Encontrados 8545 resultado(s)
Encontradas 86 página(s)
Encontradas 86 página(s)
Euskarazko perpaus erlatiboen joskera, jostailu zaharrentzat poltsa berriak ehuntzen
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Gutierrez Ziardegi, Eider
113 p. -- Bibliog.: pp. 104-113, Perpaus erlatiboak (PE) izen bat modifikatzen duten mendeko perpausak
dira. Hizkuntzaz hizkuntza erlatibakuntza modu ezberdinetara egiten da, eta
hizkuntza bat eta berak erlatibakuntza modu ezberdinak izan ditzake.
Erlatibakuntza gertakari sintaktiko bakuna izan daiteke edo bestelako gertakari
orokorragoen ondorio, baina ezagutzen diren hizkuntza guztiek erlatibo
perpausak dituztenez, erlatibo perpausak gramatika unibertsalaren parte direla
esan dezakegu, elementu atomikoak zein eratorriak izan...
EEM esposizioaren ikerketa, neurketak eta simulazioak IOT sareetan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Landa Guerra, Aitor
Ingelesez:
Long Range (LoRa) is a new technology developed for Internet of Things (IoT) networks, which are expected to grow in the near future. However, as it is a recent technology, there is a lack of studies that analyze the efficiency of the links and the levels of the electromagnetic (EM) exposition, in different cases and configurations.
The aim of this project is to research and develop a method whether the EM exposition exceed the allowed limits in different configurations and how it..., Gazteleraz:
Long Range (LoRa) es una tecnología reciente desarrollada para las redes “internet de las cosas” (IoT – internet of Things), las cuales se esperan que vayan en aumento en el futuro cercano. Sin embargo, al ser una tecnología reciente, hay una falta de estudios que analicen la eficiencia de estas conexiones y los niveles de exposición electromagnética (EM) en diferentes casos y configuraciones.
El propósito de este proyecto es el investigar y desarrollar una metodología para..., Euskaraz:
Long Range (LoRa), etorkizunean handitzea espero diren “Internet of Things” (IoT) sareetarako diseinatu den teknolgia berri bat da. Hala ere, berria izateagatik, konfigurazio desberdinetan horien efizientzia eta sortzen dituzten esposizio mailen inguruko ikerketen hutsa dago.
Proiektu honen xedea, konfigurazio desberdinetan eremu elektromagnetikoaren (EEM) esposizio mailak gainditzen diren aztertzeko metodologia bat ikertzea eta garatzea da. Horregatik, Gradu Amaierako Lan (GrAL)...
Eguzki energia bidezko ur-ponpaketa sistema isolatua Buena Vistan (Suchitoto, El Salvador)
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Pérez-Pons Andrade, Eva
Laburpena: El Salvadorko landa-eremuetan urarekin eta elektrizitatearekin dauden arazoetatik
abiatuz, eta horiek emakumeengan dituzten eraginak kontuan hartuz, “Eguzki energia
bidezko ur-ponpaketa sistema isolatua Buena Vistan (Suchitoto, El Salvador)” izeneko
proiektua garatu da; hasierako diseinua da, aurrerago hobetu eta etorkizunean
inplementatu nahi dena. Proiektua emakumeen ahalduntzerako tresna gisa aurkeztu nahi
da. Gainera, El Salvadorko landa-eremuari egokitutako ahalik eta teknologia..., Resumen: partiendo de las problemáticas que existen con el agua y la electricidad en las zonas
rurales de El Salvador, y teniendo en cuenta las consecuencias que éstas tienen sobre las
mujeres, se ha desarrollado el proyecto titulado “Eguzki energia bidezko ur-ponpaketa
sistema isolatua Buena Vistan (Suchitoto, El Salvador)” - sistema de bombeo de agua
aislado basado en energía solar en Buenva Vista (Suchitoto, El Salvador). Es un primer
diseño, con intención de mejorarlo e implementarlo en un..., Abstract: the project "Eguzki energia bidezko ur-ponpaketa sistema isolatua Buena Vistan
(Suchitoto, El Salvador)" – Isolated water pumping system based on solar energy for
Buena Vista (Suchitoto, El Salvador) - has been developed considering the problems that
arise with water and electricity in rural areas of El Salvador, taking into account the
consequences that those issues produce on women. It is a first design, with the intention
of improving it and implementing it in the future....
Galdakaoko argiztapenaren hobekuntza plana
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Terroba Castillo, Erlantz
Laburpena: Galdakaoko Udaletxeko tecnikariek herriaren argiztapenaren hobkuntza plana proposatu dute
Hotel baten horniketa termiko eta elektrikoa energia berriztagarrien bitartez
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Capanaga Velasco, Alain
Proiektu honetan, hotel baten gaur egungo energia horniketaren iturrriak eta kostuak aztertzen dira. Ondoren, energia-iturri berriztagarrien ikasketa egiten da eta hotelaren ezaugarrientzako egokienak aukeratzen dira. Aukeratutako energia berriztagarrien planten inplementazioa deskribatzen da eta hura suposatuko lukeen kostuak eta aurrezpena azaltzen dira., La sociedad actual está cada vez más concienciada sobre la contaminación medio ambiental. Esta situación ha supuesto un incremento considerable del uso de fuentes de energía renovables en los últimos años.Este proyecto es un ejemplo de la tendencia sostenible anteriormente mencionada, resaltando las ventajas más notorias del uso de energías alternativas en un hotel.Con el fin de conseguir las mejores soluciones a la situación expuesta, se hará un estudio de..., Today's society is increasingly aware of environmental pollution. This has led to a significant increase in the use of renewable energy sources in recent years.This Project is an example of the afore mentioned sustainable trend, highlighting the most notorious advantages of using alternative energies in a hotel. In order to achieve the best solutions to the exposed situation, a study will be carried out on the energy needs and weather conditions of the hotel, explaining in detail the...
Itsasontziak lehorreratzeko garabia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zubia Arrieta, Leire
Laburpena: proiektu honen helburu nagusia Getariako portuan dagoen portuko garabi baten
diseinua da, zehazki Getariako kirol portuan kokatuta, itsasontzien manipulazioa eta
altxatzea du helburu nagusia eta 8 tonarainoko itsasontziak kargatu ahal izango ditu,
kontserbazio eta konponketa eragiketak egin ahal izateko.
Garabi hau aplikazio honetarako dauden hainbat garabi-motaren arabera diseinatu da,
antzekoa den egitura bat lortuz. Horregatik, proiektu honen emaitza merkatuan
daudenen garabi...
LISN sareak: software bidezko simulazioa, neurketetan oinarritutako sintesia eta ziurgabetasunaren kalkulua.
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Gallarreta Canteli, Alexander
Azken hamarkadetan, sare elektrikoa erabiliz komunikazioak ahalbidetzen dituzten teknologiak sortu eta garatu egin dira, hots, PLC (Power Line Communications) komunikazioak. Transmisio hauek, ingurune oso aldakor eta ezegonkorrean ematen dira, sare elektrikoa, ezaugarri hauek komunikazio kanal batentzako erabat desegokiak izanik. Egoera honek ezinbestekoa egiten du komunikazio kanal berri honen ikerketa eta karakterizazioa, baita ingurune honetan gailu elektriko eta elektronikoek sortzen..., En las últimas décadas, se han desarrollado tecnologías que hacen posible la comunicación entre dispositivos a través de la red eléctrica, conocidas como PLC (Power Line Communications). Este medio de comunicación es muy cambiante e inestable, unas características nada recomendables para un canal de comunicación. Este hecho hace necesario el estudio y caracterización, tanto de este nuevo canal de comunicación, como de las emisiones radioeléctricas que inyectan los dispositivos..., In the last decades, technologies that make possible communication between devices through the electrical network have been developed; they are known as PLC (Power Line Communications). This new communication channel, the low voltage network, is very changeable and unstable, features that are not recommended. These facts make necessary the study and characterization of this new communication channel, and also, the radioelectric emissions that are injected by electrical and electronic devices in...
Olaranbe kirol instalazioen berrikuntza
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sodupe Goicoechea, Ana
Laburpena: proiektu honen helburua aipatutako futbol instalazioen balorazio orokor bat egitea, gabeziak
aurkitu eta hauek zuzenduko dituen proiektu bat sortzea da. Izan ere, 2002 urtean egin ziren
obretatik aurrera ez da berrikuntza berririk egin, jokalari nahiz ikusleen erosotasuna eta bereziki
futbolari berriekiko erakargarritasuna murriztu egin da urte hauetan.
Berrikuntza honekin proiektu berrien sorrera ahalbidetzea saiatuko da, talde berrien sorrera edo
maila ezberdineko txapelketak...
Vending makina baten maketaren eraikuntza eta kontrola Arduino erabiliz
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Mediavilla Petralanda, Patxi Unai
Laburpena: proiektu honetan, vending makina baten diseinua eta garapena egiten da. Horretarako, hasierako proiektu hau, atal desberdinetan banatzen da. Hasteko, eraikuntza atalean, non kutxaren diseinua eta eraikuntza burutzen diren. Bestetik, programazio atalean, non, Arduino ingurunean, vending makina funtzionarazteko kodea garatzen da. Azkenik, atal elektrikoa, non konexio desberdinak, egokiak izatea bermatzen den. Bide-orri hau jarraituz, eta gailu aproposak erabiliz proiektua aurrera..., Abstratc: in this project, a vending machine is designed and developed. For that, the main project is divided in smaller parts, which will ease the execution of it. First, building part, where the design and crafting of the case is made. Then, the programing part, where using Arduino, the code of the venduino program is made. Last but not the least, the electric part, where different connections of all the components are studied and performed. Following this path, and the correct election of..., Resumen: en este proyecto, se lleva a cabo el diseño y el desarrollo de una máquina de vending. Para ello, el proyecto principal se divide en partes más pequeñas que facilitaran su ejecución. Para empezar, la parte de la construcción de la caja, en la que ese tratara el diseño y la construcción de la caja. Después, la parte de la programación, donde usando Arduino, se creará un código que lleve a cabo el correcto funcionamiento de la máquina de vending. Para terminar, la parte eléctrica, en la...
Alderanzgailuek sortutako modu komuneko tentsioa txikitzeko modulazio tekniken analisia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Caballero Barandiaran, Gabriel
Aldaketa klimatikoa dela eta, azken urte hauetan berotegi efektuko gasen isurketa geroz
eta gehiago kontrolatzen ari da. Gas hauen %14a erregai fosileko ibilgailuek isurtzen
dituzte eta honengatik, lehen mailako objektibo bihurtu da isurketa hauekin bukatzea.
