Pasar al contenido principal

Idioma del documento

Encontrados 22913 resultado(s)
Encontradas 230 página(s)

Descolonitzant la justícia territorial, Decolonizing territorial justice, Descolonizando a justiça territorial

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Gonçalves de Lima, Ivaldo

En aquest text, proposem una aproximació entre el concepte de justícia territorial i el pensament descolonial per aclarir que la colonialitat consisteix en una lògica inherent a la modernitat inaugurada amb l'expansió europea del segle XVI, que comporta un conjunt d'impactes nocius a l'ètica que concep l'altre com un interlocutor legítim en una economia política d'intercanvis simbòlics i materials. L'opció descolonial exigeix ​​una descolonització epistèmica que..., In the article, territorial justice is conceived as the socio-spatial situation in which the vectors that promote oppressive spaces are, effectively, combated and eliminated or, ideally, do not exist. The relationship between geography and ethics underlies the proposed approach, highlighting the recognition of the other as a legitimate subject in the formation of a decent society. The central issue is the critique of the coloniality of territorial justice. The concept of territorial justice is..., Neste texto propoñemos unha aproximación entre o concepto de xustiza territorial e o pensamento decolonial para aclarar que a colonialidade consiste nunha lóxica inherente á modernidade inaugurada coa expansión europea do século XVI, que conleva un conxunto de impactos nocivos sobre a ética que concibe. o outro como interlocutor lexítimo nunha economía política de intercambios simbólicos e materiais. A opción descolonial esixe unha descolonización epistémica que libere o pensamento..., No artigo, a justiça territorial é concebida como a situação socioespacial na qual os vetores que promovem espaços opressores são, efetivamente, combatidos e eliminados ou, idealmente, não existem. A relação entre geografia e ética fundamenta a abordagem ensejada ressaltando o reconhecimento do outro como sujeito legítimo na formação de uma sociedade decente. A questão central gira em torno da crítica à colonialidade da justiça territorial. O conceito de justiça territorial é tratado na...



Repensar les polítiques d'habitatge i de planificació a partir del Barri Nou d'Évora, Rethinking Housing and Planning Policies from the Bairro Novo de Évora, Repensar as políticas de habitação e de planeamento a partir do Bairro Novo de Évora

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Alves, Sónia

La investigació de processos històrics en el camp dels estudis urbans i de l'habitatge permet millorar la comprensió de la relació entre fets i esdeveniments ocorreguts en el passat, incloent-hi els relacionats amb el disseny i la implementació de polítiques públiques, i els resultats observats en el present. A partir de metodologies de recerca històrica, com la recopilació i l'anàlisi d'informació primària en arxius i la revisió de la literatura, l'article contribueix a la..., The investigation of historical processes in the field of urban and housing studies allows for an improved understanding of the relationship between past events and facts, including those related to the design and implementation of public policies, and the results observed in the present. Using historical research methodologies, such as the collection and analysis of primary information in archives and literature review, the article contributes to understanding the political, socioeconomic, and..., A investigação de processos históricos no campo dos estudos urbanos e da habitação permite melhorar a compreensão da relação entre factos e eventos ocorridos no passado, incluindo os relacionados com o desenho e a implementação de políticas públicas, e os resultados observados no presente. A partir de metodologias de investigação histórica, nomeadamente de recolha e análise de informação primária em arquivos e de revisão da literatura, o artigo contribui para a compreensão das condições...



Territorialització del capital al Baix Amazones: anàlisi dels casos Ford, Cargill i Alcoa, Territorialization of capital in Baixo Amazonas: analyze two cases Ford, Cargil and Alcoa, Territorialização do capital no Baixo Amazonas: análise dos casos Ford, Cargil e Alcoa, Territorialización do capital no Baixo Amazonas: analiza dous casos Ford, Cargil e Alcoa, Territorialização do capital no Baixo Amazonas: análise dos casos Ford, Cargil e Alcoa

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Almeida, Rogerio

Aquest article descriu i analitza tres experiències de territorialització del gran capital al Baix Amazones, a l’oest de l’estat del Pará, que van tenir lloc en períodes històrics diferents. En aquestes experiències, és possible identificar una totalitat composta per formes d’acumulació primitiva del capital i la defensa territorial de les poblacions afectades. La primera experiència va tenir lloc a la primera meitat del segle XX, liderada per l'empresa Ford durant el govern de Vargas, en..., This article describes and analyses three experiences of territorialization of big capital in Lower Amazonas, western Pará, which occurred in different historical periods, where it is possible to point to forms of primitive accumulation of capital, and the territorial defense of the populations affected by them. The initial takes place in the first quarter of the 20th century, led by the company Ford, during the Vargas government, during the period of capital crisis, in the 1930s. The others..., O presente artigo descreve e analisa três experiências de territorialização do grande capital no Baixo Amazonas, oeste paraense, ocorridas em períodos históricos distintos, onde é possível sinalizar para uma totalidade composta por formas de acumulação primitiva do capital, e a defesa territorial das populações por elas afetadas. A inicial ocorre na primeira quadra do século XX, liderada pela empresa Ford, durante o governo de Vargas, no período de crise do capital, nos anos de 1930. Já as..., O presente artigo descreve e analisa três experiências de territorialização do grande capital no Baixo Amazonas, oeste paraense, ocorridas em períodos históricos distintos, onde é possível sinalizar para formas de acumulación primitiva do capital. A primeira ocorre na primeira quadra do século XX, liderada pola empresa Ford, durante o goberno de Vargas. Já as demais transcorrem na década de 2000, no contexto de avance de políticas consideradas neoliberais, tendo como liña de frente á empresa...,  O presente artigo descreve e analisa três experiências de territorialização do grande capital no Baixo Amazonas, oeste paraense, ocorridas em períodos históricos distintos, onde é possível sinalizar para formas de acumulação primitiva do capital. A primeira ocorre na primeira quadra do século XX, liderada pela empresa Ford, durante o governo de Vargas. Já as demais transcorrem na década de 2000, no contexto de avanço de políticas consideradas neoliberais, tendo como linha de frente a...



Ofertants al mercat immobiliari residencial del Gran Santiago (Xile): cap als actius multifamily, Offerors on the residential real estate market in Gran Santiago (Chile): towards multifamily assets, Ofertantes no mercado imobiliário residencial no Gran Santiago (Chile): rumo a ativos multifamily

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Medina San Martín, Ivana, Lacerda, Norma

La financiarització ha significat l’arribada de nous actors al mercat immobiliari residencial del Gran Santiago (Xile). Aquests actors són investigats en aquest article mitjançant l’anàlisi dels principals fons d’inversió immobiliaris, de la principal associació comercial de la construcció a Xile, la Cámara Chilena de la Construcción (CChC), i de les principals empreses dedicades a la venda de projectes residencials, amb l’objectiu d’identificar les relacions entre aquests actors i mostrar una..., Financialization has meant the arrival of new players in the housing real estate market in Gran Santiago (Chile). These actors are investigated in this article through the analysis of the largest real estate investment funds, the main construction trade association in Chile, Cámara Chilena de la Construcción, and the largest companies dedicated to the sale of housing projects in order to identify the relationships between these actors and show a growing tendency to group, under the command of a..., A financeirização significou a chegada de novos atores no mercado imobiliário de moradia do Gran Santiago (Chile). Esses atores são investigados neste artigo por meio da análise dos maiores fundos de investimento imobiliários, da principal associação comercial da construção no Chile, a Cámara Chilena de la Construcción (CChC), e das maiores empresas que se dedicam à venda de projetos habitacionais de forma a identificar as relações entre esses atores e mostrar uma tendência crescente de..., A financeirização significou a chegada de novos atores no mercado imobiliário de moradia do Gran Santiago (Chile). Esses atores são investigados neste artigo por meio da análise dos maiores fundos de investimento imobiliários, da principal associação comercial da construção no Chile, a Cámara Chilena de la Construcción (CChC), e das maiores empresas que se dedicam à venda de projetos habitacionais de forma a identificar as relações entre esses atores e mostrar uma tendência crescente de...



Seguretat alimentària i agricultura familiar en temps de pandèmia: el cas dels assentaments de Ribeirão Bonito a Teodoro Sampaio, SP – Brasil, Food security and family farming in times of pandemic: the case of Ribeirão Bonito settlements in Teodoro Sampaio, SP - Brazil, Segurança alimentar e agricultura familiar em tempos de pandemia: o caso dos assentamentos Ribeirão Bonito em Teodoro Sampaio, SP - Brasil, Segurança alimentar e agricultura familiar em tempos de pandemia: o caso dos assentamentos Ribeirão Bonito em Teodoro Sampaio, SP - Brasil

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Aparecida de Moura, Marta, Rodrigues Uliana, Maíra, Giuffrida, Rogério, Azevedo Arana, Alba Regina

El desmantellament de les polítiques públiques a favor de l'agricultura familiar orquestrades pels governs de Michel Temer (2016 - 2018) i Jair Bolsonaro (2019 - 2022) va provocar un augment de la fam al Brasil, però la situació va empitjorar quan l'Organització Mundial de la Salut - OMS va declarar la Pandèmia de la COVID-19, fet que va desencadenar una crisi sanitària, econòmica i social al món. En aquest escenari, l'estudi va ser dissenyat amb l'objectiu de: investigar..., The dismantling of public policies in favor of family farming orchestrated by the governments of Michel Temer (2016 - 2018) and Jair Bolsonaro (2019 - 2022) caused an increase in hunger in Brazil, but the situation worsened when the World Health Organization - WHO declared the COVID-19 Pandemic, a fact that triggered a health, economic and social crisis in the world. In this scenario, the study was designed with the objective of: Investigating the conditions of Food and Nutritional (In)Security..., O desmonte das políticas públicas em prol a agricultura familiar orquestrado pelos governos de Michel Temer (2016 - 2018) e Jair Bolsonaro (2019 - 2022) ocasionou o crescimento da fome no Brasil, mas a situação piorou quando a Organização Mundial da Saúde – OMS declarou a Pandemia de COVID-19, fato que desencadeou uma crise sanitária, econômica e social no mundo. Neste cenário, o estudo foi concebido com o objetivo de: Investigar as condições de (In)Segurança Alimentar e Nutricional dos..., O desmonte das políticas públicas em prol a agricultura familiar orquestrado pelos governos de Michel Temer (2016 - 2018) e Jair Bolsonaro (2019 - 2022) ocasionou o crescimento da fome no Brasil, mas a situação piorou quando a Organização Mundial da Saúde – OMS declarou a Pandemia de COVID-19, fato que desencadeou uma crise sanitária, econômica e social no mundo. Neste cenário, o estudo foi concebido com o objetivo de: Investigar as condições de (In)Segurança Alimentar e Nutricional dos...



Participació electoral a les eleccions municipals de 2016 i 2020 al Brasil: La mida territorial i demogràfica importa?, Electoral participation in the 2016 and 2020 municipal elections in Brazil: Do territorial and demographic sizes matter?, Participação eleitoral nas eleições municipais de 2016 e 2020 no Brasil: Tamanhos territorial e demográfico importam?, Participação eleitoral nas eleições municipais de 2016 e 2020 no Brasil: Tamanhos territorial e demográfico importam?

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Abreu de Azevedo, Daniel, Lessa Meireles, Bruno, de Oliveira Alegria, Bruno, Soares Vieira, Felipe

Aquest article examina la relació entre la mida municipal—tant territorial com demogràfica—i l’abstencionisme a les eleccions municipals del Brasil el 2016 i el 2020. En comparar eleccions realitzades abans i durant la pandèmia de la COVID-19, l’estudi busca distingir els factors explicatius estructurals dels efectes relacionats amb la pandèmia. Recupera un debat antic, però sovint ignorat en la geografia, qüestionant la idea que els factors espacials són merament deterministes. Utilitzant..., This article investigates the relationship between size (territorial and electoral) and abstentionism in Brazil's 2016 and 2020 municipal elections, using the pandemic to highlight more permanent explanatory factors. It revisits a tradition in geography that is often erroneously associated with geographical determinism and abandoned. Ordinary least squares (OLS) linear regressions were used to analyze both elections in all federative units of Brazil. This article reveals that, in both pre..., Este artigo examina a relação entre o tamanho municipal—tanto territorial quanto demográfico—e o abstencionismo nas eleições municipais do Brasil em 2016 e 2020. Ao comparar eleições realizadas antes e durante a pandemia de COVID-19, o estudo busca distinguir fatores explicativos estruturais dos efeitos relacionados à pandemia. Retoma um debate antigo, mas frequentemente ignorado na geografia, questionando a ideia de que os fatores espaciais são meramente deterministas. Utilizando regressão por..., Este artigo examina a relação entre o tamanho municipal—tanto territorial quanto demográfico—e o abstencionismo nas eleições municipais do Brasil em 2016 e 2020. Ao comparar eleições realizadas antes e durante a pandemia de COVID-19, o estudo busca distinguir fatores explicativos estruturais dos efeitos relacionados à pandemia. Retoma um debate antigo, mas frequentemente ignorado na geografia, questionando a ideia de que os fatores espaciais são meramente deterministas. Utilizando regressão por...



