general discussion, future perspectives, and conclusions. Overall, the results demonstrate the versatility of plasmonic nanostars and metabolite-driven nanomotors as platforms for innovative anticancer therapies. These strategies combine controlled prodrug activation, autonomous propulsion, and remodeling of the tumor microenvironment to improve drug delivery against melanoma and other accessible tumors., [CA] La present tesi doctoral, titulada "Nanopartícules intel·ligents per a una teràpia millorada contra el melanoma: des de l'alliberament controlat de fàrmacs fins als nanomotors autopropulsats", se centra en el desenvolupament d'estratègies terapèutiques innovadores contra el melanoma mitjançant l'ús de nanopartícules intel·ligents. En concret, aborda la síntesi, la caracterització i l'avaluació de nanodispositius per a l'alliberament controlat de fàrmacs. Aquests sistemes busquen superar barreres característiques del melanoma, com ara l'evasió immunitària, la matriu extracel·lular tumoral i la degradació prematura dels fàrmacs, reduint els efectes adversos sobre els teixits sans. El primer capítol presenta una introducció al càncer i, especialment, al melanoma, descrivint-ne les principals característiques biològiques, els mecanismes de metàstasi i l'evasió immune. Així mateix, revisa l'evolució de les estratègies terapèutiques i les limitacions que en condicionen l'eficàcia. Posteriorment, s'introdueix la nanotecnologia aplicada a la medicina i les seues principals aplicacions oncològiques. Finalment, s'analitzen els sistemes d'alliberament controlat de fàrmacs, els profàrmacs i els estímuls capaços de desencadenar-ne l'activació, amb una atenció especial a les nanoestrelles d'or i a les nanopartícules mesoporoses de sílice com a plataformes prometedores per al tractament del melanoma. El segon capítol exposa els objectius de la tesi. El tercer capítol descriu una plataforma nanoterapèutica bioortogonal basada en nanoestrelles d'or per a la fotoactivació controlada de profàrmacs de doxorubicina mitjançant llum infraroja pròxima (NIR). Es van desenvolupar dues estratègies complementàries: un profàrmac de doxorubicina inactivat mitjançant grups 2-nitrobenzil i la mateixa molècula ancorada covalentment a la superfície de les nanoestrelles. La irradiació NIR indueix l'alliberament controlat de la doxorubicina activa. Ambdues formulacions van mostrar una elevada estabilitat en condicions fisiològiques i una activació exclusivament després de la irradiació. A més, es va demostrar l'activació intracel·lular del profàrmac en cèl·lules de melanoma i de càncer de coll uterí, minimitzant els efectes fototèrmics. Els estudis in vitro i in vivo en models murins de melanoma van evidenciar un alliberament eficient del fàrmac, una inhibició significativa del creixement tumoral i una activitat terapèutica selectiva únicament sota irradiació NIR. El quart capítol se centra en el desenvolupament de nanomotors autopropulsats per a millorar la distribució de fàrmacs en regions profundes del tumor. El sistema es basa en nanopartícules Janus de platí funcionalitzades amb lactat oxidasa i carregades amb doxorubicina. Aquestes aprofiten el lactat del microambient tumoral com a combustible endogen, proporcionant propulsió autònoma i depleció metabòlica. Els nanomotors van mostrar moviment autònom i alliberament específic del fàrmac en condicions fisiològiques. En cèl·lules de melanoma van produir una reducció marcada de la viabilitat cel·lular a baixes concentracions, mentre que en esferoides tumorals van assolir una penetració intratumoral superior a la dels sistemes passius. Els estudis in vivo van demostrar una reducció significativa de la mida tumoral i un augment de la infiltració de limfòcits CD8+, la qual cosa suggereix una disminució de l'evasió immunitària associada al metabolisme del lactat. Finalment, els capítols cinqué i sisé recullen la discussió general, les perspectives futures i les conclusions. En conjunt, els resultats demostren la versatilitat de les nanoestrelles plasmòniques i dels nanomotors impulsats per metabolits com a plataformes per a teràpies antitumorals innovadores. Aquestes estratègies combinen activació controlada de profàrmacs, propulsió autònoma i remodelació del microambient tumoral per a millorar l'administració de fàrmacs davant del melanoma i altres tumors accessibles., This research was supported by projects PID2021-126304OB-C41, PID2021-128141OB-C22 and PID2024-155683OB-C41, funded by MCIN/AEI/10.13039/501100011033 and by the European Regional Development Fund (ERDF) – A way of doing Europe; by the Generalitat Valenciana (Project PROMETEO CIPROM/2021/007); by Project MFA/2022/049 from the Advanced Materials programme, funded by the European Union NextGenerationEU (PRTR-C17.I1); and by the Generalitat Valenciana and the European Research Council (ERC) via Advanced Grant 101052997 (EDISON). This research was also supported by CIBER – Consorcio Centro de Investigación Biomédica en Red – (CB06/01/2012), Instituto de Salud Carlos III, Ministerio de Ciencia e Innovación. J.J.E.-M. thanks the AECC Scientific Foundation, and especially the AECC Council of Valencia, for their PhD grant (PRDVA21651ESTE). P.D. thanks the AECC Scientific Foundation for their postdoctoral grant (INVES246470DIEZ). O.F.S. acknowledges the support from the Provincial Council of Gipuzkoa under the Fellows Gipuzkoa programme. F.J.H. thanks MIU for his FPU grant (FPU20/06021). V.S.-A. thanks MIU for his FPI grant (PRE2022-103714). A.G-F. and P.D. thank the Instituto de Salud Carlos III and the European Social Fund for their "Miguel Servet" contracts (CP25/00067 and CP24/00043). The authors thank the UPV Electron Microscopy Service and the CIPF Confocal and Electron Microscopy Services for their technical support. The U26 NMR: Biomedical Applications II platform from NANBIOSIS (ICTS "NANBIOSIS", Research Infrastructures & Services of CIBER-BBN) is also gratefully acknowledged.