Neurri batzuk hartzen hasi dira, parke mobilaren elektri kazioa adibidez. Lege eta
inbertsio ugari sortu dira ibilgailu elektrikoen salmentak sustatzeko eta gradu amaierako
lan honen bitartez, sektore honetako ikerkuntzan lagundu nahi da...., En los ́ultimos a ̃nos, debido al cambio clim ́atico, se est ́an controlando cada vez m ́aslas emisiones de gases de efecto invernadero. El 14% de estos gases los producen losveh ́ıculos de combusti ́on f ́osil, por lo que se han vuelto el objetivo principal a la hora deintentar frenar el fen ́omeno ambiental que estamos creando los humanos.Para ello, se han llevado a cabo diversas acciones entre las que cabe destacar la elec-trificaci ́on del parque m ́ovil. Se han promulgado varias leyes y..., In the last few years the climate change is being a concerning topic. The greenhouseeffect gases are being more and more controlled. The %14 of these gases are emitted bythe fossil combustion vehicles and that is why they have becomed the primary objectivewhen talking about stopping the climate change that we, the hummans are developing.Diverse actions have been carried out with the aim of turning electric the current ve-hicles such as the founds for the investigation and development of this...
Bobinak eta paleak gordetzeko egitura industriala
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
López Manso, Alder
Laburpena: proiektu honen helburua da Santurtziko herrian kokatutako Bilboko portuko Bizkaia kaian, bobinak eta paleak gordetzeko egitura industrial baten diseinu eta kalkulua. Eraikina 15º-ko inklinazioko eta bi isurialdeko teilatuko bi modulu berdinez osatuko da, modulu bakoitzaren neurriak 20x80 m-koak izanik eta beraz eraikinaren neurri totalak 40x80 m izanik. Ezkerreko moduluan 16tn altxatzeko gaitasuneko zubi garabi bat kokatuko da, eta eskumakoan 4 m-ko altuerara ofizinetarako forjatu...
Eskaner intraoralen zehaztasun azterketa eta paziente edentuluen inpresio digitala hobetzeko metodologia.
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Iturrate Mendieta, Mikel
236 p., Teknologia berrietan oinarrituriko gailuak odontologian ere integratzen hasiak dira. Gailu hauetako bat eskaner intraorala da eta bere funtzioa, inpresio digitalak edo hortz-uztaien erreplika digitalak egitea da, ohikoak diren igeltsuzko erreplikak ordezkatuz. Erreplika hauekin odontologoek, espezialitate ezberdinetan dituzten beharrei erantzunez, errestaurazio eta errehabilitazio lanak diseinatu eta gauzatu ditzakete.Baina gailu hauek ez daude odontologiako lan-fluxu digitalean integraturik,...
Digitalizazioa prozesuen industrian. Sagardoaren trazabilitatea kudeatzeko informazio sistema baten diseinua
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zubiarrain Arin, Ainhoa
Laburpena: teknologia digitalek agintzen duten aro honetan, industria eraberritze sakon bat jasaten ari da. Hau gaurkotasuneko erronka handienetakoa bilakatu da, eta are handiagoa sagardogintza industria bezalako industria txiki eta familiartekoentzat. Negozio tradizional moduan, sagardo ekoizleak ez dira 4.0 Industriak produktibitate eta errentagarritasunean ekar ditzaken onuren jabe. Hau horrela izanik, proiektu honen bitartez Industria eredu berrien garrantzia aztertuko da eta sagardoren..., Resumen: en esta nueva era dominada por las tecnologías digitales, la industria está atravesando un
proceso de profunda transformación. Esto se ha convertido en uno de los mayores desafíos de
la actualidad, y más para aquellas industrias pequeñas y familiares, como la industria sidrera.
Como negocio tradicional, las compañías de sidra no son conscientes de las ventajas que la
industria 4.0 podría ofrecer en términos de productividad y rentabilidad. Por lo tanto, con este
proyecto se analizará..., Abstract: in this new era dominated by digital technologies, industry is undergoing a process of a profound
transformation. This has become one of the biggest challenges of today, and even more to those
small and familiar industries, such as cider production. Like a traditional business, cider
companies are not aware of the advantages 4.0 Industry movement could offer in a way of
productivity and profitability. Therefore, this project is going to analyse the new Industry models
and it is going...
Eguzki pompaketan oinarritutako ortu baten ureztatze sistema automatikoa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aresti Muñoz, Irati
Laburpena: nekazaritza industrian teknologia berriak gero eta erabiliagoak dira. Hauen artean, ureztapen sistema automatizatuen erabilera gero eta nabarmenagoa bihurtzen ari delarik. Sistema hauen abantaila aipagarriena laborantzen etekina handitzea da.
Bestalde, azken urteetan klima-aldaketari buruzko kezka nabarmenagoa dela eta, energia berriztagarrien erabilerak garratzi handia hartu du. Izan ere, hauek ez dituzte gas kutsatzailerik eta berotegi efektuzko gasak isurtzen eta teknologia hauen..., Resumen: las nuevas tecnologías son cada vez utilizadas con más frecuencia en la industria agrícola. Entre ellas, cabe destacar que los sistemas de riego automatizados están cada día más presentes en este tipo de industria. El uso de estos sistemas permite la mejora del rendimiento de los cultivos.
Además, debido a la creciente preocupación por el cambio climático de los últimos años, el uso de energías renovables ha ido adquiriendo un papel cada vez más relevante. De hecho, al no emitir..., Abstract: new technologies are frequently used in the agricultural industry. Among them, it should be noted that automated irrigation systems are increasingly present in this type of industry. These systems allow the improvement of crops efficiency.
Furthermore, because of the growing concern about climate change in recent years, the use of renewable energy has been acquiring an increasingly relevant role. In fact, by not emitting pollutants or creating greenhouse gases, the use of this type of...
Hiri-drainatze sistema jasangarrien aplikazio ikerketa Bilboko Etxebarria parkean
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Oleaga Payo, Izaskun
Laburpena: proiektu hau Bilboko Udalaren laguntzarekin batera egin den ikerketa bat da. Ikerketa hau Bilboko Etxebarria parkean kokatzen da. Ikerketa honekin lortu nahi dena da egiaztatzea posible dela hiri jasangarriak eraikitzea eta etorkizunean ikuspuntu ekologikoago batetik eraiki behar ditugula hiriak. Horretarako, hiri-drainatze sistema jasangarriak zer diren eta ze mota dauden azaldu egin da. Gainera, Espainian mailan zein Euskal Herri mailan zeinbat adibide azaldu dira. Proiektuaren..., Resumen: este proyecto es una investigación llevada a cabo en el Parque Etxebarria, realizada en
colaboración con el Ayuntamiento de Bilbao. Lo que queremos lograr con esta investigación es
demostrar que es posible construir ciudades más sostenibles y que en un futuro será necesario
construir ciudades desde una perspectiva más verde. Con este fin, se ha explicado qué son y
qué tipos de sistemas de drenaje urbanos sostenibles existen. Además, se han dado ejemplos
de España y del País Vasco. El..., Abstract: this project is an investigation carried out in collaboration with the Bilbao City Council that is
located in the Etxebarria Park in Bilbao. What we want to achieve with this research is to
demonstrate that it is possible to build more sustainable cities and that in the future it will be
necessary to build cities from a greener perspective. To this end, it has been explained what
are they and what types of sustainable urban drainage systems exist. In addition, examples
have been given...
Ibilgailu baten atea lortzeko aplikatzen den enbutizio prozesuaren elementu finitu bidezko simulazioa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
De Paz Sololuze, Aitor
Proiektu honetan ibilgailuen ateak egiteko aplikatutako enbutizio prozesua simulatzen da. Simulazio horiek elementu finitu bidezkoak dira eta ordenagailu bidez egingo dira PamStamp softwarea erabiliz. Enbutizio prozesuan eragina duten parametro kritikoen eragina aztertuko da eta ate baten bukaerako diseinu optimoa lortzeko saiakera egingo da., En este proyecto se simulará el proceso de embutición usado para obtener las puertas de los coches. Las simulaciones se realizarán mediante elementos fínitos y a través del ordenador utilizando el software PamStamp. Se estudiara la influencia que tienen los parámetros críticos en la embutición yse intentara conseguir un diseño óptimo de la puerta final., In this project the deep drawing process used to obtain the doors of the cars will be simulated. The simulations will be carried out by means of finite elements and through the computer using PamStamp software. The influence of the critical parameters on the drawing will be studied and an optimal design of the final door will be attempted.
Ibilgailu elektrikoen propultsio-sistemen RT-LAB plataforma bidezko simulazio-prozesuaren automatizazioa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aranguren Urrutia, Maite
Laburpena: gradu amaierako proiektu honetan ibilgailu elektrikoen propultsio-sistemen RT-Lab plataforma
bidezko simulazio-prozesuaren automatizazioa deskribatzen da. Proiektu hori burutzeko
beharra gaur egungo egoera klimatikoaren ondorioz sortu da. Garraioa berotegiefektuaren
iturri nagusienetako bat denez, ibilgailu elektrikoen garapena sustatzea behar
bat moduan ikusten da, zero emisioko ibilgailuak direla eta. Hala ere, horiek ezarri
baino lehen, beharrezkoak diren simulazioak egin behar..., Resumen: en este trabajo de n de grado se describe el proceso automatizado de las simulaciones
del sistema de propulsión de los vehículos eléctricos utilizando la plataforma RT-LAB. La
necesidad de llevar a cabo este trabajo ha surgido a raíz de la situación climática actual.
El transporte es una de las principales causas del efecto-invernadero, por lo tanto, se ha
encontrado la necesidad de impulsar el desarrollo de los vehículos eléctricos, debido a que
son vehículos que emiten 0 emisiones...., Abstract: in this end-of-degree project, the automation of electric vehicles' propulsion system is
described, by means of RT- Lab platform simulation process. The need to carry out this
project is based on today's climate situation. As transport is one of the main causes of
the greenhouse e ect, promoting the use of electric vehicles is seen as a real necessity,
since they are zero emission means of transport. However, before implementing them,
some simulations must be done. Taking...
Paleopaisaiaren analisirako propposamen metodologikoa, Aralarko ondarre inguruan aplikatua
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Eguilegor Uranga, Izaskun
90 p. : il.-- Bibliogr: pp. 53-61, Esangura eta garrantzia berezia duen zonaldea dugu Aralarko Parke Naturala, historian zehar abeltzain zein baserritarrek egun mantentzen diren larreen parte izan dira, baliabide eremu garrantzitsu gisa izanik. Nafarroa eta Gipuzkoako mugen artean kokatzen da, xarma berezia eskaintzen du inguru osoari, bere baitan duen aberastasuna, azaleratzen den paisaian lekutzen da. Gizakion presentzia lur horietan beraz, ukaezina da historian zeharreko eraldaketa guztietan, K.a. III milurtekoan jada...
Ikasketa automatikoan oinarritutako desfibrilazioa gomendatzeko algoritmoaren garapena ospitalez kanpoko bihotz biriketako geldialdi episodioetan erabiltzeko
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Campos Bazo, Olatz
Ospitalez kanpoko bihotz-biriketako geldialdi (OKBBG) episodioetan pazienteen biziraupen probabilitatea handitu daiteke baldin eta beharrezkoa den kasuetan desfibrilazioa goiztiarra ematen bada. Egoera hauetan kanpoko desfibriladore automatikoak funtsezko tresnak dira. Gailu hauek pazientearen elektrokardiograma (EKG) erregistratu, automatikoki aztertu eta desfibrilagarria den erritmoren bat detektatuz gero, desfibrilazioa gomendatu eta aplikatzen dute.