Els dilemes de la planificació urbano-metropolitana en temps d’austeritat i financerització: el cas de la concessió privada del sanejament a l’estat de Rio de Janeiro – Brasil, The dilemmas of urban-metropolitan planning in times of austerity and financialization: the case of the private sanitation concession in the state of Rio de Janeiro – Brazil, Los dilemas de la planificación urbano-metropolitana en tiempos de austeridad y financiarización: El caso de la concesión privada del saneamiento en el estado de Río de Janeiro – Brasil, Os dilemas do planeamento urbano-metropolitano em tempos de austeridade e financeirização: o caso da concessão privada do saneamento no estado do Rio de Janeiro – Brasil

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Dominguez, Marcos, Johannes Klink , Klink

L’article analitza els efectes de la financiarització urbana i de l’austeritat fiscal sobre la planificació urbano-metropolitana, a partir del cas de la concessió privada dels serveis de sanejament a l’estat de Rio de Janeiro (ERJ), Brasil. Adoptant un enfocament multiescalar, es discuteix el paper dels planificadors públics en la formulació de models financers que tendeixen a subordinar la regulació de l’espai a la lògica de la rendibilitat, afavorint l’entrada d’agents financers en el camp de..., This article analyzes the effects of urban financialization and fiscal austerity on urban-metropolitan planning, based on the case of the private concession of sanitation services in the state of Rio de Janeiro (ERJ), Brazil. Adopting a multiscalar approach, it discusses the role of public planners in formulating financial models that tend to subordinate spatial regulation to the logic of profitability, thereby facilitating the entry of financial agents into the field of urban infrastructure...., El artículo analiza los efectos de la financiarización urbana y de la austeridad fiscal sobre la planificación urbano-metropolitana, a partir del caso de la concesión privada de los servicios de saneamiento en el estado de Río de Janeiro (ERJ), Brasil. Adoptando un enfoque multiescalar, se discute el papel de los planificadores públicos en la formulación de modelos financieros que tienden a subordinar la regulación del espacio a la lógica de la rentabilidad, favoreciendo la entrada de agentes..., O artigo analisa os efeitos da financeirização urbana e da austeridade fiscal sobre o planejamento urbano-metropolitano, a partir do caso da concessão privada dos serviços de saneamento no estado do Rio de Janeiro (ERJ), Brasil. Adotando uma abordagem multiescalar, discute-se o papel dos planejadores públicos na formulação de modelos financeiros que tendem a subordinar a regulação do espaço à lógica da rentabilidade, favorecendo a entrada de agentes financeiros no campo das infraestruturas...



Vestigis de l’extracció: mineria, estètica i temporalitat, Traces of extraction: mining, aesthetics and temporality, Vestigios de la extracción: minería, estética y temporalidad, Vestixios da extracción: minería, estética e temporalidade, Vestígios da extração: mineração, estética e temporalidade

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Teixeira Boava, Diego Luiz, Medeiros da Luz, José Aurélio, Felício Macedo, Fernanda Maria, Ribeiro de Souza, Felipe

Aquest article analitza la mineria com a fenomen estètic i temporal en el context de l’Antropocè, proposant una “estètica crítica” que articula el sublim industrial, la temporalitat geològica i la responsabilitat socioambiental. A partir de casos empírics brasilers, com l’antiga mina del Cumbe a Ouro Preto (Minas Gerais) i els processos derivats del col·lapse de la presa de Fundão a Mariana (Minas Gerais), el text examina com els paisatges miners evoquen experiències estètiques ambigües..., The article analyzes mining as an aesthetic and temporal phenomenon, extending beyond its technical-economic nature. It addresses how mined landscapes, with their forms and residues, evoke ambiguous aesthetic sensations: between the industrial sublime and melancholic ruin. Mining activity reveals geological layers and creates complex sensory experiences that affect communities, artists, and spectators in distinct ways. Temporally, it contrasts the geological time of mineral formation with the..., Este artículo analiza la minería como fenómeno estético y temporal en el contexto del Antropoceno, proponiendo una “estética crítica” que articula el sublime industrial, la temporalidad geológica y la responsabilidad socioambiental. A partir de casos empíricos brasileños, como la antigua mina del Cumbe en Ouro Preto (Minas Gerais) y los procesos derivados del colapso de la represa de Fundão en Mariana (Minas Gerais), el texto examina cómo los paisajes mineros evocan experiencias estéticas..., O artigo analiza a minería como un fenómeno estético e temporal, indo máis alá do seu carácter técnico-económico. Aborda como as paisaxes mineiras, coas súas formas e residuos, evocan sensacións estéticas ambiguas: entre o sublime industrial e a ruína melancólica. A actividade mineira revela capas xeolóxicas e crea experiencias sensoriais complexas, que afectan comunidades, artistas e espectadores de formas diversas. Temporalmente, contrapón o tempo xeolóxico da formación dos minerais ao tempo..., Este artigo analisa a mineração como fenômeno estético e temporal no contexto do Antropoceno, propondo uma 'estética crítica' que articula sublime industrial, a temporalidade geológica e a responsabilidade socioambiental. A partir de casos empíricos brasileiros, como a antiga mina do Cumbe em Ouro Preto (MG) e os processos decorrentes do rompimento da barragem de Fundão em Mariana (MG), o texto examina como as paisagens mineradas evocam experiências estéticas ambíguas entre a...



Raimundo Lulo: O mestre iluminado à procura do mundo, Ramón Llull: The enlightened master in the quest of the World, Ramón Llul: el mestre il·luminat a la recerca del Món

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Nascimento , Aires A.

En temps del setè centenari de la mort de Ramón Llull, revisar la seva figura, complexa i il·luminadora, és una oportunitat per veure la novetat que anticipa temps inesperats de profeta il·lustrat, per contemplar allò diví i per testimoniar la diversitat de cultures, provocant l’obertura a la convivència i a la recerca dels camins d’allò diví i la fraternitat entre els homes. A través de l’identificació de les principals línies vitals del «Mestre Il·luminat», esmentem el seu trajecte vital, ple..., The occasion of the seventh centenary anniversary of the death of Ramon Llull was a moment for a renew and consideration on his life and his profile, in order to catch his undeniable features of modernity and contemporary. The Mediterranean sea, his domain of circulation, is today the center of attentions with the southern and eastern flanks of our borders under constant human surveillance and there is the corresponding need to review his footsteps and his initiatives, which were themselves..., Em tempos de VIIº Centenário da morte de Raimundo Lulo em revisitação da sua figura, complexa e auroral, é ocasião para o vermos na novidade que antecipa tempos inesperados de profeta iluminado, a contemplar o divino e a lançar-se em testemunho na diversidade de culturas, provocando abertura a uma unidade de convívio e em busca de caminhos ao divino e à fraternidade dos homens: na identificação das linhas mestras da vida do “Mestre iluminado”, recorda-se aqui o seu percurso de vida recheada de...



FRONTEIRAS DE IDENTIDADES: A ESCRITA DO EU EM O DIÁRIO DE ANNE FRANK, IDENTITY BORDERLANDS: LIFE-WRITING AND ANNE FRANK’S DIARY

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
BORILLE DE ABREU, DENISE

À luz de estudos da escrita de vida, o gênero do diário pode ser concebido como uma zona fronteiriça, cujos limites oscilam entre o eu privado e o eu público. Pode-se afirmar que os diários funcionam como locais transformadores, onde opera uma espécie de negociação entre a persona pública e os desejos privados de quem os escreve. Este artigo propõe analisar esse fenômeno, de maneira mais específica, na escrita do diário de Anne Frank, utilizando-se de suas três versões (a, b e c)., According to the perspective of life-writing studies, diaries may be conceived as borderland genres, whose boundaries shift between the private and the public selves. It may be stated that diaries function as transforming locations, where a sort of negotiation is set between the public persona and the private desires of the one who writes. This article aims to analyze such phenomenon, more specifically, in Anne Frank’s diary writing, by making use of its three versions (a, b, and c).



REVIRANDO OS ESCOMBROS: O ESVAZIAMENTO DA EXPERIÊNCIA TRANSMISSÍVEL, O DESENCONTRO COM O REAL E A ASCENSÃO DO HORROR, ROLLING THE WRECKAGE: THE EMPTINESS OF THE TRANSMISSIBLE EXPERIENCE, THE MISMATCH WITH THE REAL AND THE RAISE OF HORROR

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
PAIVA ARAÚJO, FABRÍCIO

A contribuição aqui proposta aborda assuntos relevantes que explanam a relação entre memória e testemunho, no que diz respeito, as suas verdades factuais e subjetivas, ou seja, o discurso do real em confronto com o discurso fruto dos anseios e da imaginação humana. Consequentemente, investiga-se o horror inenarrável experienciado pela vítima confinada em Auschwitz. O objetivo é entender como a experiência do horror é representada na obra É Isto um Homem? de Primo Levi, judeu italiano, químico,..., The contribution here proposed addresses relevant issues to explain the relationship between memory and testimony, which is concerned with its factual and subjective truths, that is, the discourse of the real in confrontation with the discourse resulted from the human desires and imagination. Consequently, it investigates the unutterable horror experienced by the victim confined in Auschwitz. The objective is to understand how the experience of horror is represented in the work, If This Is a...



GRASS E GRIMMELSHAUSEN: INTERTEXTUALIDADE ENTRE GUERRAS, GRASS AND GRIMMELSHAUSEN: INTERTEXTUALITY BETWEEN WARS

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
DE SOUZA PEDRO, ELISANDRA

A influência de Grimmelshausen na obra de Günter Grass está presente desde seu primeiro livro, Die Blechtrommel, 1959. No primeiro volume de sua trilogia autobiográfica, Beim Häuten der Zwiebel, 2006, o diálogo com o autor de O aventuroso Simplicissimus tem importância na reconstrução de suas memórias em momento importante da narrativa: o ingresso do jovem Grass na Waffen-SS e sua participação na Segunda Guerra Mundial. Para construir a memória sobre este período, utiliza como intertexto a obra..., Grimmelshausen’s influence on Günter Grass prose can be verified from Grass’ first novel Die Blechtrommel (1956). In the first volume of Grass’ autobiographical trilogy, Beim Häuten der Zwiebel (2006), the dialogue between Grass and the author of The Adventurous Simplicissimus finds its importance in the process of reconstitution of Grass’ memories from a crucial moment of his life: his enrollment for the Waffen-SS and his participation in the Second World War. In order to remake his...



HISTÓRIA NATURAL NA OBRA DE W. G. SEBALD, NATURAL HISTORY IN W. G. SEBALD’S WORKS

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
BETERELI, PAULA CAROLINA

O escritor alemão W. G. Sebald (1944 – 2001) dedicou sua obra literária e ensaística à temática das catástrofes do período moderno no contexto europeu. História Natural da Destruição, por exemplo, trata especificamente do impacto causado pelo bombardeio aéreo nas cidades alemãs nos últimos anos da Segunda Guerra Mundial e de como os escritores do pós-guerra falharam em “registrar aquilo que viram e preservá-lo para nossa memória”. Segundo o autor, nem os relatos testemunhais, nem as informações..., The German writer W. G. Sebald (1944 - 2001) dedicated his literary work and essays to the theme of catastrophes of the modern period in the European context. On the Natural History and Destruction, for example, specifically addresses the impact of the aerial bombing on German cities in the last years of World War II and how the post-war writers failed to "record what they saw and preserve it for our memory". According to the author, either the eyewitness accounts neither journalistic...



A MEMÓRIA DOS SOLDADOS NA LITERATURA DE CONFRONTO, THE MEMORY OF SOLDIERS IN THE CONFRONTATION LITERATURE

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
CAMPOS DA ROCHA, MARCOS FÁBIO

Este artigo tem como objetivo examinar dois exemplos da literatura de confronto ou de resgate. Entende-se por estes termos toda a produção literária que surgiu, sobretudo na Alemanha e na Áustria, após o fim da Segunda Guerra Mundial e instaurou um longo questionamento motivado por alemães aos próprios alemães acerca das responsabilidades individuais durante o processo de ascensão do nacional-socialismo e sua vigência até a derrocada final do III Reich. Portanto, toma-se como matéria de..., The paper aims to examine two examples of a literature genre in the limits of representation. It tries to cope with a chapter of German history that seemed unmasterable. The confrontation literature faces Hitler’s willing executioners and the responsibilities of ordinary Germans in the genocide since the rise of Nazism up to denazification of post-war Germany. This partially unresolved past finds its roots in previous centuries during which Hitler’s shadow was not yet over Germany. Two works...