Proiektuaren helburua, ikasketa..., In out-of-hospital cardiac arrest (OHCA) episodes, the patient's chance of survival can be increased if an immediate defibrillation is performed when necessary. In these situations the use of automatic external defibrillators is essential. These devices record and automatically analyze the patient's electrocardiogram (ECG) and, in case of detecting a shockable rhythm, they advise and apply defibrillation.
The aim of this project was to carry out a defibrillation recommendation..., En los episodios de parada cardiorespiratoria extrahospitalaria (PCEH) la probabilidad de supervivencia del paciente puede incrementarse si se realiza una desfibrilación inmediata en los casos que sea necesario. En estas situaciones el uso de los desfibriladores externos automáticos es esencial. Estos dispositivos registran, analizan automáticamente el electrocardiograma (ECG) del paciente y en caso de detectar un ritmo desfibrilable, aconsejan y aplican la desfibrilación.
El objetivo de este...
Nuestra Señora de Begoña 7, 2 D Etxebizitzaren ziurtagiri energetikoa eta hobekuntzen proposamena
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
González Ibáñez, Ander
[EU]Segidan aurkezten den GrAL-ak etxebizitza baten ziurtagiri energetikoaren lorpena du helburu. Hau lortzeko CE3X programaz baliatuko da kalkulu numerikoak lortzeko asmoz, zeinak softwarearen datu basea izango duten oinarri. Behin ziurtagiria lortuta, zenbait alternatiben proposamen eta ikasketari ekingo zaio aurrez lorturiko kontsumo energetikoaren emaitza hobetzeko xedearekin. Hala aurrezpen energetikoak zein kalifikazio energetiko berria eta haren egoera kuantifikatuko dira, bai eta..., [ES]El TFG que se presenta a continuación tiene como objetivo la obtención de la certificación energética de una vivienda existente. Para ello se utilizará el programa CE3X con el cual se llevarán a cabo cálculos numéricos basados en datos estadísticos pertenecientes a la base de datos de dicho software. Una vez conseguido el certificado se procederá a proponer y valorar diversas alternativas con el fin de mejorar el resultado del consumo energético previamente obtenido. De este modo se..., [EN]The objective of the following degree thesis is to get the energy certification of an existing dwelling. For such purpose, the program CE3X will be used to achieve numeric values based on statistic data provided by the data base of the software. Further improvements will be studied and quantified in order to increase the efficiency rate previously obtained. That way energy savings and new energy qualification will be both estimated and evaluated, together with the profitability analysis of...
Parametrizazioaren eragina Smart gridentzako funtzionalak diren algoritmo biointeligenteetan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Juárez Abarrategui, Gorka
Laburpena: gradu Amaierako Lan honen helburu nagusia algoritmo biointeligente bat parametrizatzea eta lortutako emaitzetan oinarrituz, Zentral Elektriko Birtual baten optimizazio prozesuan lagundu ahal duten ondorioak ateratzea da.
Horretarako lehenenik energia eta elektrizitatearen egoeraren sarrera eta azterketa bat egingo da eta ondoren, etorkizunean energiaren generazio eta kudeaketa arloan erreferentzia izan daitekeen metodologiaren garapen teoriko eta praktiko bat., Resumen: el objetivo principal de este Trabajo de Fin de Grado es analizar la parametrización de un algoritmo biointeligente y utilizar los resultados para la optimización del funcionamiento organizativo de una Central Eléctrica Virtual.
Para eso, primero se procederá a explicar y analizar el panorama eléctrico y energético actual, dando paso después a la explicación y desarrollo teórico y práctico, de una propuesta metodológica que puede ser referencia en el futuro., Abstract: the aim of this End-of-Degree project is to analyse the parametrization in biointeligent algorithms and use the achieved results to optimize the working process of Virtual Power Plants.
The first step will be to explain the current scenario of the energy and electricity and then, a new technique that in the future can be a reference for generation and distribution is going to be developed theoretically and practically.
Pilota baten altueraren kontrola Arduino eta Matlab erabiliz
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Urigüen Fernández, Ekain
Laburpena: gaur egun, mikrokontrolagailuek hartzen ari diren garrantziarekin, hainbat era garatu egin dira programak sortzeko, maila baxuko lengoaietatik, maila altukoetara. Gero eta konplexuagoak izaten diren heinean, gero eta maila altuago bat edukiko dute sailkapen simple bat eginez, adibidez hurrengoak daude: makina lengoaia, mihiztadura lengoaia, c lengoaia eta ingurune bisuala. Eman den mikrokontrolagailuen zabalkuntza programazio ingurune bisualak garatzea erakarri du, hainbat..., Resumen: con la importancia que están obteniendo los microcontroladores hoy en día, se han desarrollado numerosas formas para hacer programas, desde lenguajes de bajo nivel a lenguajes de alto nivel. Cuanto mayor nivel tengan tendrán mayor complejidad, haciendo una clasificacion simple, por ejemplo tenemos los siguientes: Lenguaje maquina, ensamblador, lenguaje en c y entorno visual. Con la difusión que se ha dado de los microcontroladores, se ha logrado desarrollar nuevos entornos visuales de..., Abstract: the microcontrollers are getting a lot of importance today; there are numerous ways to make programs that have been developed, from low-level languages to high-level languages. The higher the level, the more complex they will be. A simple classification, for example would be the following: Machine language, assembler, c language and graphic environment. With the diffusion of microcontrollers, it has been possible to develop new graphic programming environments, such as Matlab or...
Pisoidun enfardatzeko makina baten kontrolaren diseinua eta garapena
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Capanaga Mondragon, Ibai
Laburpena: lan hau Bilboko Ingeniaritza Eskolak eskaintzen dituen enpresatako praktiken bitartez egin da “Inser Robótica” enpresan. Enpresa hau automatismo industrialen arloan kokatuta dagoen einean, Industria Elektronikaren eta Automatika Ingeniaritza Gradua egiten ari den ikasle batentzako egokiak direlarik aukeratuak izan dira. Lan hau enpresan zelulak programatu eta montatzen diren sailean burutu da.
Lanaren helburuak “Bimbo” ogia paletizatzeko zelula bateko enfardatzeko makinaren diseinu..., Resumen: este trabajo se ha realizado a través de las prácticas de empresa que ofrece la Escuela de Ingeniería
de Bilbao en "Inser Robótica". Esta empresa está ubicada en el campo de la automatización
industrial, que ha sido elegida para el beneficio de un estudiante en Ingeniería Electrónica Industrial
y Automática. Este trabajo se ha llevado a cabo en el departamento que programa y monta las células,
concretamente en la de puesta en marcha.
El objetivo del trabajo a sido llevar a..., Abstract: this work has been done through the business practices offered by the School of Engineering of
Bilbao in "Inser Robótica". This company is located in the field of industrial automation, which has
been chosen for the benefit of a student in Industrial Electronics and Automation. This work has
been carried out in the department that programs and assembles the cells, specifically in the start-up
department.
The objective of the work has been to carry out the electrical and...
PLC baten integrazioa manufaktura sistema malgu batean: ODK-JADE integrazioa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
García Gutiérrez, Diego
Gradu Amaierako Lan honetan zehar, JADE agenteak eta PLC bat komunikatzeko plataformaren diseinua garatzen da. Java-z programatutako agente bat automatarekin komunikatuko da, C++-z programatutako eta ODK izeneko erdikari bat erabiliz, etorkizunean plataforma hau manufaktura malguko sistema batean integratzeko. Proiektu honetan plataforma garatzeko beharrezkoak diren errekurtsoak eta erabiliko diren hardwarea eta softwarea garatzeko beharrezkoak diren programak azalduko dira., Along this Final Degree Project,the design of a communication platform between a JADE agent and a PLC is developed.A Java programmed agent is communicated with a PLC program using a middlewarecalled ODK,programmed in aC++ application, to, in anearfuture, be able to have this platform integrated in a flexible manufacturing system.In this project the resources needed to createthe platformare explained, as well as the hardware and the programs that are going to be used to develop..., Gradu Amaierako Lan honetan zehar,JADE agenteak eta PLC bat komunikatzeko plataformaren diseinua garatzen da. Java-z programatutako agente bat automatarekin komunikatuko da, C++-z programatutako eta ODK izeneko erdikari bat erabiliz, etorkizunean plataforma hau manufaktura malguko sistemabatean integratzeko.Proiektu honetan plataforma garatzeko beharrezkoak diren errekurtsoak eta erabiliko diren hardwarea eta softwarea garatzeko beharrezkoakdiren...
Prozedura baten Matlab bidezko garapena ingeraden interpretazioaren optimizazio topologikoan oinarrituta
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Murua de la Mata, Oihane
Laburpena:
Proiektu hau egituren diseinuan erabilitako optimizazio topologikoaren ingeraden azterketan oinarritzen da. Jarraituko den prozedura aurrez ezarritako karga eta murrizketa batzuen pean, hasierako egoeratik abiatuz nahi den bolumen murrizketa lortzean geratzen den egituraren topologia bilatzean datza, beti ere osagaien propietate mekanikoak mantenduz. Lana zati desberdinetan banatu daiteke, hasteko optimizazio topologikoaren analisi teorikoa eta emaitzen azterketa egingo da, Matlab..., Resumen:
Este proyecto consiste en el estudio de los contornos de la optimización topológica para el diseño de estructuras. El procedimiento a seguir consiste en encontrar la topología que mantenga las propiedades mecánicas de la estructura ante unas cargas y restricciones preestablecidas, a partir de un dominio inicial dado, disminuyendo el volumen de materia hasta lo deseado. El trabajo se puede dividir en varias partes, empezando por el análisis teórico e interpretación de resultados de la..., Abstract:
This Project is based on the topological optimisation study of the contours used for structural design. The procedure involves the search of a topology that maintains the mechanical properties of the structure under the effects of loads and pre-established constraints, starting from an initial domain and diminishing the volume of the material used. This Project is divided into several parts. It begins with the theoretical analysis and interpretation of the topological optimisation...
Elkanoko Joakin Lizarragaren lexikoaren azterketa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Iriarte Goñi, Ibai
162 p. -- Bibliogr.: pp. 82-90, Lan honetan Elkanoko Joakin Lizarragaren lexikoa aztertzeko metodorik egokiena aurkitzen
saiatu gara, Lizarragaren beraren lexikoa eta beste autore batzuena aztertzeko baliagarria izan dadin.
Bi saio desberdin egin ditugu, bi ikuspuntu desberdinetatik eta bi metodo desberdin erabiliz.
Hala ere, bi saioek helburu eta aztergai berberak izan dituzte. Batetik, Lizarragarengan eragina izan
zezaketen autoreen eragina aztertzea (Larramendi, Mendiburu, Kardaberaz eta Axular). Bestetik,
hego...
Konplementatzaile-Sintagma nahasiak euskara-gaztelania kode-alternantzian
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Barruetabeña Erdaide, Alaine
64 p. -- Bibliogr.: pp. 45-52, Lan honen helburua euskara-gaztelania kode-alternantziako (KA) konplementatzaile-sintagma (KONPS) nahasiak deskribatzen saiatzea da. Horretarako, orain arte egindako lanak jaso eta fenomeno hori berariaz aztertzeko ikerketa-proposamen bat egiten da. KA hiztun elebidun batzuek erabiltzen duten hizkuntza-baliabide bat da eta elkarrizketa berean bi hizkuntza batera erabiltzean datza. Fenomeno honen erregulartasunek hizkuntzaren prozesamenduari buruzko informazio baliagarria eskain dezakete (Beatty...
Aldakortasun genetikoa giza populazioetan: hautespen naturalaren eragina 22. kromosomako geneetan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zabala García, Aitor
[EUS] Giza aldakortasuna populazio baten eta populazioen arteko genomak bereizten dituzten desberdintasun genetikoen multzoa da. Giza aldakortasuna populazio arbasoen historiaren erakusle da, eta populazioek jasan duten hautespen naturala aztertzea ahalbidetzen du. Lan honen helburua izan da giza populazio desberdinen 22. kromosomaren aldakortasuna aztertzea, eta hautespen naturalaren eragina jasan duten 22. kromosomaren geneak identifikatzea eta aztertzea. Horretarako, 1000 Genomen datu-basean..., [EN] Human diversity differs within and between population genomes. It provides information about the ancestry and the natural selection as effect among populations. The objective of this work is to analyze the diversity of the 22nd chromosome in different populations, and to identify and analyze regions under natural selection for further research. For doing so, Single Nucleotide Polymorphisms (SNPs) with a Minor Allele Frequency (MAF) higher than 0.4 were chosen from the 1000 Genome Project...
Material organiko fotokromikoak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Fernández Acebes, Alvaro, Pagalday Lete, Jaione
Konposatu organikoak garrantzi handikoak dira material fotokromikoen arloan eta interes potentziala dute memoria optikorako sistemetan. Azobentzeno eta fulgida bezalako konposatuak, besteak beste, zeregin hauetarako erabili ohi dira orain dela urte batzuk. Azken urteetan, diarileteno familiako konposatu organiko fotokromikoak zehazki ikertuak izan dira eta beste ezaugarri batzuen artean, informazioaren bilketaren arloan propietate interesgarriak erakutsi dituzte.
Irakaskuntza automatikoa: sistema tutore adimentsuak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arruarte Lasa, Ana Jesús, Elorriaga Arandia, Jon Ander, Artola Zubillaga, Xabier
Lan honetan konputagailuen agerpenak irakaskuntza munduan izan duen eragina azaldu, eta irakaste-sistema automatikoen posibilitateak eta bilakaera aurkezten ditugu laburki. Horretaz gain, sistema automatiko horien artean dauden Sistema Tutore Adimentsuak deskribatzen dira.
Kaosa goi-maiztasuneko zirkuituetan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Jugo García, Josu, Anakabe Iturriaga, Aitziber
Zirkuitu elektronikoak sistema oso konplexuak direnez, zirkuitu horiek diseinatzerakoan sinplifikazioak egiten dira. Baina benetan, sistema ez-linealak izanik, dinamika oso aberatsa dute, fenomeno bitxien agerpena, kaosa bame, ahalbideratuz. Horregatik, zirkuituen simulazioa garrantzi handiko tresna bilakatzen da diseinuak balidatzeko. Hala ere, goi-maiztasuneko zirkuituak ezin dira simulazioen bidez era errazean aztertu. Alde batetik, denbora-eremuan elementu batzuen ereduztapena zaila...
Peroxisomen ezaugarri funtzionalak eta garrantzi toxikologikoa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ibabe, Arantza, Cancio Uriarte, Ibon, Cajaraville Bereciartua, Miren Pilare
lan honen helburua, peroxisomak zer diren eta betetzen dituzten funtzioak aztertzea da. Gaur egun, bestalde, inguruneko poluitzaile organikoen biomarkatzaile modura balio ote duten ikertzen ari da. Peroxisomek duten jarduera oxidatiboaren ondorioz, hidrogeno peroxidoaren homeostasian funtzio garrantzitsua betetzen dutenez, zenbait poluitzaile ez genotoxikoek (hots, genoman eragin zuzenik gabekoek) sortzen dituzten minbizien eragiletzat jotzen dira. Gizakiaren jarduaren ondorioz poluitzaile...
Plastikozko hondakinak bereizteko bideak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
San José Álvarez, María José, Álvarez Pérez, Sonia
Plastikozko hondakinek ingurumenean gaur egun sortzen duten arazoari aurre egiteko bideetariko bat, hondakin horien bereizketa egitean datza. Lan honetan, bereizketa egiteko erabiltzen diren metodorik arruntenak azalduko dira, hots, plastikoen bereizketa egiteko dentsitatea, suaren aurrean duten jokabidea (errekuntza edu pirolisia) eta plaslikozko zenbait ontzitan agertzen den identifikaziorako zenbakia zehaztuko dira.
Fourieren serieen eragina XIX. mendeko matematikan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Duoandikoetxea Zuazo, Francisco Javier
Matematikaren kontzeptu askoren definizio zehatza XIX. mendean egin zen. Fourieren serieen konbergentzia aztertzean agertu ziren kontzeptu batzuen mugak eta argitzeko edo zabaltzeko beharra. Artikulu honetan Fourieren serieen konbergentzian oinarrituriko bilakaera historikoa aurkezten dugu, kontzeptu horien garapenean izan zuten garrantzia erakutsiz.
Hitz-hurrenkera euskara tekniko-zientifikoan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zabala Unzalu, Miren Igone
Edozein esparrutan bezala, esparru tekniko-zientifikoetan ere berezibiziko garrantzia du osagaien hurrenkerak testu egokiak lortzeko. Hain zuzen ere, osagaiak antolatzeko orduan lagungarriak izan daitezkeen zenbait ideia eskaini nahi ditugu lantxo honetan. Edonola, hitz-hurrenkerari buruz egin ohi diren lanetatik urrunduko gara neurri batean behintzat, perpausen osagaien ordenaz ez ezik, izen-sintagmen barruko ordenaz ere arituko baikara eta gainera, bi esparru horietan hitz-hurrenkeraren...
Euskal Herriko Unibertsitateak gatazkak ala zientzia ekoizten ote ditu?
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Fernández Muerza, Alex
Euskal Herriko Unibertsitatea gutxi eta txarto agertzen da komunikabideetan. Gatazkak baino ez dira azaltzen, eta, Unibertsitate guztiek bezala, Zientzia egiten duela ahaztu egiten da. Zientziaren Aroan bizi garenez, EHUk zientziaren bertuteez baliatu beharko luke, bere irudia hobetzeko eta azken batean, erantzunkizun osoa zor dion gizartearekin konektatzeko. Artikulu honetan azaltzen da hori nola egin.
Lañoko ornodun fosilak: Goi Kretazeorako denboran zeharreko bidaia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Badiola Kortabitarte, Ainara, Pereda Suberbiola, Xabier, Murelaga Bereicua, Javier, Astibia Ayerra, Humberto
Laño (Trebiñoko konterria) Europako Kretazeo bukaerako omodun fosilen aztarnategi aberatsenetarikoa da, bertan agertutako 40 ornodun fosil lehortarrek eta 36 ornodun-espezie itsastarrek erakutsi bezala. Fosil hauek, sistema flubio-deltaikotik (Goi Campaniarra-Behe Maastrichtiarra) kostaldeko plataformaranzko (Goi Maastrichtiarra) jarraiera islatzen duten bi geruza estratigrafikotan banatuta daude. Horietan, guztira. 13 ornodun-espezie berri deskribatu dira. Ornodun lehortarrei dagokienez, suge...
Anisotropia sismikoaren erabilera arazo tektonikoen ebaspenean (II): kasu praktikoak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
García San Millán, Raquel, Tubía Martínez, José María, Cuevas Urionabarrenechea, Julia
Eskualde kontinental eta ozeanikoetan detektatzen den anisotropia sismikoa (A.S.) plaken dinamikari loturiko prozesu tektonikoen fruitua den mantuko fabrikak sortua da. Ozeanoetan, ozeanoaren erdiko gandorretan sortzen den akrezio prozesuak goi-mantuan intentsitate handiko fabrika kristalografikoak sortzen ditu, hauek, anisotropiaren eragile nagusiak direlarik. Orientazio hauek oso egonkorrak dira, subdukzio-zonetan ere kontserbatuz. Eskualde kontinentaletan, A.S.-ak, jatorri litosferikoa izan...
Telegarraio kuantikoa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Eguzquiza, I. L., Urrestilla Urizabal, Jon
Telegarraioa zientzia fikziozko ideia hutsa dela uste izan dugu beti, baina benetan hala ote? Mekanika kuantikoak telegarraioaren ateak ireki dizkigu. Artikulu honetan, telegarraioa definitzean egon daitezkeen arazoak zehazten saiatu gara; orobat saiatu gara adibide erraz baten bidez gaur egun egiten saiatzen ari diren esperimentuak azaltzen. Agian luze itxaron beharko dugu telegarraioaren erabilpen praktikoa edukitzeko, baina mekanika kuantikoaren bitxikerietan murgiltzen laguntzen digu.
Kosmologiaren mugak eta printzipio antropikoa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Susperregi, Mikel
Egun, kosmologiak aurreikusten duen unibertsoaren egitura globala aztertzean, astronomian behaketak egiteko dugun ahalmenaren mugak ezagutu nahi ditugu. Dakigunez, behaketen bidez iker dezakegun unibertsoko auzunean diren baldintza astrofisikoak, eta Naturako konstanteen balioak gizakiak sortzeko hainbatekoak dira eta nolabaiteko konplexitate biologikoa hazteko ere egokiak dira. Baldintza hauek betetzeafisika mugatzea da, eta horixe da Printzipio Antropikoa, labur esateko. Printzipio horren...
Nork ebaluatu nahi du nire curriculuma?
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Mijangos Ugarte, Fernando
Ekaia aldizkariak 12. alean, 2000 Uda, ohiko artikulu zientifikoak zabaldu ditu eta aleko azken ezohiko bi artikuluek parada eman didate nire iritzi propioa idazteko. Berriz diot nire iritzi partikularra azalaratuko dudala, zuen iritziekin eztabaidatu eta osatu ahal izateko. Jakin badakit, I. Zabaleta irakasleak ondo baino hobeto esaten duenez, errealitatea oso konplexua dela, poliedrikoa, eta horretan nik egin ahal dudan ekarpena monoedrikoa soilik dela; baina, hala ere, kimikaria naizen honek...