A LITERATURA DE PARENTESCO IDEOLÓGICO COM O NAZISMO, THE LITERATURE OF IDEOLOGICAL PROXIMITY WITH NAZISM

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
LOUREIRO CORNELSEN, ELCIO

Nossa contribuição visa a uma reflexão sobre uma das vertentes literárias presentes no contexto da República de Weimar e, especificamente, do chamado “Terceiro Reich”: a literatura de parentesco ideológico com o nazismo. Para isso, elegemos as seguintes obras, que serão objeto de análise do presente estudo: In Stahlgewittern (1920; Nas tempestades de aço), de Ernst Jünger, Das Wunschkind (1930; O filho desejado), de Ina Seidel, e Volk ohne Raum (1926, Povo sem espaço), de Hans Grimm. Enquanto..., Our contribution aims at a reflection on one of the literary aspects present in the context of the Weimar Republic and, specifically, the so-called "Third Reich": the literature of ideological proximity with Nazism. For this, we chose the following works, which will be the object of analysis of the present study: Ernst Jünger’s In Stahlgewittern (1920; Storm of Steel), Ina Seidel’s Das Wunschkind (1930; The Wanted Child), and Hans Grimm’s Volk ohne Raum (1926, Nation without Space....



OBJETOS DA MEMÓRIA EM “DEPOIS DE AUSCHWITZ” DE EVA SCHLOSS, OBJECTS OF MEMORY IN "AFTER AUSCHWITZ", BY EVA SCHLOSS

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
GOMES DE OLIVEIRA, GABRIELA

 A Segunda Guerra Mundial é um tema bastante recorrente que desperta grande fascínio nas diversas áreas do conhecimento. Várias obras que foram publicadas com o intuito de testemunhar os horrores do Holocausto alcançaram grande êxito, uma vez que narrar o inimaginável parece causar grande impacto nos leitores. Quando Eva Schloss decide publicar a obra “Depois de Auschwitz” ela parece querer evocar, ao mesmo tempo, sentimentos como tristeza e esperança. O primeiro, obviamente, reflete o abalo..., The Second World War is a recurring theme that arouses great fascination in the various areas of knowledge. Several works that were published to witness the horrors of the Holocaust were very successful, since narrating the unimaginable seems to have great impact on readers. When Eva Schloss decides to publish the work "After Auschwitz" she seems to want to evoke, at the same time, feelings like sadness and hope. The first, obviously, reflects the shock suffered as a result of the...



DESCOMPASSOS DE CIUTATS MODERNES A "ANGOSTA" D’HÉCTOR ABAD: UN ESPIR DE LA METROPOLIS LATINOAMERICANA, MISMATCHES OF MODERN CITIES IN "ANGOSTA" BY HÉCTOR ABAD: A MIRROR OF LATIN AMERICAN METROPOLISES, DESCOMPASSOS DAS CIDADES MODERNAS EM "ANGOSTA" DE HÉCTOR ABAD: UM ESPELHO DAS METRÓPOLES LATINO-AMERICANAS

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Jaeckel, Volker Karl Lothar, Pereira da Silva, Artur

Aquest article pretén debatre sobre les complexes dinàmiques i desajustaments de la ciutat moderna a través de la novel·la Angosta: la ciutat del futur, de l’escriptor colombià Héctor Abad Faciolince. Per tal d’entendre la vida i les vivències dels personatges immersos en l’espai urbà caòtic i violent de la societat capitalista globalitzada, l’estudi obsolet recorre als postulats teòrics de Garramuño, Ludmer, Bourdieu, Derrida, Sarlo, Ette, entre altres autors que ajuden en la comprensió de les..., This article intends to discuss the complex dynamics and mismatches of the modern city through the novel Angosta: the city of the future, by the Colombian writer Héctor Abad Faciolince. In order to understand the experiences and experiences of the characters immersed in the chaotic and violent urban space of the globalized capitalist society, the neglected study resorts to the theoretical postulates of Garramuño, Ludmer, Bourdieu, Derrida, Sarlo, Ette, among other authors that help in the..., O presente artigo pretende discorrer acerca das complexas dinâmicas e descompassos da urbe moderna através do romance Angosta: a cidade do futuro, do escritor colombiano Héctor Abad Faciolince. Para entender as vivências e as experiências das personagens imersas no espaço urbano caótico e violento da sociedade capitalista globalizada, o estudo preterido recorre aos postulados teóricos de Garramuño, Ludmer, Bourdieu, Derrida, Sarlo, Ette, entre outros autores que auxiliam na compreensão das...



'DIE PETROLEUMINSELN': POSTCOLONIALISME I LA QÜESTIÓ JUEVA EN LA DRAMATURGIA DE LION FEUCHWANGER, 'DIE PETROLEUMINSELN': POSTCOLONIALISM AND THE JEWISH QUESTION IN THE DRAMATURGY OF LION FEUCHTWANGER, 'DIE PETROLEUMINSELN': PÓS-COLONIALISMO E A QUESTÃO JUDAICA NA DRAMATURGIA DE LION FEUCHTWANGER

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Coelho, Luiz Henrique Ernesto

L’autor alemany Lion Feuchtwanger és àmpliament reconegut per la seva escriptura novel·lesca, sobretot per les seves novel·les històriques. La seva obra, tanmateix, apunta a una important producció dramàtica, ja en la seva joventut. L’obra Die Petroleuminseln [Les illes del petroli] (1925) tracta sobre qüestions com el racisme ambiental i el prejudici de gènere, mentre narra la història de la Deborah Gray. Un altre punt tractat és l’aparença del personatge ―el retrat de l’estereotip imposat als..., The German author Lion Feuchtwanger is widely recognized for his novel writing, especially for his historical novels. His work, however, points to a relevant dramatic production, still in his youth. The play Die Petroleuminseln (1925) addresses issues such as environmental racism and gender bias when narrating the story of Deborah Gray. Another point dealt with is the appearance of the character – a portrait of the stereotype imposed on Jews – and its intrinsic relationship with the protagonist..., O autor alemão Lion Feuchtwanger é amplamente reconhecido por sua escrita romanesca, sobretudo por seus romances históricos. Sua obra, no entanto, aponta para uma relevante produção dramática, ainda em sua juventude. A peça Die Petroleuminseln (1925) aborda questões como o racismo ambiental e o preconceito de gênero, ao narrar a história de Deborah Gray. Outro ponto tratado é a aparência da personagem – retrato do estereótipo imposto aos judeus – e sua intrínseca relação com o desejo de poder...



'TLÖN, UQBAR, ORBIS TERTIUS': ENTRE MITE I REALITAT, LA CIÈNCIA-FICCIÓ DE BORGES, 'TLÖN, UQBAR, ORBIS TERTIUS': BETWEEN MYTH AND REALITY, BORGES’ SCIENCE FICTION, 'TLÖN, UQBAR, ORBIS TERTIUS': ENTRE MITO E REALIDADE, A FICÇÃO CIENTÍFICA DE BORGES

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Sales Araújo, Naiara

L’objecte d’aquest estudi és l’obra Tlön, Uqbar, Orbis Tertius (1944), de l’argentí Jorge Luís Borges, un dels escriptors més expressius de la literatura especulativa d’Amèrica Llatina. El conte en qüestió es presenta com un veritable laberint d’idees i divideix l’opinió de crítics quant a la seva classificació dins de l’univers especulatiu. Els gèneres Literatura Fantàstica, Literatura de Fantasia i Realisme Màgic han estat les principals bases teòriques d’anàlisi d’aquesta obra. No obstant..., The present study has as its object of analysis Tlön, Uqbar, Orbis Tertius (1944), by the Argentinian Jorge Luís Borges, one of the most expressive writers of the speculative literature of Latin America. This short story presents itself as a veritable labyrinth of ideas and divides the opinion of critics regarding its classification within the speculative universe. Genres such as Fantastic Literature, Fantasy Literature and Magic Realism have been the main theoretical bases of analysis of this..., O presente estudo tem como objeto de análise a obra Tlön, Uqbar, Orbis Tertius (1944), do argentino Jorge Luís Borges, um dos escritores mais expressivos da literatura especulativa da América Latina. O conto em questão apresenta-se como um verdadeiro labirinto de ideias e divide opinião de críticos quanto a sua classificação dentro do universo especulativo. Os gêneros Literatura Fantástica, Literatura de Fantasia e Realismo Mágico têm sido as principais bases teóricas de análise dessa obra. No...



EL CATOLICISME HERÈTIC DE MURILO MENDES A TRAVÉS DE LES CARTES INÈDITES (1930-1953) ESCRITES PER ALCEU AMORÓS LIMA, MURILO MENDE’S HERETICAL CATHOLICISM THROUGH THE UNPUBLISHED LETTERS (1930-1953) WRITTEN TO ALCEU AMOROSO LIMA, O CATOLICISMO HERÉTICO DE MURILO MENDES ATRAVÉS DAS CARTAS INÉDITAS (1930-1953) ESCRITAS PARA ALCEU AMOROSO LIMA

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Salomão Khéde, Raphael

A la col·lecció del poeta al Museu Murilo Mendes, a la Universitat Federal de Jutge de Fora (UFJF), es conserven 50 documents, entre els quals 39 cartes, tres telegrames, quatre entrades i tres targetes postals escrites per Murilo Mendes per Alceu Amoroso Lima, entre 1930 i 1974. La correspondència es caracteritza per dos aspectes principals entrellaçats entre si: la complexa religiositat de l’autor i l’enviament de poemes per part de Murilo per a aquell que, al mateix temps que va ser el..., In the poet’s collection at the Murilo Mendes Museum, at the Federal University of Juiz de Fora (ufjf), 50 documents are preserved, including 39 letters, three telegrams, four notes and three postcards written by Murilo Mendes to Alceu Amoroso Lima, among 1930 and 1974. The correspondence is characterized by two main intertwined aspects: the author’s complex religiosity and Murilo’s sending of poems to the one who, at the same time as he was the first to officiality write about his work, was...,   No acervo do poeta no Museu Murilo Mendes, na Universidade Federal de Juiz de Fora (UFJF), estão preservados 50 documentos, entre os quais, 39 cartas, 3 telegramas, 4  bilhetes e  3 cartões postais escritos por Murilo Mendes para Alceu Amoroso Lima, entre 1930 e 1974. A correspondência se caracteriza por dois aspectos principais entrelaçados entre si: a complexa religiosidade do autor e o envio de poemas por parte de Murilo para aquele que, ao mesmo tempo em que foi...



Jocs de màscares i plecs del jo: encreuament de lectures per "Final de juego" de Julio Cortázar, Games of Masks and Foldings of the Self: Crossroads of Readings through "Final de juego" by Julio Cortázar, Jogos de máscaras e dobras do eu: encruzilhadas de leitura(s) a partir de "Final de juego" de Julio Cortázar

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Lacowicz, Stanis David

Aquest treball proposa observar com el joc de la ficció, en sentit ampli, es presenta com a possible fonament de tres contes de Julio Cortázar, presents en l´obra Final de Joc: «Continuïtat dels parcs», «L´ídol de les Cíclades» i «La nit boca amunt». Aquestes narratives emfatitzen la porositat de les fronteres entre realitats i ficcions, concepcions del subjecte que privilegien la seva obertura, inacabat i multiplicitat, incorporant amb això la lectura i la ficció com a elements que impregnen..., This essay proposes to observe how the game of the fictive, in a broader sense, presents itself as the possible foundation for three short stories by Julio Cortázar, in his work Final de Juego: “Continuidad de los parques”, “El ídolo de las Cícladas” and “La noche boca arriba”. Those narratives emphasize the porosity of the frontiers between realities and fictions, conceptions of subject beings that give privilege to its opening, unfinished nature, and multiplicity; they incorporate the act of..., Este trabalho propõe observar como o jogo da ficção, de modo amplo, se apresenta como fundamento possível de três contos de Julio Cortázar, presentes na obra Final de Juego: “Continuidad de los parques”, “El ídolo de las Cícladas” e “La noche boca arriba”. Estas narrativas enfatizam a porosidade das fronteiras entre realidades e ficções, concepções de sujeito que privilegiam sua abertura, inacabamento e multiplicidade, incorporando, com isso, a leitura e a ficção como elementos que permeiam...



El vertigen del reconeixement: una lectura de "La imitació de la rosa", The Vertigo of Recognition: a Reading of "The imitation of the Rose", A vertigem do reconhecimento: uma leitura de "A imitação da Rosa"

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Toledo Gonçalves, Mateus

Aquest article ofereix una anàlisi d´un dels contes més importants i celebrats de Clarice Lispector, La imitació de la Rosa. Aquest text serà, sobretot, un exercici de lectura propera d´aquesta narrativa. S´invocarà la discussió al voltant del concepte de reconeixement i serà latent al llarg de l´anàlisi. No obstant això, la noció de reconeixement serà tractada menys com un concepte tancat i més com un camp de preguntes contestades. Aquest caràcter problemàtic de reconeixement, al seu torn, es..., This article offers an analysis of one of Clarice Lispector´s most important and celebrated short stories, The Imitation of the Rose. This text will, above all, be an exercise in close reading of this narrative. The discussion around the concept of recognition will be invoked and will be latent throughout the analysis. However, the notion of recognition will be treated less as a closed concept and more as a field of contested questions. This problematic character of recognition will, in turn,..., Esse artigo apresenta uma análise de um dos mais importantes e celebrados contos de Clarice Lispector, A imitação da rosa. A ideia é acompanhar de perto o desenrolar da narrativa, com especial atenção à sua fatura. A discussão em torno do conceito de reconhecimento será invocada e estará latente por toda a análise. Mas ele será tratado menos como um conceito fechado, e mais como um campo de questões em disputa, caráter problemático que será mobilizado, por sua vez, para pensar a ambiguidade...