Euskararen zientzia eta teknikarako erabileraren hizkuntz berezitasunak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zabala Unzalu, Miren Igone
Hemen duzuena hitzaldi baten transkripzioa da. Izan ere, 2000ko irailean Euskara Teknikoari buruzko Jardunaldiak antolatu zituzten Donostiako Kimika Fakultateko zenbait irakaslek, fakultate horren 25. urteurrena ospatzeko prestaturiko ekitaldien artean eta bertan parte hartzeko zortea izan nuen, oso jardunaldi interesgarriak izan baitziren. Entzuleen artean batek baino gehiagok hitzaldia idatziz edukitzeko interesa zuela jakinarazi zidanez, ahoz aurkezteko pentsaturik zegoen testua izanik ere...
Makromizetoak, ekosistemetako bizidun ahaztuak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sarrionandia Areitio, Estibaliz, Salcedo Larralde, María Isabel, Rodríguez, N.
Makromizetoak fruitu-gorputz ikuskorrak garatzen dituzten onddoak dira. Lan honetan, makromizeto-komunitateen azterketen berri eskaintzen da; besteak beste, zertan oinarritzen diren, zein arazo dituzten, etab. Onddo talde honen beherakada ikusita, arrazoiak zeintzuk izan daitezkeen aipatzen dira. Eta azkenik, ekosistemetan duten garrantzia azaldu ondoren, onddo-komunitate hauen ikerketaren beharra agerian uzten da.
Titanioa, Guggenheim museoa eraikitzeko erabili zenetik, ezagunagoa dugun materiala
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Mínguez Gabiña, Pablo
Titanioa taula periodikoaren 22. elementua da. Haren dentsitatea 4.51 g/cm3 da, haren urtze-tenperatura 1.660 °C eta haren atomo-konfi- gurazioa [Ar]3d24s2. Giro-tenperaturan hcp egitura hexagonala du eta ha- ren sare-konstantea 2.95 A da. Titanioa unibertsoan zehar oso kopuru handietan bananduta dago eta lurrazalean, izarretan eta meteoritoetan aurki dezakegu. Gure planetan tita- nioa oso ugaria da. Hala ere, haren erauzketa ez da batere merkea. Ilme- nita (hematita (Fe2O3) zeinean titanioak...
Sinkrotroi erradiazioa: azaugarriak eta historia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Bikondoa del Barrio, Oier
Artikulu honetan, sinkrotroi erradiazioaren propietate garrantzitsuenak aurkezten dira. Halaber, sinkrotroi erradiazioaren historia gainbegiratu egiten da, eredu teorikoa garatu zenetik gaur egunera arte. Ondoren, gaur egungo sinkrotroi baten funtzionamendua era errazean esplikatzen da eta sinkrotroi erradiazioa erabiltzen duten zenbait alor aipatzen dira. Azken paragrafoan etorkizunari buruz hitz egiten da.
Sedimentuak eta metal astunek eragindako poluzioa: ingurune-ondorioak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Irabien Gulias, María Jesús
Industria-iraultza hasi zenetik metal astunen ingurugirorako jarioa hein handi batean areagotu egin da. Ekarpen antropogeniko honen proportzio handia sedimentu urtarretan "harrapaturik" gera daiteke, ingurune naturalean poluzio-arazoak sortuz. Lan honetan metal astunen jatorriak eta sedimentuetan finkatzeko mekanismoak azalduko dira. Elementu hauen metatzeak ondorio ekologiko eta ekonomiko larriak ekar ditzakeenez, kutsaturiko sedimentuen karakterizaziorako eta kudeaketarako ekimenak...
K/T muga euskokantauriar arroan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Apellániz Ingunza, María Estibaliz, Orue-Etxebarria Urkitza, Xabier, Baceta Caballero, Juan Ignacio
Kretazeo eta Tertziarioaren arteko mugan gertatu zen suntsipen masiboak Lurreko espezieen hiru laurden baino gehiago desagertarazi zuen eta gaur egun zientzia-eremu ezberdinetako zientzialarien interesa suspertzen du; haien artean paleontologoak, geokimikoak, astrofisikoak eta abarrak. Ikertzaileok, Biziaren historiaz gain Lur planetaren eboluzioaz arduratzen dira. Euskokantauriar Arroan K/T muga ebaki anitzetan gorde da, Kretazeoaren amaierako krisiari buruzko ikerketak garatzeko leku aparta...
Bioremediazioa: poluitzaileak ezabatzeko oinarri ekologikoak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Alcorta Calvo, Miren Itziar, Hernández, Javier, Garbisu Crespo, Carlos
Azken hamarkadetan ekosistema ugaritan poluitzaileak nabarmen ugaritu dira, maila oso kezkagarrietara iritisi arte. Poluitzaileen isurketa murrizteaz gain, ezinbestekoa dugu ikertzea nola azkar daitekeen hainbat substantzien degradazioa. Bioremediazioa ingurunearen poluzioa murrizteko ahalmen itzela erakutsi du, bakterioen populazioek duten ezberditasun genetikoez eta metabolismo-gaitasunez baliatuz eta kutsagarriak beste produktu kaltegabeetan eraldatuz. Gaur egun, bioremediazioa ingurunea...
Alkohola eta alkoholimetroa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Vilas Vilela, José Luis
Kimikak eta garapen teknologikoak gure eguneroko bizitzan eman ahal diguten laguntza azaldu nahi dugu artikulu honetan adibide baten bidez, hain zuzen ere, edan dugun alkohola-maila neurketaren bidez. Antzinean erredox erreakzioan oinarritutako prozedura erabiltzen ba zen ere, gaur egun alkoholimetroa deituriko neurgailu zehatza erabiltzen da.
Katalizatzaileen prestakuntza industri prozesuetarako
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ereña Loizaga, Javier, Barona Fernández, María Astrid, Aguado Zárraga, Roberto
Prozesu katalitikoak gero eta gehiago erabiltzen ari dira industria eskalan. Prozesu hauetan erabiltzen diren katalizatzaileak arreta handiz prestatu behar dira, solidoak ezaugarri fisiko-kimiko (aktibotasun, hautakortasun ete egonkortasun) onak eduki ditzan, eta erreakzio katalitikoa egoki gerta dadin. Artikulu honetan industria eskalan masa-katalizatzaileak eta katalizatzaile inpregnatuak prestatzeko normalean erabiltzen diren metodoak deskribatzen dira eta prestakuntza-etapa bakoitza zertan...
Barbakoak sorturiko HAPak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Larrinaga Basarrate, Liher, Zuazagoitia Rey-Baltar, Daniel
2004ko udan, UEUren kimika sailak "Kimikaren bideak Prestige eta Sukaldean zehar" ikastaroa antolatu zuen Iruñean. Bertan, besteak beste, hidrokarburo aromatiko polizikloen nondik norakoak aztertu ziren. Hidrokarburo aromatiko polizikloen (HAPen) inguruan egindako ikerketa lana dugu beste hau. Jatorria, eraketa, propietateak, eta nomenklatura edo izendapena dugu aztergai. HAPen jatorria anitza da, eta gure kasuan sukaldean sorturiko HAPak aztertuko dira. Alegia, HAPak eta sukaldea...
Prestigeren hondakin fuel-olioaren kimika
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Anakabe Iturriaga, Eneritz, Arrasate Gil, Sonia, Atutxa Rodriguez, Alaitz
"Prestige" ontziak zeraman hondakin fuel-olioa, petrolioaren eraldaketan sortutako osagai pisu tsuen hidrokarburo-nahastea da. Horregatik, isurketa honen ondorioak ulertu ahal izateko, beronen jatorria eta eraldaketa aztertu behar dira lehenik, hau da, hidrokarburoen ezaugarri kimiko nagusiak, petrolioaren kimika eta petrolioaren industri eraldaketak eta ondoren hondakin fuel-olioaren ezaugarriak eta toxikotasuna.
Fisioko energia nuklearra: etorkizuneko energia-iturria
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Plazaola Muguruza, Fernando
Energia arazo oso larria da gure gizartean, eta dirudienez, are larriagoa izango da etorkizun hurbil batean. Ez da munduan denon gustuko energia-iturririk, zeren egungo iturri guztiak hankamotz geldi tzen baitira alde batetik edo bestetik. Energia-iturri desberdinen abantailak eta desabantailak laburki aztertu ondoren, lan honetan energia nuklearrari erreparatuko diogu sakonkiago. Energia mota honek aurkakotasun ikaragarria aurkitu du Euskal Herrian zein Europan, baina azkenaldian energia...
Zenbaki lehenen amai gabeko historia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Duoandikoetxea Zuazo, Francisco Javier
Zenbakiak biderkatzen ikasi eta laster, zenbaki lehenaren kontzeptua agertzen da, eskolan ikasten den horietakoa da. Hain oinarrizkoak izanik ere, zenbaki lehenak behin eta berriro agertzen dira matematikaren historian, Grezia zaharreko lehen dokumentuetatik gaur egungo ikerketaraino. Bide luze horretako urrats batzuk erakustea da artikuluaren asmoa, Euklidesen garaiko kontu batzuekin hasi eta berriki frogatu den emaitza bateraino. Amaitzeko, ebazpenaren zain dauden zenbait problema ere...
Meatzeko drenatze azidoa: geokimikaren eta minarlogiaren ikuspegiak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Irabien Gulias, María Jesús
1998an, Aznarcolarreko meatokietako basa-putzuaren apurketak Doñana Parkea urpetu zuen olatu kutsakor handi bat eragin zuen, gizarteari baliabide naturalen ustiapenaren arriskuak oroitaraziz. Baina meatzaritzak eragindako ingurumen-kaltea ez da arazo berria eta errealitate horren lekukoak dira duela 2.000 urte erromatarrek induskatu zituzten meazuloak eta garai hartan mineralen tratamenduaren erruz kutsatutako lurzoruak. Alde batetik, ez dago ukatzerik meatze-lanek kalte zuzenak eragiten...
Jean Baptiste Althabe jaun erretorearen "Hounkailu berrien enthelegia Ciberouko laborarier" (1895, 1896, 1904)
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Altonaga Sustatxa, Kepa
Batetik, Jean Baptiste Althabe apaiz zuberotar ahaztuaren idazlan bat berrargitaratu dugu, eta era horretara euskal zien tzia-prosaren beste ai tzindari bat aurkeztu. Bestalde, Althaberen liburuño bien lehen ber tsioen argitarapen-datak zehaztu ditugu. Halaber, "euskara plano" baten beharraz min tzatu gara, "plain English" delakoaren bidetik.
Kojinete magnetikoak: marruskadurarik gabeko teknologia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Jugo García, Josu, Arredondo López de Gereñu, Iñigo
Nahiz eta lebitazio magnetikoaren agerpena azken mendearen hasieran izan, batez ere 70eko hamarkadatik aurrera agertu dira bere aplikazio ugariak. Lebitazio magnetikoa baliagarria da hainbat tresna garatzeko, adibidez motor linealak, abiadura handiko maglev trenak, edo maglev transbordadoreak. Aplikazioen artean, kojinete magnetikoak oso interesgarriak dira abiadura handiko errotazioak lortzeko, marruskadurarik ez izateaz baliatzen baitira horrelakoetan. Teknologikoki konplexuak izanik ere,...
Janari lasterra neuronen etsai
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zarate Sesma, Jon, Rodríguez, Juan Manuel, Pascual, Jesús, Goikoetxea Osés, Encarnación, Echevarría Orella, Enrique
Frijituak eguneroko energia-ingestaren zati handia osatzera iritsi dira gaur egungo gizarte garatuetan. Bestalde, osasunerako kaltegarriak diren produktu ugari antzeman dira jatetxeetako olio berrerabilien konposizioan. 4-hidroxi-trans-2-nonenala (4-HNEa) dago produktu horien artean. 4-HNEa da oxidazio-estresaren eraginez zelularen egiturako lipidoen peroxidaziotik eratzen den molekula garrantzitsuena eta frogatua dago molekula hau neurotoxikoa dela;badirudi gainera harremanetan egon daitekeela...
Gotzon Bidaurratzaga medikuaren "Argija kirijotz-alija" liburuxka (1927)
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Bidaurrazaga, Angel
Artikulu honetan, sendagile naturista izan zen Gotzon Bidaurratzaga aurkeztuko da. Jaun honek, euskaraz idatzi zuen artikulu labur bat, argiak giza gorputzari nola eragiten dion azaltzen duena. Idazlearen historiak eta naturismo-medikuntzari egindako ekarpenak artikuluan zehar aukera emango digute idazlea bere garaian kokatzeko, XX.mendearen hasieran zientziari buruz euskaraz idatzi zuten bakanetako bat baita.
Supereroankortasuna eta aplikazio biomedikoak (I)
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Plazaola Muguruza, Fernando
Izenburuak adierazten duenez, supereroankortasunaren aplikazio biomedikoak azaltzea da lana honen helburuetariko bat. Helburu hau deskribatu ahal izateko, ezinbestekoa da aurretik supereroankortasuna zer den eta supereroankortasunaren ezaugarriak zeintzuk diren aztertzea. Beraz, lana bi artikulutan banatuta dago eta lehenengo honetan bide historikoari eutsi eta supereroankortasunaren aurkikuntza, garapena eta propietateak deskribatuko dira. Artikuluaren amaieran, tenperatura handiko...
Albert Goinetxe jaun medikuaren "Laborarier: zonbeit kontseilu berechi ongarri erremedio berriez" (1892)
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Altonaga Sustatxa, Kepa
Albert Goienetxe mediku donibandar ahaztuaren idazlan bat berrargitaratu dugu, eta beraz, mahaigaineratu egin dugu euskarazko prosa zientifikoaren beste aitzindari ezezagun bat.
Itsaspeko iturriak: harridurazko gueneak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Agirrezabala, Luis M.
1960ko hamarkadatik hona itsaspeko iturri anitz aurkitu dira munduko ozeano guztietan. Iturri hauek, agerian uzten dute lurpeko gas eta likido fluidoen eta ozeanoetako uraren artean trukaketa handia gertatzen dela. Iturrien ezaugarri fisikoak, darizkien fluidoenak (konposizioa eta tenperatura) eta, hein handi batean, bertan bizi diren komunitate biologikoenak ere, prozesu geologikoek eragindakoak dira. Hidrokarburo-iturri hotzen kasuan, kontinente-ertzetako lurpeko arroketan eta sedimentuetan...
Hidrogeno energia-bektorea: I. iturriak eta ekoizpena
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ayastuy Arizti, José Luis
Gaur egungo ekonomia petrolioan oinarrituta dago. Eraginkortasun txikikoa da honelako erregai fosilak energia bihurtzeko prozesua, baina gainera, ingurumenari kalte egiten dioten gasak igortzen dira, CO2 kasu. Hidrogenotiko energia-lorpenak, prozesu eraginkorragoa izateaz gain, ez dio igurumenari kalterik egiten. Ura edo edozein erregai fosiletatik lor daiteke hidrogenoa, eta erabiltzen diren energia-iturrien garbitasunaren araberako garbitasuna lortzen da. Lan honetan, ura, ikatza edo biomasa...
Laser sintonizagarriak: titanio : zafiro laserraren sintonizazioa kristalaren beraren birrefringentziaz baliatuz
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Iparraguirre San Sebastián, Ignacio, Azkargorta Aretxabala, Jon, Illarramendi Leturia, María Asunción
Lan honetan, laser sintonizagarrien (hau da uhin-luzera aldakorra duten laserren) funtzionamenduaren ezaugarriak laburbilduko dira eta adibide gisa, gailu jakin baten garapena aurkeztuko da. Laser sintonizagarri honen berezitasun nagusia bere sinpletasunean datza: laserraren igorpena lortzeko kitzikatzen den materiala (material aktiboa) eta sintonizatze efektua eragiten duen osagaia bat dira, alegia anplifikazioa eta sintonizazioa osagai bakarrekin lortzen da alegia. Sintonizazioaren eragileak...
Zer da dimentsioa delako hori?
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Duoandikoetxea Zuazo, Francisco Javier
Dimentsioa kontzeptu intuitibo modura agertu zen matematikan, espazio fisikoak erakusten duen hiruko mugarekin agertu ere. XIX. mendean dimentsio handiagoko objektu matematikoak agertu ziren eta horiekin dimentsioa definitzeko beharra areagotu egin zen. Irizpide batzuen arabera definituriko eskala batean objektu bati dagokion zenbakia da dimentsioa eta irizpide desberdinek dimentsioaren definizio desberdinak ematen dituzte. Horrela, dimentsio aljebraikoa, topologikoa eta fraktala aipatuko...
Funtzio anitzeko polimero metal-organiko porotsuak (MOF): etorkizuneko material adimendunei begira
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Cepeda Ruiz, Javier, Pérez Yáñez, Sonia
MOF deritzen polimero metal-organikoak ioi metalikoz eta estekatzaile organikoz osatutako koordinazio-sare porotsuak dira. Azken urteotan beste material porotsuen artean gailentzen ari dira. Bere natura hibridoak propietate anitzak jorratzeko aukera ematen die, porositatearekin erlazionatuta daudenez gain (gasen bilketa eta banaketa) katalisia, sentsore magnetiko edota lumineszente bezala jokatzekoak ere bermatuz. Material hauek egitura eta funtzionalitatea aldatzeko erraztasun handia dutenez,...
Polimero akrilikoak oftalmologian. Degradazio-prozesuaren analisia
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
de Miguel, Aitor, Azkune Ulla, Mikel, Ruiz Rubio, Leire
The use of polymeric contact lenses has risen worldwide the last years. During the development of these lenses, acrylic based materials have aroused as the most used polymers due to their optical properties. Taking into account the importance of these polymers, in this work we have explained the history and evolution of the contact lenses together with the properties that optical materials must have. Moreover, three commonly used polymers have been chosen, poly(methylmethacrylate), po ly(ben...
Olefina arinen ekoizpena hondakin plastikoetatik
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
López Zabalbeitia, Gartzen, Artetxe Uria, Maite, Amutio Izaguirre, Maider, Álvarez Uriarte, Jon Iñaki, Bilbao, Javier, Olazar Aurrecoechea, Martin
Lan honetan, poliolefinetatik abiatuta, olefinak ekoizteko bi estrategia ezberdin alderatzen dira. Bi kasuetan, lehen etapan, iturri-ohantze konikoko erreaktorean plastikoaren pirolisia egin da. Bigarren etapari dagokionez, bi aukera daude pirolisian sorturiko hegazkorren crackinga egiteko; alde batetik, ohantze finkoan, cracking katalitikoa HZSM-5 zeolita katalizatzaile modura erabiltzea, eta, bestetik, tutu anitzeko erreaktorean tenperatura altuko cracking termikoa erabiltzea; In this paper...
Testuliburuetatik domeinu-modulu eleaniztunak eraikitzen
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Conde, Angel, Arruarte Lasa, Ana Jesús, Larrañaga Olagaray, Mikel, Elorriaga Arandia, Jon Ander, Urízar Enbeitia, Rubén
Lan honetan LiDom Builder tresnaren analisia, diseinua eta ebaluazioa aurkezten dira. Domeinu Modulu Eleaniztunak testuliburu elektronikoetatik era automatikoan erauztea ahalbidetzen du LiDom Builderek. Ezagutza eskuratzeko, Hizkuntzaren Prozesamendurako eta Ikaste Automatikorako teknikekin batera, zenbait baliabide eleaniztun erabiltzen ditu, besteak beste, Wikipedia eta WordNet.; This paper presents the analysis, design and validation of LiDom Builder, a framework for the automatic generation...
Zainketa intentsiboko unitateko pazienteen familiek dituzten beharren berrikusketa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Unzalu Lerma, Ekhiñe
Tanto el hospitalizado como sus familiares perciben estresante ingresar en la unidad de cuidados intensivos, Esta situación puede causar conmoción, ansiedad e incredulidad. Por lo tanto, el propósito del artículo será conocer las necesidades de la familia y del paciente durante la hospitalización.; Admission to the Intensive Care Units (ICU) is perceived by both patients and their family as a stressful experience. This situation can cause shock, scepticism and anxiety in the patient’s setting....
Gaitasun kognitiboen aplikazioa 5G sareen kontrol- eta kudeaketa-mailetan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Blanco Jauregui, Begoña, Fajardo Portillo, José Oscar, Liberal Malaina, Fidel, Taboada Puente, Ianire
Hurrengo belaunaldiko sareen kudeaketak eskakizun erronkariei aurre egin behar izango die goraka ari diren teknologia gaitzaileen aplikazioaren bitartez. Horrelako kudeaketa-egoera konplexuan, adimen artifizialaren erabilpena ziklo kognitibo gisa erreminta ezberdintzaile eta ahaltsua bilaka daiteke sistemaren errendimendu orokorra hobetzeko. Lan honek cloudean oinarritutako maila anitzeko ziklo kognitiboa aurkezten du, 5G arkitekturaren kontrol- eta kudeaketa-atazak bermatzeko. Eredu...
Zergatik egiten digu alkoholak kalte?
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Morera Herreras, Teresa, Fernández Aedo, Irrintzi, Miguélez Palomo, Cristina, Aristieta Arbelaiz, Asier, Ugedo Urruela, Luisa
Alcohol consumption has widespread use and acceptance in today’s society.Besides the euphoric effect, alcohol can also produce unpleasant psychological and physical side effects. The acute effects of alcohol depend on its kinetics which varies among the individuals. On the other hand, prolonged use can also produce severe unwanted effects, such as dependence. As a consequence, the person will have an urgent need to drink alcohol. At the same time, the alcoholic will develop tolerance and...