Representacions de la maternitat contemporània en Nana Kwame Adjei-Brenyah: Mares negres (i blanques) en els contes de "Friday Black", Portrayals of Present-day Mothering in Nana Kwame Adjei-Brenyah: Black (and White) Mother Figures Across Short Stories of "Friday Black", Representações da maternidade contemporânea em Nana Kwame Adjei-Brenyah: mães pretas (e brancas) nos contos de "Friday Black"

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Alves Araujo, Gilberto, Da Silva Freitas, Gizélia Maria, Rodrigues Sousa, Eliene

Aquest article procura identificar i explorar diverses representacions sobre el paper socioafectiu de la dona negra (i blanca) com a mare en tres contes de la col·lecció Friday Black (2018), d’Adjei-Brenyah. Per a això, i amb la finalitat de mantenir la claredat del debat per als lectors (lusòfons) que no coneguin l’autor, es recorre eventualment a paral·lelismes amb obres literàries de la mateixa temàtica, encara que no sigui objectiu d’aquesta investigació la realització d’una anàlisi..., This paper aims to identify and explore diverse representations about the socio-affective role of black (and white) women as mothers in three short stories from the collection Friday Black (2018) by Adjei-Brenyah. To this end, and with the aim of maintaining the clarity of the discussion for Lusophone readers who are unfamiliar with the author, we occasionally draw parallels with literary works on the same theme, although a comparative analysis is not the aim of this research. Theoretically,..., Este artigo procura identificar e explorar representações diversas sobre o papel socioafetivo da mulher negra (e branca) enquanto mãe em três contos da coletânea Friday Black (2018), de Adjei-Brenyah. Para tanto, e com a finalidade de se manter a clareza do debate para os leitores (lusófonos) que desconheçam o autor, recorrem-se eventualmente a paralelos com obras literárias de mesma temática, embora não seja meta desta pesquisa a realização de uma análise comparatista. Teoricamente, articulam...



BY PEOPLE AND FOR THE PEOPLE, BUT NOT BY THEMSELVES: the criminal system as control/limitation of democracy, Do Povo e para o povo, mas nâo por ele mesmo: o sistema penal como controle/limitação da democracia

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
da Silva Leal, Jackson

This paper analyzes the issues surrounding the demonstrations that took place in Brazil throughout the year 2013, but more intensely in June this year, and clashes with the agencies of social control that is produced. In this line, the analysis embraces the perspectives developed by critical criminology and by array Marxist political sociology, also retaking the conception of the criminal elucidated by Alessandro Baratta (1999). This work is predominantly based on theoretical and bibliographic..., O presente trabalho analisa a problemática envolvendo as manifestações que ocorreram no Brasil ao longo de todo o ano de 2013, mas de forma mais intensa no mês de junho deste ano, e os confrontos com as agencias de controle social que se produziram. Nesta linha, analisa-se na perspectiva permitida a partir da criminologia critica e de uma sociologia politica de matriz marxista, e também retomando a concepção de criminoso elucidada por Alessandro Baratta (1999). O presente trabalho é construído...



THE ART OF GOVERNING THE EVIL AND THE GRAMMAR OF THE INHUMAN ON THE BRAZILIAN PENITENTIARY SYSTEM, A ARTE DE GOVERNAR O MAL E A GRAMÁTICA DO DESUMANO NO SISTEMA PENITENCIÁRIO BRASILEIRO

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Rotta Almeida, Bruno, Camargo Massau, Guilherme

The article intends to raise the issue involving the relationship between the state and the incarcerated person, which includes violations of basic rights by the State. For this, the text uses the notion of the banality of evil of Hannah Arendt as reflective base to understand the attitude of the state in governmentality - from the concept of Michel Foucault - the Brazilian penitentiary system. The paper demonstrates that violations of fundamental rights are normalized to the State, as manager..., O artigo tem como objetivo suscitar a problemática que envolve a relação entre o Estado e a pessoa encarcerada, a qual se compreende eivada de violações de direitos essenciais por parte daquele. Por isso, convocou-se a noção de banalidade do mal de Hannah Arendt como base reflexiva para se compreender a postura do Estado na governamentalidade – a partir do conceito de Michel Foucault – do sistema penitenciário brasileiro. Almeja-se demonstrar que as violações de direitos fundamentais se...



THE ROOM OF MIRRORS, A CASA DOS ESPELHOS

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Dores, Antonio Pedro

Addressing prisons in classical literature is an opportunity to revisit the wisdom of the nineteenth century; and think about the timeliness of the paths and struggles for freedom and equality that have marked the last two centuries. Dostoevsky's first major success was a description of prison life. It is a good reason to explore the ambition of knowledge inscribed in the realism movement; The para-scientific character of the novel's approach, still used today in social sciences; The..., Abordar as prisões na literatura clássica é uma oportunidade para revisitar a sabedoria do século XIX. E pensar a actualidade dos caminhos e das lutas pela liberdade e pela igualdade que marcaram os últimos dois séculos.O primeiro grande sucesso de Dostoievski foi uma descrição da vida penal. É razão para sobre ele nos debruçarmos. Explorar a ambição do conhecimento inscrita no movimento do realismo; o carácter para-científico da abordagem do romance, ainda hoje utilizado em ciências sociais; a...



"La legalitat no sempre és suficient": discursos punitivistes al Congrés Nacional Brasiler i la construcció antijurídica d'una penalitat neoliberal, "Legality is not always enough": punitive discourses in the Brazilian National Congress and the anti-juridical construction of a neoliberal penality, "La legalidad no siempre es suficiente": discursos punitivistas en el Congreso Nacional Brasileño y la construcción antijurídica de una penalidad neoliberal

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Pastana, Debora Regina

Aquest article sobre la política criminal brasilera presenta anàlisis crítiques de discursos provinents de la bancada policial activa al Congrés Nacional, sobre el Projecte de Llei 714/2023. L'elecció d'aquest projecte es justifica, tot i que es discuteix només a la Cambra de Diputats, perquè preveu l'abolició selectiva de la llibertat provisional durant la instrucció criminal. A partir de la proposta metodològica de Teun van Dijk, el problema de recerca aquí delineat analitza..., This article on Brazilian criminal policy presents critical analyses of discourses from the police caucus active in the National Congress regarding Bill 714/2023. The choice of this bill is justified, even though it has only been discussed in the Chamber of Deputies, because it provides for the selective abolition of provisional release during criminal proceedings. Based on Teun van Dijk's methodological proposal, the research problem outlined here analyzes how the discourses of this..., Este artículo sobre la política criminal brasileña presenta análisis críticos de discursos provenientes de la bancada policial activa en el Congreso Nacional, acerca del Proyecto de Ley 714/2023. La elección de este proyecto se justifica, aunque sea discutido únicamente en la Cámara de Diputados, porque prevé la abolición selectiva de la libertad provisional durante la instrucción criminal. A partir de la propuesta metodológica de Teun van Dijk, el problema de investigación aquí delineado...



A Minha Senhora da Saúde: O Processo de apropriaçâo individual da Senhora da Saúde de Touvedo

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Pereira, Pedro

La Verge Maria es manifesta de diverses formes, resentant innombrables designacions, essent una d’elles Senyora de la Salut. Tanmateix, aquesta Senyora de la Salut també es materialitza de manera diferent en diverses comunitats de Portugal, com és el cas de la Senyora de la Salut de Touvedo. Fonamentat en la històrica plasticitat de Maria i recorrent particularment a l’etnografia de les creences i pràctiques religioses dels creients, amb el present article es pretén sostenir que més enllà d’una..., The Blessed Virgin Mary shows up in different ways and taking countless names, one of which is Lady of Health. However, Lady of Health also materializes in several forms across various communities of Portugal, such as Lady of Health of Touvedo. Based in Mary’s historical plasticity, and supported particularly by an etnography of the beliefs and the believers’ religious practices, this article intends to sustain that beyond a communitarian appropriation relations of special intimacy with Lady of..., La Virgen María se manifiesta de diversas formas, presentando innumerables designaciones, siendo una de ellas Señora de la Salud. No obstante, esta Señora de la Salud también se materializa de manera diferente en varias comunidades de Portugal, como es el caso de la Señora de la Salud de Touvedo. Basado en la histórica plasticidad de María y recurriendo particularmente a la etnografía de las creencias y prácticas religiosas de los creyentes, con el presente artículo se pretende sostener que más...



Contrabandos no "concelho mais português de Portugal"

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Rovisco, Eduarda

Amb aquest text pretenc compartir alguns resultats i interrogants resultat d’una investigació realitzada en l’àmbit d’un doctorat sobre gestió pràctica de frontera i processos d’identificació a la raia central lusitana-espanyola. Aquest article es centra en una anàlisi dels discursos sobre el contraban recollits en dues freguesias del concelho d’Idanha-a-Nova i en el paper del contraban en la construcció d’aquest concelho com a lloc turístic. A través d’aquesta anàlisi qüestiono la idea de..., In this paper I intend to share some results and emerging questions from my most recent research work towards a PhD on local-level practices and identity processes in the Luso-Spanish border. This article is primarily concerned with the analysis of discourses on smuggling collected in two freguesias (parishes) in the concelho (municipality) of Idanha-a-Nova and with the role played by smuggling in the construction of the latter as a tourist place. Through this analysis I interrogate the idea of..., Con este texto pretendo compartir algunos resultados e interrogaciones fruto de una investigación efectuada en el ámbito de un doctorado sobre gestión práctica de frontera y procesos de identificación en la raya central luso-española. Este artículo se centra en un análisis de los discursos acerca del contrabando recogidos en dos freguesias del concelho de Idanha-a-Nova y en el papel del contrabando en la construcción de ese concelho como lugar turístico. A través de este análisis cuestiono la...



Do RAND à RDA? Modernização compulsória e práticas sociais e estratégias de mobilidade social

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Guerra Hernández, Héctor

Moçambic va experimentar, com pocs països, transformacions profundes en els darrers trenta anys. Aquestes transformacions han estat marcades per la introducció de diferents models de producció i desenvolupament, forçadament modernitzants, que cercaven convertir un món tradicional tribalista en un modern de cort occidental. D'acord amb aquest fet intentarem qüestionar, a partir de la circulació migratòria moçambiquesa, la relació entre modernització econòmica i modernitat política, durant..., Like few countries, Mozambique experienced deep transformations in the space of thirty years. These transformations were marked by the introduction of different productions and developments. Models, with a compulsorily modernizing Character. This should aimed to turn a tribalist traditional world in a modern one. According with this fact and starting of the Mozambican migratory circulation we will try to question the relation between economic modernization and political modernity, during the..., Como pocos países, Mozambique experimentó transformaciones profundas en el lapso de treinta años. Estas transformaciones estuvieron marcadas por la introducción de diferentes modelos de producción y desarrollo, forzadamente modernizantes que apuntaban a convertir un mundo tradicional tribalista en uno moderno de corte occidental. De acuerdo con este hecho intentaremos cuestionar a partir de la circulación migratoria mozambiqueña la relación entre modernización económica y modernidad política,...



Para além da crise. Jovens, mulheres e relações familiares em Cabo Verde

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Martins, Filipe, Fortes, Celeste

A l’Àfrica, en les darreres dècades, la família ha guanyat nous contorns com a categoria social i moral. En els discursos dominants, institucionals o de sentit comú, hi ha una visió paradoxal de la família. Citada com un dels pilars socials i identitaris d’importància sempre renovada, la família contemporània és també representada com si estigu&eacute..., In Africa in recent decades the family, as a social and moral category, gained new contours. In the dominant discourses, both institutional and common sense, there is a paradoxical view of the family. Cited as a social and identity pillar of constantly renewed importance, the contemporary family is also categorized as being in crisis, “dysfunctional” and therefore identified as the root of many contemporary social problems. Based on ethnographic data collected among women..., En África en las últimas décadas la familia ha ganado nuevos contornos como una categoría social y moral. En los discursos dominantes, sean institucionales o de sentido común, hay una visión paradójica de la familia. Citada como uno de los pilares sociales y identitarios de importancia siempre renovada, la familia contemporánea es también representada como estando en crisis, &ldquo...



Mosteiros e conventos no Portugal medieval: vida espiritual e lógicas de implantação, Monasteries and Convents in Medieval Portugal: Spiritual Life and Establishment Logic

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Inglês Fontes, João Luís, Andrade, Maria Filomena, S. A. Rodrigues, Ana Maria

É objetivo deste texto analisar a presença e as lógicas de implantação das diversas ordens e movimentos religiosos no território português desde as últimas décadas do século XI até às primeiras do século XVI, materializando distintas opções e vivências espirituais. Implantados inicialmente nas áreas rurais do Noroeste, mas acompanhando para Sul o avanço dos exércitos cristãos, Beneditinos e Cluniacenses, mais tarde Cistercienses, Cónegos Regrantes de Santo Agostinho e Ordens Militares, não só..., This text analyses the spatial distribution of religious orders and movements in the Portuguese territory from the last decades of the eleventh century to the first decades of the sixteenth century, as well as the different forms of spirituality that resulted from them. First established in rural areas of the northwest and soon following the southward advance of Christian armies, Benedictines and Cluniacs, and later Cistercians, Regular Canons of Saint Augustine and Military Orders, not only...



As cantigas de Vidal, Judeu d’Elvas, a uma judia: relações amorosas interculturais na Península Ibérica medieval, Vidal’s cantigas to a Jewess: Intercultural Love Relationships in Medieval Iberia, As cantigas de Vidal, Judeu d’Elvas, a uma judia: relações amorosas interculturais na Península Ibérica medieval, As cantigas de Vidal, Judeu d’Elvas, a uma judia: relações amorosas interculturais na Península Ibérica medieval, As cantigas de Vidal, Judeu d’Elvas, a uma judia: relações amorosas interculturais na Península Ibérica medieval

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Yara Frateschi Vieira

As interrelações entre as três culturas – judaica, muçulmana e cristã – na Península Ibérica medieval passaram a ser estudadas, na segunda metade do século XX, a partir do que se convencionou chamar, de forma geral e com diversos matizes, a “convivência” (Castro 1948; Sánchez Albornoz 1956). Paralelamente, estudos dedicados às relações entre as literaturas árabe, hebraica e cristã incorporaram também no seu âmbito indagações correlatas (Bossong 2010; Paden 2005). Neste trabalho procurarei..., From the second half of the twentieth century onwards, contacts between the three Iberian cultures – Jewish, Muslim, and Christian – have been addressed from the point of view of what has come to be known as ‘convivencia’ [coexistence] (Castro 1948; Sánchez Albornoz 1956). At the same time, studies devoted to the Arabic, Hebrew, and Christian literatures of the same period have incorporated similar considerations (Bossong 2010; Paden 2005). On this basis, the present article examines the..., As interrelações entre as três culturas – judaica, muçulmana e cristã – na Península Ibérica medieval passaram a ser estudadas, na segunda metade do século XX, a partir do que se convencionou chamar, de forma geral e com diversos matizes, a “convivência” (Castro 1948; Sánchez Albornoz 1956). Paralelamente, estudos dedicados às relações entre as literaturas árabe, hebraica e cristã incorporaram também no seu âmbito indagações correlatas (Bossong 2010; Paden 2005). Neste trabalho procurarei..., As interrelações entre as três culturas – judaica, muçulmana e cristã – na Península Ibérica medieval passaram a ser estudadas, na segunda metade do século XX, a partir do que se convencionou chamar, de forma geral e com diversos matizes, a “convivência” (Castro 1948; Sánchez Albornoz 1956). Paralelamente, estudos dedicados às relações entre as literaturas árabe, hebraica e cristã incorporaram também no seu âmbito indagações correlatas (Bossong 2010; Paden 2005). Neste trabalho procurarei..., As interrelações entre as três culturas – judaica, muçulmana e cristã – na Península Ibérica medieval passaram a ser estudadas, na segunda metade do século XX, a partir do que se convencionou chamar, de forma geral e com diversos matizes, a “convivência” (Castro 1948; Sánchez Albornoz 1956). Paralelamente, estudos dedicados às relações entre as literaturas árabe, hebraica e cristã incorporaram também no seu âmbito indagações correlatas (Bossong 2010; Paden 2005). Neste trabalho procurarei...



On the Scale of Grey in Brazilian Crime Fiction, Da escala de cinza da escrita negra brasileira

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Martínez Teixeiro, Alva, Martínez Pereiro, Carlos Paulo

In this essay, the intention is to map the plurality of crime writing —that is detective, mystery or crime fiction— which has appeared in Brazil over the last quarter of a century. Working from reflections which have already been published as well as specific reading choices, a “biased” corpus of reference has been established. It incorporates the spectrum of this unique grisaille fiction, with regard to the conventional parameters of the genre, in both the more orthodox works and the more..., Neste ensaio pretende-se cartografar a plural escritura negra — isto é, policial, de mistério e/ou criminal —, vigente no Brasil nos últimos cinco lustros. A partir de reflexões já publicitadas e de opções particulares de leitura, estabelece-se um ‘tendencioso’ corpus referencial, onde se incorporam diversas tonalidades desta singular grisaille ficcional: a respeito dos parâmetros convencionais do género, tanto as obras mais ortodoxas quanto as gradativamente heterodoxas, mas privilegiando...



Rubem Fonseca and Noir Literature, Rubem Fonseca e o policial noir

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Comellas, Pere

Rubem Fonseca is considered a key author in the introduction of crime fiction in Brazil. This article reviews his contribution to the genre and analyzes the specifics of his narrative in the context of Brazilian literature, in which Fonseca breaks from and exceeds the traditional dichotomies between high and popular literature. Fonseca becomes part of the distinct tradition of crime fiction, which he reinterprets differently in his short stories by giving voice to the marginalized, and in his..., Rubem Fonseca é considerado um autor chave na introdução do policial no Brasil. O artigo revisa a sua contribuição no gênero e analisa as especificidades da sua narrativa no quadro da literatura brasileira, na qual Fonseca representa várias ruturas e ultrapassa as clássicas dicotomias entre o culto e o popular. Fonseca insere-se nas distintas tradições do policial, que reinterpreta de forma distinta nos seus contos — em que dá a voz aos marginais— e nos romances — que incorporam elementos do...



Nove Noites and Lourenço Marques: Criminal Mazes in the Contemporary Novel, Nove Noites e Lourenço Marques: labirintos criminais no romance contemporâneo

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Franco, Adenize

This article analyzes the characteristics of the crime novel in the contemporary fiction of Bernardo Carvalho, the Brazilian writer, and Francisco José Viegas, the Portuguese writer. The novels Nove Noites (2002) and Lourenço Marques (2002) are present as narratives marked by the characteristics of the detective genre in a movement that transgresses and subverts these elements., Este artigo analisa os traços do romance policial na ficção contemporânea de Bernardo Carvalho, escritor brasileiro, e de Francisco José Viegas, escritor português. Os romances Nove Noites (2002) e Lourenço Marques (2002) apresentam-se como narrativas marcadas pelas características do gênero policial num movimento de transgressão e subversão dos seus elementos.



Artur Cortez, Modesto Navarro’s Detective: A “Whistle Blower” Ahead of His Time, Artur Cortez, detetive de Modesto Navarro: um «lançador de alertas» antes da hora

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Pranville, Pierre-Michel

Modesto Navarro published seven detective novels between 1982 and 2002. Artur Cortez, his detective, is an investigator who becomes personally involved in the revolutionary process that followed after April 25, 1974 in Portugal. This experience as an activist alters his values, his insight into Portuguese society and his investigative practices. He turns away from private investigations in order to work on investigations with a more collective dimension. By denouncing political or financial..., Modesto Navarro publica sete romances policiais entre 1982 e 2002. O seu detetive,Artur Cortez, é um investigador que se envolverá pessoalmente no processo revolucionário após 25 de Abril de 1974. Esta experiência política vai modificar os seus valores, a própria perceção da sociedade portuguesa e o exercício da sua atividade de investigador. Ele desvia-se das investigações de caráter privado e volta-se para casos de dimensão coletiva. No momento em que denuncia escândalos políticos e...



Between “Some” and “Others”. Reflections on the Poetry of Hélder Faife, Entre «uns» e «outros». Considerações sobre a poesia de Hélder Faife

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Can, Nazir Ahmed

Focusing on Poemas em sacos vazios que ficam de pé, by Hélder Faife, this article aims to reflect on the relationship between poetry and literary institutionalization in Mozambique. After some considerations on the positions in the literary field, we will observe how the author, in his first book, proposes a kind of intersection between language and society: based on small prosodic variations (that give an organic musicality to the verses) and morphosyntactic displacements (that suggest the..., Focalizando Poemas em sacos vazios que ficam de pé, primeiro livro de Hélder Faife, o presente texto reflete sobre as relações entre poesia e institucionalização literária em Moçambique. Após algumas considerações sobre sua posição no campo literário, observaremos como o autor exercita um jogo que entrecruza língua e sociedade: a partir de pequenas variações prosódicas (que oferecem uma musicalidade orgânica aos versos) e deslocamentos morfossintáticos (que indiciam o tráfico generalizado entre...



Iberian humour as inspiration for João Cabral de Melo Neto’s Poetry, O humor de inspiração ibérica na poesia de João Cabral de Melo Neto

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Carvalho, Alessandra

In spite of the great amount of critical works based on João Cabral de Melo Neto’s poetry, its underlying humor —an aspect the poet considered of the most relevant to his work— has yet to be analyzed in great depth. The present article presents and discusses a small sample of the use of the so called infundio sevillano, a satirical way of using language and a set of particular features that served as a model for João Cabral to create poems that shed a light on the prolific literary relationship..., A poesia de João Cabral de Melo Neto — apesar de extensa fortuna crítica escrita a partir dela — ainda não foi abordada de forma mais detida quanto ao humor, traço que o poeta considerava como dos mais relevantes em sua obra. Nesse artigo, procura-se trazer à discussão e analisar um pequeno recorte do humor centrado no infundio sevilhano, linguagem e modo de ser em que Cabral se inspirou para escrever um conjunto de poemas que elucidam algo sobre a relação prolífica que manteve com Sevilha,...



Zé Povinho, a National Portuguese Totem. Study of National Myths and Symbology, O Zé Povinho, totem nacional português. Estudo de mitogénese e simbologia nacional

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Medina, João

Zé Povinho, the known figure created by Bordalo, has been always considered a manifestation of Portugal’s self-image, in spite of his ridiculing, even degrading, characteristics. This figure is comparable with other collective caricatures appearing in Italian, Czech or German cultures, which, at the same time, have their own particularities, as well as some phsycological contradictions. Despite the time which has passed, and the many changes which have taken place in Portugal, Zé Povinho have..., O Zé Povinho, a conhecida figura criada por Bordalo, foi sempre considerada manifestação de uma certa auto-imagem dos Portugueses, apesar das suas características em geral escarninhas, se não degradantes. Trata-se de uma figura comparável a outras caricaturas coletivas surgidas em culturas como a italiana, a checa ou a alemã, que ao mesmo tempo apresenta particularidades bem próprias, como certas contradições psicológicas. Ao longo de tempo, e apesar das mudanças de todo tipo acontecidas em...



Contemporary Portuguese Feminine Poetry, A poesia feminina contemporânea em Portugal

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Wolkoff, Gisele Giandoni

While gathering together both central and marginal authors, this paper intends to both redefine the importance of a possible feminine aesthetic in Portugal today, as well as to go back to discussions implied in concepts of identity and belonging. Finally, by enumerating the authors, their works and signalling clear-cut poetical references, we search for new perspectives on poetics and politics: contemporary, aesthetic poetics, inscribed in and through women., Ao reunir autoras centrais e marginais, este trabalho pretende redefinir a importância de uma possível estética feminina hoje em Portugal, bem como voltar às discussões que implicam em conceitos de identidade e pertencimento. Por fim, ao enumerar as autoras, suas obras e assinalar referências poéticas pontuais, buscamos novas perspectivas sobre poéticas e políticas: estéticas poéticas contemporâneas, inscritas por e em mulheres.



Echoes of Portuguese Navigation in the Kitab-i Bahriye by Piri Reis, Echoes of Portuguese Navigation in the Kitab-i Bahriye by Piri Reis, Ecos das navegações portuguesas

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Loureiro, Rui Manuel

The world map drawn by Piri Reis in 1513, of which only the Atlantic fragment kept in Istanbul is known, is justly famous. Its surprising modernity is fully explained by the use of Iberian sources, resulting from nearly a century of exploration of both sides of the Atlantic by Portuguese and Spanish navigators, along with other collaborators. The ‘Book of maritime affairs’, prepared in the 1520s by the Turkish cartographer, gathering precious geographic and cartographic information about the..., The world map drawn by Piri Reis in 1513, of which only the Atlantic fragment kept in Istanbul is known, is justly famous. Its surprising modernity is fully explained by the use of Iberian sources, resulting from nearly a century of exploration of both sides of the Atlantic by Portuguese and Spanish navigators, along with other collaborators. The ‘Book of maritime affairs’, prepared in the 1520s by the Turkish cartographer, gathering precious geographic and cartographic information about the..., É justamente célebre o mapa-mundo desenhado por Piri Reis em 1513, de que se conhece apenas o fragmento atlântico, conservado em Istambul. A sua surpreendente modernidade explica-se sobretudo pelo recurso a fontes de origem ibérica, resultantes de quase um século de exploração do Atlântico e de ambas as suas margens por portugueses, espanhóis e seus colaboradores. Talvez menos conhecido, mas igualmente relevante, é o «Livro das coisas do mar» preparado na década de 1520 pelo cartógrafo turco,...