Zitosoleko lipido-tanten sorrera eta erabilera
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Navarro Imaz, Hiart, Arisqueta, Lino, Rueda Estévez, Yuri, Fresnedo Aranguren, María Olatz
Although lipid droplets (LD) have traditionally been considered inert lipid deposits nowadays they are considered true organelles given their complexity and involvement in metabolism and other cellular processes. LDs originate in endoplasmic reticulum and after release they show growth, transference of lipids and proteins, fusion or specific interactions with other organelles. Lipids stored in LDs can be used as fuel or metabolic precursors, and for such purposes they are released in tightly...
Laser bidezko ablazioaren egungo egoera eta aplikazioak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Grijalba Marijuan, Nagore, Claverie, Fanny, Donard, Ariane, Tabouret, Hélène, Pecheyran, Christophe, Unceta Zaballa, Nora, Goicolea Altuna, María Aranzazu, Barrio Díez-Caballero, Ramón José
80ko hamarkadaz geroztik, laser bidezko ablazioa eta akoplamendu induktibozko plasma-masa espektrometria (LA-ICPMS) konbinatzen dituen teknika analitikoa sakonki ikertu eta garatu da, eta, gaur egun, lagin solidoen analisi elemental zein isotopiko zuzena egiteko erreferentziazko teknika bilakatu da. Ezaugarri bereizgarrienak hauexek dira: erabilpen erraza, analisi-denbora laburra, laginari eragindako kalte urriak, sentsibilitate handia eta elementu nagusi zein minoritarioen eta ratio...
Poli(metilmetakrilatoa)ren gainazalaren eraldaketa: sentsore adimendunak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Azkune Ulla, Mikel, Larrakoetxea, Garazi, Etxebarria, Maria, Ruiz Rubio, Leire
Parametro biologikoak neurtzeko sentsore-plataforma adimendunak sortzea gainazalak eraldatzearen arrazoi nagusienetako bat da. Kontzentrazio baxuko disoluzioak neurtzeko, hautakortasun handia behar denerako edo sentikortasun itzela nahi den egoeretan neurketak egin ahal izateko, sentsore hauen garapena beharrezkoa da. Horrez gain, osasungintzan erabili ahal izateko, biobateragarritasuna ezinbesteko ezaugarria denez, polimerozko sentsoreen erabilpena hazi egingo dela aurresan daiteke. Esparru...
Kannabinoide berriak: segurtasun eta eraginkortasun terapeutikoaren bila
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aostri Parga, Erik, Pineda Ortiz, Joseba Gotzon, Mendiguren Ordorica, Aitziber
Cannabis sativa plant contains non-psychoactive phytocannabinoids including cannabidiol, cannabigerol or Δ9-tetrahydrocannabivarin. Unlike classical cannabinoids (i.e Δ9-THC) most of these compounds bind with low affinity to cannabinoid receptors (CB), which seems to be the reason for their lack of psychoactive effect.Preliminary studies performed in humans and animals demonstrated that these cannabinoids have therapeutic properties. Different targets and mechanisms have been proposed to...
HVDC: Energia elektrikoaren garraioa korronte zuzenaren bidez
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Martínez de Alegría Mancisidor, Iñigo, Andreu Larrañaga, Jon, Kortabarria Iparragirre, Iñigo
Nahiz eta energia elektrikoaren garraio-sareak korronte alternoan lan egin, Tentsio altuko korronte zuzena (HVDC edo high-voltage direct current) korronte zuzeneko sistema alternatiba eraginkorra da oso distantzia luzeko eta potentzia handiko energia elektrikoaren garraiorako, itsasoan sortutako energia lurrera garraiatzeko eta beste hainbat aplikazio berezitarako. Etorkizuneko energia berriztagarrietan oinarritutako sistema elektrikoaren lagungarri handia eta ezinbestekoa izango da HVDC...
Litio-ioizko baterien funtzionamendua eta "pouch cell" motako prototipoen fabrikazioa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Otaegui Ameztegui, Laida, Iturrondobeitia Ellacuria, Amaia, Villaverde, Aitor
Litio-ioizko baterien hedapena etengabea izan da azken urteetan gizartearen energia beharrizanak asetzeko. Modu orokor batean litio-ioizko deitzen zaien baterien artean hainbat sistema ezberdindu daitezke, osatzen duten material aktiboen eta ondorioz, gertatzen diren erreakzio elektrokimikoen arabera. Konposizio kimikoa ez da ordea baterien funtzionamendua definitzen duen aldagai bakarra. Bateriaren fabrikazio prozesuan finkatzen diren beste hainbat parametrok ere, hala nola, elektrodoen...
Akats-korronteen mugaketa MMC bihurgailudun VSC-HVDC sistemetan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Iturregi Aio, Araitz, Etxegarai Madina, Agurtzane, Larruscain Escobal, Dunixe Marene, Eguía López, Pablo, Abarrategi Ranero, Oihane
Goi-tentsioko korronte zuzeneko (ingelesez, High Voltage Direct Current HVDC) garraio-sistemak gero eta garrantzitsuagoak dira sistema elektrikoan, onura ekonomiko eta teknikoak direla eta. Hala ere, akatsen bat gertatzen denean, korrontea eteteak oraindik ere erronka izaten jarraitzen du HVDC sareetan. Desiragarriak ez diren korronteak eteteko, korronte zuzeneko etengailuak erabil daitezke, baina horien gaitasuna mugatua da. Egoera hala izanik, akats-korronteen mugagailuak (ingelesez, Fault...
Ibilgailu elektriko, hibrido eta erregai-piladunak: teknologiaren egoera
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Cabezuelo Romero, David, Matallana Fernandez, Asier, Andreu Larrañaga, Jon, Aranzabal Santamaria, Itxaso, Kortabarria Iparragirre, Iñigo
Ibilgailu elektriko, hibrido eta erregai-piladunek duten entzutea geroz eta handiagoa izaten ari da. I+G esfortzuak konfigurazio berri, moldagarri, fidagarriagoetan eta kostu txikiagokoetan zentratzen ari dira. Artikulu honetan, topologia hauetako teknologiaren egoera aurkezten da, sistema berri eta etorkizun handikoetan enfasia jarriz.
Ibilgailu elektrikoen propultsio-sistemak: motor elektrikoak eta horien kontrola
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Trancho Olabarri, Elena, Ibarra Basabe, Edorta, Arias, Antoni, Sabihi, Nima, López Ropero, Iraide
Ibilgailu elektriko eta hibridoetako propultsio-sistemetan erabiltzen diren motor elektrikoen artearen egoera aztertzen du artikulu honek. Horrez gain, makina horiek kontrolatzeko ohikoak diren FOC (Field Oriented Control) eta DTC (Direct Torque Control) kontrol-egiturak azaltzen eta konparatzen dira, eta baita motorraren posizio eta abiadura mekanikoa neurtzen duen sentsorerik gabeko kontrola (sensorless, ingelesez) ere: behatzaileetan oinarritutako estimadoreak, abiadura moderatu eta...
Hitzaurrea
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Pou, Josep
Definizioz, potentzia-elektronika, energia elektrikoaren forma eta fluxua era kontrolatuan bihurtzea ahalbideratzen duen teknologia da. Horrela, korronte jarraitua alternora bihur daiteke eta alderantziz, baita korronte- eta tentsio-mailak aldatu ere. Gaur egun, potentzia-elektronika, berebiziko garrantzia duten hainbat sektoreen garapenerako berebiziko diziplina da, hala nola energia berriztagarrietarako, garraioaren elektrifikaziorako, energia elektrikoaren transmisio eta distribuziorako,...
Ibilgailu elektrikoen potentzia-bihurgailuen hozte-metodoak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aranzabal Santamaria, Itxaso, Matallana Fernandez, Asier, Oñederra Leyaristi, Oier, Martínez de Alegría Mancisidor, Iñigo, Cabezuelo Romero, David
Ibilgailu elektrikoari loturiko potentzia-bihurgailuetan, korronte-dentsitate handitan (500 A ingurukoak) lan egiten duten IGBT transistoreak eta diodoak erabiltzen dira. Korronte altuak direla eta, handitu egiten dira gailu erdieroale horietan gertatzen diren kommutazio- eta kondukzio-galerak, eta ondorioz, potentzia-erdieroaleak berotu egiten dira. Moduluen efizientzia eta fidagarritasuna ziurtatzeko, beharrezkoa da hozte-sistema eraginkor eta egoki bat aukeratzea. Artikulu honetan, potentzia...
Superkondentsadoreak: Energia Biltzeko Gailuak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ajuria Arregui, Jon, Redondo,Edurne, Goikolea Núñez, Eider
Lan honetan superkondentsagailuen esparruan energia biltegiratzeko zenbait teknologiaren berri laburra emango dugu, beren funtzionamenduarekin batera. Hainbat superkondentsagailu motaren azterketa egin dugu, bai ikerketa, bai aplikazioen ikuspuntutik; gainera, aztergai hartuko ditugu konfigurazio bakoitzaren abantailak eta desabantailak eta propietateak, hala nola, gainazal azalera espezifikoa, kapazitantzia eta energia eta potentzia dentsitateak. Azkenik, CIC Energigunen superkondentsagailuen...
Mutrikuko olatu zentralaren azterketa eta potentzia maximoko puntuaren jarraipena
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Lekube Garagarza, Jon, Garrido Hernández, Aitor Josu, Garrido Hernández, Izaskun
Susperraldian dauden energia iturri berriztagarri berriak berebiziko garrantzia izatera iritsi dira gaur egungo gizartean. Petrolioarekiko menpekotasuna eta berotegi efektua direla medio, energia lortzeko bide berriak miatu beharra nabarmendu da. Ozeanoek eta itsasoek energia kantite handia pilatzen dute bere baitan. Hala ere, gizakia oraindik ez da gai izan energia honetaz egokiro baliatzeko. Ur-zutabe oszilatzailean oinarritutako metodoa da gaur egun itsasotik energia ateratzeko sistema...
Polipropileno/poliamida nahasteen konpatibilizazioa: azterketa morfologiko eta erreologikoa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sangroniz Agudo, Leire, Palacios Gutiérrez, Jordana Karin, Fernández San Martín, Mercedes, Müller Sánchez, Alejandro Jesús, Santamaría Ibarburu, Pedro Antonio
Polypropylene/Polyamide (PP/PA) blends have been prepared and the ef-fect of adding compatibilizer copolymer and nanosilica to the blends has been studied. Microscopic analysis shows that the blends exhibit an emulsion-like morphology, with polypropylene as a continuous phase. The addition of a compatibilizer, as well as nano-silica particles, reduces significantly the size of PA droplets. When the binary blend is submitted to a continuous flow, coalescence of PA droplets may occur, which leads...