Clusius In Portugal: One voyage, Multiple Encounters, Clusius In Portugal: One voyage, Multiple Encounters, Clusius em Portugal: uma viagem, múltiplos encontros

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Carvalho, Teresa Nobre de

From 1564 to 1565, Clusius (1526-1609) travelled to the Iberican Peninsula as the tutor of the young heir of the Függers. This journey, which lasted nearly a year, took the two men to the most important cities in the Peninsula. If strolling through the Portuguese countryside demonstrated the peculiarities of the local flora to the botanist, the decreed visit to Lisbon offered many surprising experiences. The encounter with the work recently arrived from the Orient —Colóquios dos Simples e..., From 1564 to 1565, Clusius (1526-1609) travelled to the Iberican Peninsula as the tutor of the young heir of the Függers. This journey, which lasted nearly a year, took the two men to the most important cities in the Peninsula. If strolling through the Portuguese countryside demonstrated the peculiarities of the local flora to the botanist, the decreed visit to Lisbon offered many surprising experiences. The encounter with the work recently arrived from the Orient —Colóquios dos Simples e..., Em 1564-1565, Clusius (1526-1609) efectuou uma viagem à Península Ibérica enquanto tutor do jovem herdeiro do empório dos Függer. A viagem, que durou cerca de um ano, levou os dois homens às mais destacadas cidades peninsulares. Se as deambulações pelos campos lusitanos revelaram ao botânico as peculiaridades da flora portuguesa, a inevitável passagem por Lisboa assegurou-lhe encontros surpreendentes. O embate com uma obra recém-chegada do Oriente — Colóquios dos Simples e Drogas he Cousas...



Dialogue Between Latin and Portuguese in the 16th Century, Diálogo entre o latim e o português no século XVI

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Vázquez Diéguez, Ignacio

In the 16th century, positions defending the use of the Portuguese language in all areas of writing, not only in literary production, emerged. Latin, as a highly scientific and legal language, proved to be inadequate for some spheres of knowledge and especially for the transmission of the information of new realities. The discoveries that came from the East demonstrated the relevance of the exclusive use of the vernacular, the Portuguese language, for such purposes., No século xvi irromperam posições defensoras do uso da língua portuguesa em todos os âmbitos da escrita e não apenas da produção literária. O latim como língua elevada para fins científicos e jurídicos mostrava-se inadequado para algumas esferas do conhecimento e, principalmente, como transmissor de informação de novas realidades. Ver-se-á como os Descobrimentos de Oriente vieram demonstrar a pertinência do uso exclusivo para tais fins do português, língua vernácula.



From mist to mist — through mist: translating «this kind of non-book», Da bruma para a bruma — pela bruma: Traduzir «esta espécie de não-livro»

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Tocco, Valeria

In Italy there are presently five translations of The Book of Disquiet, each one featuring a very different text: either because the base edition from which each translator set off is different; or because the translators had a different attitude towards the base edition; or even because each translator imposed his or her own translation methodology onto the metatext. In these pages, I intend to reflect on the guidelines that I followed when translating and editing, for the third time in Italy,..., Em Itália existem, à data de hoje, cinco traduções do Livro do Desassossego, cada uma apresentando um texto bem diferente: ou porque a edição de base da qual cada tradutor partiu é diversa; ou porque os tradutores mantiveram para com a edição de partida uma relação diversa; ou, ainda, porque cada tradutor levou para o metatexto a sua própria metodologia tradutiva. Nestas páginas pretendo reflectir sobre as orientações pelas quais me pautei ao traduzir e editar, pela terceira vez em Itália, esta...



Books of Disquiet – In the Plural, Livros do Desassossego — No Plural

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Lopes, Teresa Rita

In this essay, Teresa Rita Lopes defends the theory of a triple fictional authorship for Livro(s) do Desassossego, as she adds the pseudo-heteronym Baron de Teive to Vicente Guedes and Bernardo Soares, the two authors who had already signed some editions of Livro. This theory is followed by the author in her recently launched critical edition of LdD (Brasil), which provides relevant developments in the text’s setting, Neste artigo, Teresa Rita Lopes defende a teoria de uma tripla autoria ficcional do Livro(s) do Desassossego, que inclui, junto aos dois autores que já assinaram algumas edições do Livro — Vicente Guedes e Bernardo Soares —, o pseudoheterónimo Baron de Teide. Esta teoria, agora apresentada de forma crítica, é a seguida pela autora na mais recente edição do LdD, da sua responsabilidade, aparecida no mercado lusófono (no Brasil) com importantes novidades também na fixação do texto.



No coração dos boatos, a novel in «canibalês brasílico», No coração dos boatos, romance em «canibalês brasílico»

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Paulo, Eloésio

This article promotes the reading of the novel No coração dos boatos (1984), writtenby the Brazilian writer Uilcon Pereira, which remains almost totally ignored three decadesafter its publication, despite (or maybe exactly for) being the most radical experimentin Brazilian contemporary fiction. The intention is to stimulate discussion about this literarywork, whose composition consists in a rollercoaster of intertextual operation, from a visionthat transcends the interest of Brazilian literary..., Este artigo propõe a releitura do romance No coração dos boatos (1984), do escritor brasileiro Uilcon Pereira, que continua praticamente ignorado três décadas depois de sua publicação, a despeito de (ou talvez por) ser o mais radical experimento da ficção brasileira contemporânea. A intenção é estimular a discussão a respeito da obra, cuja composição consiste em vertiginosa operação intertextual, a partir de uma visão que transcenda o interesse da crítica brasileira nos últimos anos do regime...



Fiction writers, university students and the restrictions of Brazil’s literary field today, Ficcionistas, universitários e as restrições no campo literário brasileiro hoje

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Mello, Jefferson Agostini

The article discusses aspects of the contemporary Brazilian literary field, focusing on the most recent tendencies and positions of writers and critics. Arguably, substantial changes have occurred in the way writers relate to the public sphere as well in the way cultural and scholarly capital is acquired. In the field of criticism, the problem of its discursive restrictions, in relation to what happens with writers, is considered., O presente artigo discute aspectos do campo literário brasileiro na atualidade, com foco nas novas disposições e posições de escritores e críticos. Argumenta-se que houve mudanças substanciais no modo como os autores se relacionam com a esfera pública e no modo de aquisição dos seus capitais escolar e cultural. No plano da critica, aborda-se o problema da restrição de seu discurso, em homologia ao que se passa no plano da criação.



Between kludges and displacements: signed Marcelo Mirisola, Entre gambiarras e deslocamentos: assinado Marcelo Mirisola

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Azevedo, Luciene

This essay aims to trace the construction of the «signature» of Marcelo Mirisola, commenting on some aspects of his fictional repertoire and focusing on the hypothesis that the cynicism attached to the process of construction of this authorial identity is an obstacle to the transformation of his «signature», his name as an author. From Joana a Contragosto onward, the author has been attempting a turning point by metafictionalizing his own condition as a writer in the contemporary literary scene..., O ensaio pretende acompanhar a construção da assinatura de Marcelo Mirisola, comentando alguns aspectos de seu repertório ficcional apostando na hipótese de que o cinismo que se cola à construção da identidade autoral é um impasse à transformação de sua assinatura, de seu nome de autor. A partir de Joana a contragosto o autor tenta um turning point através da metaficcionalização de sua própria condição como escritor no cenário literário contemporâneo expondo as aporias de inscrição de uma marca...



Minimalism and sociability in crisis: masks of alterity in the works of Marcelino Freire and André Sant’Anna, Minimalismo e sociabilidade em crise: máscaras da alteridade nas obras de Marcelino Freire e André Sant’Anna

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Dias, Ângela Maria

Brazilian literature, when dedicated to recreating contemporary social fractures, has frequently chosen a minimalist perspective in order to counteract the representationalist lineage overly expressed in our tradition. Nowadays, there two writers operating in the minimalist scene and elaborating on the disjunctions of a problematic sociability of a rather impersonal diction in favor of a stylized theater of alterity: André Sant’Anna and Marcelino Freire. The latter, in his modulated short..., A literatura brasileira, ao se dedicar à recriação das fraturas sociais contemporâneas, tem, com alguma frequência, escolhido um viés minimalista para contrapor-se à linhagem representacional bastante expressiva em nossa tradição. Contemporaneamente, dois escritores habitam a cena minimalista e de distintas maneiras se propõem a exorcizar os ruídos e disjunções de uma sociabilidade problemática, a partir de um decisivo encolhimento da subjetividade autoral, em favor da encenação de um teatro de...



Literature and the Sarau: Political Implications, Literatura e sarau: implicações políticas

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Oliveira, Rejane Pivetta de, Pellizzaro, Tiago

This paper discusses the phenomenon of the cultural gatherings that currently take place in the urban peripheries of Brazil’s larger cities, such as, for example, Sarau da Cooperifa, organized by Sérgio Vaz, and Sarau Suburbano, managed by Alessandro Buzo, both in São Paulo. We attempt to understand how they are organized and the cultural functions they perform in the context of a debate on literature as a cultural practice (Williams 1977; 2015) with aesthetic and political implications..., O artigo propõe a discussão sobre o fenômeno dos saraus que atualmente acontecem nas periferias das grandes cidades brasileiras, tomando como casos exemplares o Sarau da Cooperifa, organizado por Sérgio Vaz, e o Sarau Suburbano, sob o comando de Alessandro Buzo. Trata-se de compreender como se organizam e as funções culturais que desempenham, nos termos de uma reflexão sobre a literatura como prática cultural (Williams 1977; 2015) com implicações estéticas e políticas (Rancière 1996; 2009).



The depictions of the spice that circumnavigated the globe. The contribution of Garcia de Orta’s Colóquios dos Simples (Goa, 1563) to the construction of an entirely new knowledge about cloves, Imagens da especiaria que circunavegou o globo O contributo dos colóquios dos simples de Garcia de Orta (Goa, 1563) à construção de um conhecimento totalmente novo sobre o cravo-da-índia

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Carvalho, Teresa Nobre de

Cloves have been prized since Ancient times for their agreeable smell and therapeutic properties. With the publication of Colóquios dos Simples e Drogas he Cousas Mediçinais da Índia (Goa, 1563), Garcia de Orta (c. 1500-1568) presented the first modern monographic study of cloves. In this analysis I wish to clarify what kind of information about Asian natural resources (cloves in particular) circulated in Europe, from Antiquity until the sixteenth century, and how the Portuguese medical..., O cravo-da-Índia foi estimado desde os tempos Antigos por seu cheiro agradável e propriedades terapêuticas. Com a publicação dos Colóquios dos Simples e Drogas, e Cousas Mediçinais da Índia (Goa, 1563), Garcia de Orta (1500-1568) apresentou o primeiro estudo monográfico moderno sobre tal especiaria. Nesta análise, gostaria de esclarecer que tipo de informação sobre os recursos naturais asiáticos (especiarias em particular) circulou na Europa, da Antiguidade até o século xvi, e como os tratados...



The Shadow of the «Other»: the Spanish Civil War and the strengthening of Portuguese hispanophobic nationalism, A sombra do «outro»: a Guerra Civil de Espanha e o reforço do nacionalismo português hispanófobo

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Sardica, José Miguel

This article aims to look at the Spanish Civil War and at Salazar and Franco’s consolidation in power as a time of strengthening of Portuguese nationalistic Hispanophobia (opposing the idea of the perfect communion of worldviews between the two Iberian dictators), a feeling and an attitude that spanned all through the ‘Estado Novo’, up to and including democracy and the era of the Peninsula in Europe. To do so, some of the voices which shaped Portuguese politics towards Spain, between 1935 and..., Este artigo pretende olhar para a Guerra Civil de Espanha e para a consolidação de Salazar e Franco no poder como um tempo de reforço do nacionalismo português hispanófobo (contrariando a ideia da comunhão perfeita de mundivisões entre os dois ditadores ibéricos), sentimento ou atitude que percorreu o Estado Novo e que chegaou ainda à democracia e aos tempos da Península na Europa. Para tal, far-se-á a recensão de algumas das vozes que, entre 1935 e 1942, moldaram a política portuguesa face a...



Drummond and the Spanish Civil War, Drummond and the Spanish Civil War

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Bortoloti, Marcelo

The article proposes to analyze the points of contact between Carlos Drummond de Andrade’s book Sentimento do mundo, published in 1940, and the Spanish Civil War poetry, which arose in the period immediately prior. Our hypothesis is that the communist ideology and literature that spread from the Revolution of 1917 in the Soviet Union, and particularly during the Spanish Civil War, influenced the production of the Brazilian poet, and were decisive in the formulation of his work from that moment..., O artigo se propõe a analisar os pontos de contato entre o livro de Carlos Drummond de Andrade Sentimento do mundo, publicado em 1940, e a poesia ligada à Guerra Civil Espanhola, que surgiu num período imediatamente anterior. Nossa hipótese é que a ideologia e a literatura comunistas que se expandiram a partir da Revolução de 1917 na União Soviética, e particularmente durante a guerra na Espanha, influenciaram diretamente a produção do poeta brasileiro, sendo determinantes na formulação de sua...



Documents Existing In Portugal About Ferdinand Magellan and His Travels, Documentos existentes em Portugal sobre Fernão de Magalhães e as suas viagens

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Garcia, José Manuel

In this work we systematically inventory the documentation existing in Portugal about Ferdinand Magellan in his time, which is located almost in its entirety in the National Archive of Torre do Tombo. For each document discussed, there are footnotes indicating some of the works in which it was published. In this survey, we present the testimonies organised by thematic grouping and chronological order, demonstrating the importance of these documents as a means of exploring with the greatest..., Neste trabalho procedemos ao inventário sistemático da documentação que se encontra em Portugal sobre Fernão de Magalhães e lhe é coeva, a qual está localizada na sua quase generalidade no Arquivo Nacional da Torre do Tombo. Para cada documento apontado são indicadas em nota de rodapé algumas das obras onde ele foi publicado. Neste levantamento apresentamos os testemunhos recolhidos por grupos temáticos e ordem cronológica, mostrando a importância que o conhecimento destas fontes tem para...



The Sources of Ferdinand Magellan’s Navigation Project, As fontes do projecto de navegação de Fernão de Magalhães

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Loureiro, Rui Manuel

In 2019, five centuries will have passed since Ferdinand Magellan’s departure from Seville, in charge of a Spanish expedition that sought to claim the fabulous Spice Islands. The Portuguese defector, annoyed with the Portuguese monarch Manuel I (r.1485-1521), who had refused him the reward requested for many years of dedicated services to the Portuguese Crown, had moved to Spain two years earlier, where he offered his services to Carlos I (r.1516-1556). He presented the Spanish king with the..., Passam em 2019 cinco séculos sobre a data da partida de Fernão de Magalhães de Sevilha, no comando de uma expedição espanhola que pretendia demandar as fabulosas Ilhas das Especiarias. O trânsfuga português, incompatibilizado com o monarca lusitano D. Manuel I (r.1485-1521), que lhe recusara a recompensa solicitada pelos muitos anos de serviços dedicados à Coroa lusitana, tinha passado a Espanha dois anos antes, e viera oferecer os seus serviços a Carlos I (r.1516-1556). Apresentava-lhe a...



The Malaysian Glossary by the Knight Pigafetta, O glossário malaio do cavaleiro Pigafetta

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Thomaz, Luís Filipe F. R.

Of the many texts that narrate the first circumvention of the globe, it is, in fact, Antonio Pigafetta’s that is the most complete, rigorous, and reliable. Among its peculiarities is the inclusion of small glossaries for four different languages from tribes the travellers met. One is comprised of only eight words, from indigenous people of Brazil in the región of Guanabara; another, somewhat more developed, is from the “Patagonian Giants”, neighbouring the Strait of Magellan; the third is an..., Dos numerosos textos que relatam a primeira volta ao mundo é, de facto, o de Antonio Pigafetta o mais completo, rigoroso e fidedigno. Entre as suas peculiaridades conta-se a de incluir pequenos glossários de quatro diferentes línguas de povos com que os viajantes toparam: um, de oito vocábulos apenas, dos índios brasileiros da região de Guanabara; outro, um pouco mais desenvolvido, dos «gigantes patagões» vizinhos do Estreito de Magalhães; um terceiro da língua austronésica dos nativos da Cebu,...



Mulherio das Letras: Writing, Resisting, Existing, Mulherio das Letras: escrever, resistir, existir

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Zolin, Lúcia Osana

Published to mark the rst edition of Mulherio das Letras, a movement of women who are committed to the valuing and visibility of women’s literature, the collection that is named after the movement and was craftily edited comprises around one hundred short narratives which reveal multiple female perspectives. Women who write and (re)write themselves, evidencing political stances, defending viewpoints, emphasizing the sorrows that permeate their (non)existence. It is a striking manifestation..., Publicada para marcar a primeira edição do Mulherio das Letras, movimento de mulheres empenhadas na valorização e na visibilidade das literaturas de autoria feminina, a coleção homônima, editada artesanalmente, exibe cerca de uma centena de narrativas curtas que revelam múltiplas perspectivas femininas. Mulheres que escrevem e se (re)escrevem, registrando posturas políticas, defendendo pontos de vista, salientando as dores que lhes pontuam a (in)existência. Trata-se de uma contundente...



Object of Desire, Abject Body: towards a Decolonial Body in the Transsexual Experience, Objeto de desejo, corpo abjeto: rumo a um corpo decolonial na experiência transexual

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Santos, Manuela Rodrigues

The present paper studies the novel A Inevitável história de Letícia de Diniz, written by Marcelo Pedreira, with the objective of analyzing how the colonial matrix of power is inscribed in the process of reinvention of the body that characterizes the transsexual experience towards the perception of it from the decolonial perspective while observing how it is marked by questions of violence, desire, sexuality, emotions and affections. For that, the research takes theoretical contributions from..., O presente artigo se debruça sobre o romance A inevitável história de Letícia Diniz de Marcelo Pedreira, com o objetivo de analisar como a matriz colonial de poder se inscreve no processo de reinvenção do corpo que caracteriza a experiência transexual rumo à construção de uma percepção desse a partir do giro decolonial, ao mesmo tempo em que ele é atravessado pelas questões da violência, do desejo, da sexualidade, das emoções e dos afetos. Para tanto, a pesquisa tem como aporte teórico as...



“At the End, All that’s left are the Teeth”: the Desecration of Death in Carvão Animal, by Ana Paula Maia, “No fim, tudo o que resta são os dentes”: a dessacralização da morte em Carvão Animal, de Ana Paula Maia

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Valério, Maristela Scremin

In Carvão Animal (2011), the work of Brazilian writer Ana Paula Maia, death permeates the plot and the environment where the characters live and work. Using crude and synaesthetic language, the author builds a narrative in which death rites lose their sacred character and come to be seen as part of a capitalist process of recycling and pro t. This article proposes a possibility of reading the work focusing on the way death is represented in order to subvert contemporary paradoxes about this..., Em Carvão Animal (2011), obra da escritora brasileira Ana Paula Maia, a morte permeia o enredo e o ambiente onde vivem e trabalham os personagens. Com linguagem crua e sinestésica, a autora constrói uma narrativa na qual os ritos referentes à morte perdem seu caráter sagrado e passam a ser vistos como parte de um processo capitalista de reciclagem e lucro. Este artigo propõe uma possibilidade de leitura da obra com foco na maneira como a morte é representada de forma a subverter os paradoxos...



O Complexo de Frankenstein e as Leis da Robótica na Ficção Cientíca Brasileira: O Robô Assassino de José Fernandes, O Complexo de Frankenstein e as Leis da Robótica na Ficção Científica Brasileira: O Robô Assassino de José Fernandes

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Sousa, Thalita Ruth, Araújo, Naiara Sales

The Frankenstein complex is the fear that a creature would supplantits creator. It is present in Brazilian science fiction since the mid-twentieth century, helping to understand the human-technology relationship. Therefore, this work analyses the conflicts caused by the killer robot in "As Crianças Não Devem Chorar" due to the complex and the absence of the robotics law. This bibliographical research uses the theorists Isaac Asimov (1994), Elizabeth Ginway (2005), Daniel Dinello (2006..., O Complexo de Frankenstein se refere ao temor de a criatura suplantar seu criador. Ele está em obras de Ficção Científica brasileira a partir de meados do século xx, auxiliando a compreensão da relação humano-tecnologia. Portanto, objetiva-se analisar os conflitos causados pelo Robô assassino em "As Crianças Não Devem Chorar", devido ao Complexo e à ausência das Leis da Robótica. Esta pesquisa bibliográfica utilizará os teóricos Isaac Asimov (1994), Elizabeth Ginway (2005), Daniel...



Poetics of Exile: Ancestral Memories and Literary Tradition in Carolina Maria de Jesus and Conceição Evaristo, Poéticas do Desterro: memórias ancestrais e tradição literária em Carolina Maria de Jesus e Conceição Evaristo

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Freire, Pollianna de Fátima Santos

The aim of this paper is to discuss, based on the analysis of Carolina Maria de Jesus’ novel Diário de Bitita (1986) and of Conceição Evaristo’s Becos da Memória (2006), the relationship between ancestral memories and the emergence of a literary tradition of Afro-Brazilian female authorship, characterized as a poetics of exile. From this perspective, I argue that Carolina Maria de Jesus represents, in the 20th century, a literary tradition inaugurated in the 19th century, by Maria Firmina dos..., Este artigo discute, a partir da análise dos romances Diário de Bitita (1986), de Carolina Maria de Jesus, e Becos da Memória (2006), de Conceição Evaristo, a relação entre memórias ancestrais e o surgimento de uma tradição literária de autoria feminina afro-brasileira compreendida como poéticas do desterro. Carolina Maria de Jesus representa, no século xx, uma tradição literária inaugurada no século xix e que vem se consolidando no século xxi com escritoras como Conceição Evaristo que, assim...



On Maria Negra’s "Blackness": Notes on Three Satirical Cantigas by Pero Garcia Burgalês, Sobre a “negrura” de Maria Negra: apontamentos sobre três cantigas satíricas de Pero Garcia Burgalês

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Samyn, Henrique Marques

In the Galician-Portuguese satiric songs, the soldadeira Maria Negra is mentioned in three cantigas attributed to Pero Garcia Burgalês: "Maria Negra vi eu, em outro dia" (B 1382, V 990); "Dona Maria Negra, bem talhada" (B 1383bis, V 992); and "Maria Negra, des[a]ventuirada!" (B 1384, V 993). Through an analysis of these cantigas, this article aims to examine in what sense "blackness" is represented as a distinctive characteristic of the soldadeira.,  No cancioneiro satírico galego-português, a soldadeira Maria Negra é mencionada em três cantigas atribuídas a Pero Garcia Burgalês: "Maria Negra vi eu, em outro dia" (B 1382, V 990); "Dona Maria Negra, bem talhada" (B 1383bis, V 992); e "Maria Negra, des[a]ventuirada!" (B 1384, V 993). A partir de uma análise dessas cantigas, o presente artigo tenciona examinar em que sentido a "negrura" é representada como uma característica distintiva da referida...



Where are the Readers? Social Networks and LGBTQI+ Literature, Onde estão os leitores? – redes sociais e a literatura LGBTQI+

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Mata, Anderson da

 It is usual to come across complaints about the poor habits of reading in Brazil. Such statements are supported by researches, such as the "Retratos da leitura no Brasil" by Pró-Livro Institute, which points to the scarce number of readers. However, the reading situation among young people does not deserve such an apocalyptic analysis. One may ask where the readers are, as well as what and how they have been reading. A privileged space to nd traces of this reading is social medias,..., É comum depararmo-nos com a queixa de que pouco se lê no Brasil, amparada em pesquisa: como a "Retratos da leitura no Brasil", do Instituto Pró-Livro, que apontam para o escasso número de leitores. Porém, a situação da leitura entre os jovens não merece uma análise tão apocalíptica. Onde estão, portanto, os leitores e o que e como eles têm lido? Um espaço privilegiado para encontrar rastros dessas leituras são as redes sociais, em especial aquelas voltadas especificamente para os...



The Lusitan Taint: Portuguese Roots and The Incivility of Brazil in Travel Literature, 18th and 19th Centuries, A mácula lusitana: as raízes portuguesas e a incivilidade do Brasil na literatura de viagem, séculos xviii e xix

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Torrão Filho, Amilcar

Between the 18th and 19th centuries, when the port of Rio de Janeiro became one of the most visited points in the Southern Hemisphere, and with the opening of Portuguese-Brazilian ports from 1808, and the transfer of the Portuguese Court to Brazil, many travelers left accounts of their time in Brazil. They weare soldiers, missionaries, artists, immigrants, scientists, and smugglers who, in the ow of Atlantic voyages, became rst-hand observers of an immense territory that was central in the..., Entre o século xviii e xix, quando o porto do Rio de Janeiro se converte num dos pontos mais visitados do hemisfério sul e com a abertura dos portos luso-brasileiros a partir de 1808, com a transferência da Corte portuguesa para o Brasil, muitos viajantes deixaram relatos de sua passagem pelo Brasil. São soldados, missionários, artistas, imigrantes, cientistas, contrabandistas que no fluxo das navegações atlânticas se constituem como observadores de primeira mão de um imenso território que é...