Medikuntza-ezagutza poltsikoan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Nieto, Jorge, Armendariz Leunda, Ana Jesús, Pérez, Tomás A., López Cuadrado, Javier, Pikatza Atxa, Juan Manuel, González Pérez-Yarza, Eduardo
Gaur egun medikuntza arloan ezagutza handia dago, baina zabaltzea da zaila. Horretarako, erakundeek gida klinikoak egitea erabaki zuten; bertan mediku es-pezialistek gomendioak eta maila oneko erreferentziak ematen dituzte gaixotasun ba-koitzaren inguruan. Gida asko daude eta ia ezinezkoa da denekin egunean egotea. Tek-nologiak aurrera egin duen heinean, gidak informatizatzea lagungarri dela ikusi da. Hasiera batean formatu elektronikora pasa ziren, baina gaur egun gida exekutagarriak daude,...
Multigeruza polimerikoak: mediku-protesietarako materialen ezaugarriak hobetzeko bidea
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Valverde de Mingo, Ainara, Pérez, Leyre
Biomedikuntza arloan inplante moduan erabiltzeko material berrien es-kaera handia dago, baina errefus arazoak sortzen dituzte biobateragarritasun kontuak direla eta.Lan honetan azalduko dugu nola eraldatu dugun bi substratu motaren gainazala. Bat ezorganikoa izango da eta bestea polimerikoa. Geruzaz geruzako ("layer by layer") estrategiaz baliatuta, azido hialuroniko eta kitosanozko multigeruzak sortuko dira.Kitosanoa fluoreszenteki markatu eta mikroskopio konfokalean fluoreszentzia...
Ikusgai-eremu elektromagnetiko osoan zehar igorpen sintonizagarria duten BODIPY laser-koloratzaileak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Avellanal Zaballa, Edurne, Esnal Martínez, Ixone, Bañuelos Prieto, Jorge
The herein reported work deals with the photophysical signatures of the dyes known as BODIPY. In particular, it is focused on the molecular structure impact towards the development of active media for tunable dye lasers from the blue to the red edge of the visible region. The spectroscopic properties of BODIPYs can be finely modulated and improved just changing the substitution pattern. Thus, taking as starting point the simplest core (absorption/emission at the green/yellow visible region) and...
Elikagaien paketatze aktiborako polimeroen gainazalaren aldaketa
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Andrade del Olmo, Jon, Pérez Álvarez, Leyre
Nowadays biopolymers are replacing the polymers derived from petro-chemicals for the packaging industry. Poly-L-isomer of lactic acid (PLLA), blended with ZnO nanoparticles, shows good properties as food packaging material. Among these beneficial features, it should be noted the antibacterial properties. There are a large number of polymers that present antibacterial capacity, but the best capacity is that of chitosan biopolymer. In this work, therefore, surfaces of PLLA-ZnO films were modified...
Lipidoak aztertu eta identifikatzeko TLC kromatografiaren eta MALDI masa-espektrometriaren arteko akoplamendua
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Veloso Fernández, Antonio
Thin Layer Chromatography (TLC) is a powerful technique to separate and characterize several molecules. On the other hand, nowadays the use of Matrix As-sisted Laser Desorption Ionization Time of Flight Mass Spectrometry (MALDI-TOF MS) to identify molecules is increasing drastically. Besides, this technique allows to generate images by Imaging Mass Spectrometry (IMS). IMS is a perfect technique to analize the distribution of lipids in biological tissues. This technique allows the identi...
Masa-espektrometria bidezko prozedura analitiko berrien garapena Geokimika Isotopikoan eta haien aplikazioa presio altuko arroka metamorfikoen azterketan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Beranoaguirre de Miguel, Aratz, Gil Ibarguchi, José Ignacio, Puelles Olarte, Pablo
Geokimika Isotopikoak/Geokronologiak azken hamarkadetan izan duen bilakaerak hainbat teknika analitikoren hobekuntza eragin du, gerriko metamorfikoen tektonikaren gaineko informazioan iraultza eraginez. Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU) berariazko tresneria analitikoaren jabe da, munduan gehien erabiltzen di-ren metodo geokronologikoen inplementazioa eta hobekuntza ahalbidetuz. Lan hone-tan, Rb-Sr eta Lu-Hf sistemak MC-ICP-MS bidez analizatzeko metodologia garatu da alde batetik, eta Hf...
Sareari adimena gehitzen: machine learning eta gaitasun kognitiboen sarrera sare-mailako monitorizaziorako eta matxuren diagnostikorako
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Taboada Puente, Ianire, Blanco Jauregui, Begoña
Ohiko sare-ereduak erabiliz belaunaldi berriko sareen ezaugarri espezi-fikoek ez dute kudeaketa egokia ahalbidetzen: izan ere, ezin ditu kontuan hartu eskala doiketa, heterogeneotasuna eta agertoki hauen konplexutasuna. Beraz, beharrezkoa da komunikazio sistema hauen diseinu eta kudeaketarako paradigma berriak definitzea. Modu honetan, machine learning-aren erabilpenaren bidez, sareari gaitasun kogniti-boak gaineratzeak datuei erantsita sarean zehar garraiatzen den protokolo-informazioa-ren...
Analisi farmakozinetiko/farmakodinamikoa antimikrobianoen erabilera hobetzeko gaixo larrietan
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Soraluce Olañeta, Amaia, Rodríguez Gascón, Alicia, Isla Ruiz, Arantxazu
Azken urteotan infekzioen tratamendua mundu mailako osasun publi-koko arazo bilakatu da, erresistentzien garapenaren ondorioz, bakterio multirresisten-teen agerpena izugarri igo baita. Antibiotiko berrien gabeziak merkatuan daudenen do-sifikazioen optimizazioaren premia areagotzen du. Zenbait pazientetan, gaixo larrietan esaterako, aipatutakoa egitea bereziki zaila suerta daiteke. Izan ere, beraien egoera fi-siopatologikoa dela eta, medikamentuen farmakozinetika eta farmakodinamia eralda-tuta...
Kosmetika onkologikoa: kimioterapiak eta erradioterapiak larruazalean eragindako efektu desiragaitzak eta horiek tratatzeko konposatu naturaletan oinarritutako formulazio berriak
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Izaguirre, Miren, Santos Vizcaíno, Edorta, Salvador Martínez, Aiala, Esquisabel Alegría, Amaia, Pedraz Muñoz, José Luis, Hernández Martín, Rosa María, Igartua Olaechea, Manuela
Sarritan, tratamendu onkologikoek pazientearen bizi-kalitatea baldintzatu dezaketen efektu desiragaitzak sortzen dituzte, minbizi-zelulak kaltetzeaz gain, bes-telako ehun osasuntsuak suntsitzen baitituzte. Lan honetan tratamendu onkologikoen ondorioz larruazalean sortutako gaitzak aztertuko dira (hala nola pruritoa, ezkatatzea edota ultzerazioa kasu larrienetan) eta baita arazo horiei aurre egiteko formulatu diren produktu berrien konposizioa ere. Orain arte erabili diren kortikoide,...
Konposatu fenolikoak eta osasuna
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Milton Laskibar, Iñaki, Fernández Quintela, Alfredo, Puy Portillo, María
Phenolic compounds make up a wide group of different substances that can be grouped together by its chemical structure. They are synthesized by plants as sec-ondary metabolites in response to aggressions such as ultraviolet radiation, pathogens, oxidative damage and rough climatic conditions. For this reason, they can be found in plant based foodstuffs, such as fruits, vegetables, nuts, oils, teas and wines. The major-ity of the phenolic compounds present on food are found as esters, glycosides...
Ariketa fisikoa hezur-dentsitate mineralaren suspertzaile
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Hervás Bárbara, Gotzone, Ruiz Litago, Fátima, Caballero, Amaia, Irazusta Astiazaran, Jon, Zarrazquin Arizaga, Idoia
Osteoporosia osasun-publikoan garrantzi nabarmena duen gaixotasuna da. Gero eta gehiago dira gaixotasun hau pairatzen duten pertsonak, eta gaur egun arte egindako esku-hartzeak ez dira guztiz eraginkorrak. Ariketa fisikoa hezur-dentsitatea metatzeko eta mantentzeko prozesuetarako funtsezkoa den bizi-ohitura da. Gainera, hezurraren eta giharraren arteko lotura dela eta, egindako ariketa fisikoak, hezurrean gain, giharrean ere badu eragina. Kontuan hartu beharrekoa da gaztaroan hezur-dentsi-tate...
Endokannabinoide sistemaren parte-hartzea arratoien garuntxoaren jaio osteko garapenean
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Buceta Salazar, Ianire, Rico Barrio, Irantzu, Egaña Huguet, Jon, Achicallende Urcaregui, Svein, Terradillos Irastorza, Itziar, Puente Bustinza, Nagore, Reguero Acebal, Leire, Royo, Naiara, Bonilla del Río, Itziar, Medrano, Aitor, Mendizabal Zubiaga, Juan Luis, Gómez Urquijo, Sonia María, Ramos, Almudena, Gerrikagoitia Marina, Inmaculada, Grandes Moreno, Pedro Rolando, Elezgarai Gabantxo, Izaskun
Endokannabinoide-sistema (EKS) zelulen arteko komunikazio-sistema fisiologiko neuromodulatzaile garrantzitsuenetako bat da, eta helduaroan beraren funtzio ezagunena neurotransmisoreen doikuntza da. Azken urteotako ikerketek, aldiz, funtzio garrantzitsu horrez gain, garapen-prozesuetan ere parte-hartze handia duela erakutsi dute. Izan ere, zenbait artikuluk burmuinaren arauzko enbrioi-garapenerako EKSren beharra agerian utzi dute. Enbrioi-aroko ikerketek muga metodologiko handiak dituzte, eta...
Zorizko instantzia uniformeak sortzen al dira optimizazio konbinatorioan?
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ceberio Uribe, Josu, Calvo Molinos, Borja, Mendiburu Alberro, Alexander, Lozano Alonso, José Antonio
Konputazio ebolutiboan, algoritmoek optimizazio-problemen gainean duten errendimendua ebaluatzeko, ohikoa izaten da problema horien hainbat instantzia erabiltzea. Batzuetan, problema errealen instantziak eskuragarri daude, eta beraz, esperimentaziorako instantzien multzoa hortik osatzen da. Tamalez, orokorrean, ez da hori gertatzen: instantziak eskuratzeko zailtasunak direla tarteko, ikerlariek instantzia artifizialak sortu behar izaten dituzte. Lan honetan, instantzia artifizialak uniformeki...
Joko matematikoen hurbilketa: kasu diskretua
Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Doncel Vicente, Josu
Joko-teoriaren helburua eragile arrazioanalen portaera estrategikoak aztertzea da. Eragile kopurua oso handia bada, batez besteko eremuko jokoak joko lehiakor finituen hurbilketa onak dira eta, hori dela eta, biziki ikertuak izan dira azken urteotan. Hala ere, literaturan, artikulu gutxitan onartzen da jokalarien akzio-espazioa diskretua dela. Eredu horiek dira, hain zuzen ere, gure ikerketan aztertzen ditugunak. Jokalariak simetrikoak direla onartuko dugu, baita jokalarien kostu-funtzioa eta...