La simbiosi entre turisme industrial i turisme literari: A la ruta de la barreteria amb els «Ungles Negres», Symbiosis between industrial tourism and literary tourism: The headgear route with the “Black Nails”, A simbiose entre turismo industrial e turismo literário: Na rota da chapelaria com os «Unhas Negras»

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Salgueiro da Silva, Ana Cláudia

Aquest article crida l’atenció sobre la diversitat del patrimoni cultural portuguès, especialment pel que fa a les vivències relacionades amb el patrimoni industrial i literari, perpetuadors de records. L’origen d’aquest estudi es concentra a la ciutat de S. João da Madeira, en particular a la indústria i al museu dels barrets, i en una obra que presenta la quotidianitat dels obrers: Unhas Negras, de João da Silva Correia. El desenvolupament del turisme industrial, aliat del turisme literari,..., This article aims to highlight the diversity of Portuguese cultural heritage, namely, experiences related to industrial and literary heritage, perpetuators of memories. The core of this study focuses on the city of S. João da Madeira, in particular, on the hat industry and museum and on a work that presents the daily lives of these workers – Black Nails – by João da Silva Correia. Indeed, investing in the development of industrial tourism, together with literary tourism, represents an emerging..., O presente artigo visa pôr em destaque a diversidade do património cultural português, nomeadamente, as vivências relacionadas com o património industrial e literário, perpetuadores de memórias. O cerne deste estudo concentra-se na cidade de S. João da Madeira, em particular, na indústria e no museu da chapelaria e numa obra que apresenta o quotidiano destes operários – Unhas Negras – da autoria de João da Silva Correia. Com efeito, apostar no desenvolvimento do turismo industrial, aliado ao...



Més enllà de la Nació: Altres 'decliNacions' en les literatures africanes, Beyond Nationhood: Other ‘Declensions’ in African Literatures, Más allá de la Nación: otras 'decliNaciones' en las literaturas africanas, Alén da Nación: outras 'decliNacións' nas literaturas africanas, Para além da Nação: outras 'decliNações' nas literaturas africanas

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Falconi, Jessica

The article traces the evolution of the national perspective in the stud ies of Lusophone African Literatures from the 1980s to the present. Based on a selection of collective and individual publications, as well as highlighting impor tant academic events for the area, the article seeks to identify lines of continuity and moments of rupture in the approach of these literatures based on the idea of Nation as a critical category and unity of analysis, from the consolidation of the link between..., O artigo traça a evolução da perspetiva nacional nos estudos das literaturas africanas de língua portuguesa desde a década de 1980 até ao presente. Com base numa seleção de publicações coletivas e individuais, bem como assinalando eventos académicos marcantes para a área, o artigo procura identificar linhas de continuida de e momentos de rutura na abordagem destas literaturas baseada na ideia de Nação enquanto categoria crítica e unidade de análise, desde a consolidação do laço entre literatura...



Deolinda Rodrigues: between historical and biographical writing. Reception of an Angolan fighter and intellectual, Deolinda Rodrigues: entre a escrita da história e a escrita biográfica. Recepção de uma guerrilheira e intelectual angolana

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Alfieri, Noemi

Deolinda Rodrigues (1939-1968) was a poet, intellectual and guerrilla fighter with the MPLA in the struggle against Portuguese colonialism in Angola. Her diary was published in 2003 under the title Diário de um exílio sem regresso. In this article, it is argued that Deolinda’s writing constitutes an act of writing histo ry, covering significant events of a decade of political, cultural and social events of her country. The text will also be a source of reflection on black movements, the role of..., Deolinda Rodrigues (1939-1968) foi uma poetisa, intelectual e guerrilhei ra do MPLA na luta contra o colonialismo português em Angola. O seu diário foi publicado em 2003 sob o título Diário de um exílio sem regresso. Neste artigo, de fende-se que a escrita de Deolinda constitui um acto de escrita da história, per correndo eventos significativos de uma década de vicissitudes políticas, culturais e socias do seu país. O texto será, ainda, uma fonte de reflexão sobre os movimen tos negros, o...



On the transition times - ethical writing in Crónica da Rua 513.2 by João Paulo Borges Coelho and in Disgrace by J.M. Coetzee, Sobre os tempos de transição – escrita ética em Crónica da Rua 513.2 de João Paulo Borges Coelho e em Disgrace de J. M. Coetzee

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Banasiak, Marta

Based on the theoretical proposal regarding the process of rethinking African contemporaneity, this essay offers a comparative analysis of the novels Crónica de Rua 513.2 by the Mozambican João Paulo Borges Coelho and Disgrace by the South African J.M. Coetzee, whose plots take place during the times of po litical transition of the two countries (independence of Mozambique and the end of apartheid in South Africa). The analysis focuses on the discursive forms of questioning political power that..., À partir da proposta teórica relativa ao processo de repensar a contem poraneidade africana, no presente ensaio, propõe-se uma análise comparativa dos romances Crónica de Rua 513.2 do moçambicano João Paulo Borges Coelho e Dis grace do sul-africano J.M.Coetzee, cujo enredo decorre durante os tempos de tran sição política dos dois países (independência de Moçambique e o fim de apartheid na África do Sul). A análise foca as formas discursivas de questionamento do po der político que se inscrevem...



Beyond the nation: a journey through the poetic imaginaries of Eduardo White, Para além da nação: uma viagem pelos imaginários poéticos de Eduardo White

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Spinuzza, Giulia

Eduardo White, a Mozambican poet who started publishing in the post-independence period, redefined the Mozambican cultural imaginary through the Indian Ocean route since his first work, Amar sobre o Índico (1984). In this pa per, we intend to analyze some aspects of White’s poetics, giving special attention to the sea and water and their relationship with the semantics of erotism and love. We intend to demonstrate that the aquatic and insular imageries expand the cul tural and identity space..., Eduardo White, poeta moçambicano que começa a publicar no pós-in dependência, redesenha o imaginário cultural moçambicano na rota do Oceano Índico desde a sua primeira obra, Amar sobre o Índico (1984). Neste artigo preten demos analisar alguns aspectos da poética de White, dando especial relevo ao mar e à água e à sua relação com uma semântica erótica e amorosa. Pretendemos de monstrar que os imaginários aquáticos e insulares têm uma potencialidade expan siva, a de alargar o espaço cultural e...



Vermelho encarnado: diálogos entre Luiza Romão e Lupe Gómez, Blood-red: dialogues between Luiza Romão and Lupe Gómez

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Sperber, Suzi, Lago e Lousa, Pilar

This study traces dialogues between the poetry of Lupe Gómez and Luiza Romão, in order to verify how they subvert oppressive logics and place them selves as subjects of their discourses. In their poetics, the female body is seen as a literary tool that breaks with naturalised and reductive aesthetic and social struc tures. The paratexts of the poets will be analysed, either as poems from their works Sangria (2017), by Luiza Romão, and Os teus dedos na miña braga con regra (1999) and O útero dos..., Este estudo traça diálogos entre a poesia de Lupe Gómez e Luiza Romão para verificar de que maneira elas subvertem lógicas opressoras e como se colo cam como sujeito de seus discursos. Em suas poéticas, o corpo feminino é visto como ferramenta literária que rompe com estruturas estéticas e sociais naturaliza das e reducionistas. Serão analisados os poemas das obras: Sangria (2017), de Lui za Romão; Os teus dedos na miña braga con regra (1999) e O útero dos cabalos(2005), de Lupe Gómez.



Literatures africanes: Ecosistemes i resistència, African literature: Ecosystems and resistance, Martinho: Ecosistemes i resistència, Martinho: Ecosistemes i resistència, Literaturas africanas: Ecossistemas e resistência

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Martinho, Ana Maria

En aquest assaig es presenta el concepte d’ecocrítica i se’n consideren les possibilitats de discussió a partir de textos literaris africans. Triem autors com ara Paulina Chiziane, Dina Salústio i Ruy Duarte de Carvalho, entre d’altres, i partim d’exemples en els quals estan presents la descripció o la interpretació del valor so- ciocultural d’ecosistemes. La dimensió ambiental és visible en les alertes que aquests autors destaquen o en les formes que trien per enunciar la relació del..., In this paper we present and discuss the concept of ecocriticism as well as different ways through which it can be read in chosen African literary texts. We have selected authors Paulina Chiziane, Dina Salústio, Ruy Duarte de Carvalho, among others, departing from narratives where the importance of eco- systems is apparent. The dimension of environmental preservation is visible in the alerts they highlight and in the forms that they choose to describe the relation- ships between the natural..., Neste ensaio apresentamos o conceito de Ecocrítica e consideramos as possibilidades da sua discussão a partir de textos literários africanos. Escolhemos autores como Paulina Chiziane, Dina Salústio, Ruy Duarte de Carvalho, entre outros, partindo de exemplos em que a descrição e, ou, interpretação do valor sociocultural de ecossistemas estão presentes. A dimensão ambiental é visível nos alertas que estes autores sublinham ou nas formas que escolhem para enunciar a relação do mundo natural com a...



«A propòsit de la devastació dels nostres boscos»: Ambientalisme, preservacionisme i Iberisme com a crítica a la modernitat en Gilberto Freyre (1923-1937), «Apropos of the devastation of our forests»: environmentalism, preservationism and Iberism as a critique of modernity in Gilberto Freyre (1932-1937), Schneider: Ambientalisme, preservacionisme i Iberisme com a crítica a la modernitat en Gilberto Freyre (1923-1937), Schneider: Ambientalisme, preservacionisme i Iberisme com a crítica a la modernitat en Gilberto Freyre (1923-1937), «A propósito da devastação das nossas matas»: ambientalismo, preservacionismo e Iberismo como crítica à modernidade em Gilberto Freyre (1923-1937)

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Schneider, Alberto Luiz

El present article vol debatre el discurs ambiental i ecològic en l’obra de Gilberto Freyre a les dècades de 1920, a través de la seva actuació en el periodisme de Pernambuco, i de 1930, a partir de Casa-grande & Senzala, publicat el 1933, i, sobretot, de Nordeste, llibre de 1937. L’objectiu és investigar el paper que Freyre atribueix a les qüestions ambientals, però articulant-les amb el conjunt més ampli de la seva obra, que està marcada per la defensa del món ibèric i per..., This article intends to debate the environmental and ecological discourse on Gilberto Freyre’s work from the 1920’s, by means of his performance in the Pernambuco journalism, and from the 1930’s, based on Casa-grande & Senzala, published in 1933, and, above all, on the 1937 book Nordeste. The goal is to investigate the importance that Freyre gives to environmental questions, but in connection to the broader set of his work, marked by the defense of the Iberian world and the criticism of..., O presente artigo visa debater o discurso ambiental e ecológico na obra de Gilberto Freyre nas décadas de 1920, por meio de sua atuação no jornalismo pernambucano, e de 1930, a partir de Casa-grande & Senzala, publicado em 1933 e, sobretudo, de Nordeste, livro de 1937. O objetivo é investigar o papel que Freyre atribui às questões ambientais, mas articuladas ao conjunto mais amplo de sua obra, que é marcada pela defesa do mundo ibérico e pela crítica à modernidade ocidental. A...



Jorge Amado i els escriptors africans en llengua portuguesa: més que un rei, més que una llei, més que una llengua, Jorge Amado and African Portuguese-language writers: more than a king, more than a law, more than a language, Jorge Amado e os escritores africanos de lingua portuguesa. Mais que um rei, mais que uma lei, mais que uma lingua.

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Chaves, Rita

Durant dècades, Jorge Amado es va convertir més que en un escriptor, en una mena d’icona del Brasil introduint en les seves obres espais i personatges identificats amb els marges i ressaltant les marques africanes de la nostra cultura. Aquest Brasil, esborrat en el propi territori, va conquistar lectors en molts països. A les antigues colònies portugueses a l’Àfrica, aquesta interlocució tan viva, a més d’atreure lectors, va motivar l’exercici de l’escriptura i va interferir intensament en la..., For decades, more than a writer, Jorge Amado became a sort of icon of Brazil. He brought to his works social spaces, athmosphere and characters identified with the margins of society, highlighting the African footprints in our culture. This Brazil —erased in its own territory— conquered readers in many countries. In former African Portuguese colonies, other than creating enthusiastic readers, Jorge Amado’s works encouraged the practice of writing and had a strong influence on the formation of...,             Durante décadas Jorge Amado, mais que um escritor, Jorge Amado converteu-se em uma espécie de ícone do Brasil, trazendo para suas obras espaços e personagens identificados com as margens e ressaltando as marcas africanas de nossa cultura. Esse Brasil apagado no próprio território conquistou leitores em muitos países. Nas antigas colônias portuguesas na África, a interlocução tão viva,...



«Mirem el silenci, aprenguem a escoltar». El transiberisme saramaguià i el debat ecocrític i decolonial, “Let us look in silence, let us learn to listen”. Saramago’s trans-Iberism and the ecocritical and decolonial debate, BALTRUCH - Olhemos en silêncio, «Olhemos em silêncio, aprendamos a ouvir» — o transiberismo saramaguiano e o debate decolonial

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Baltrusch, Burghard

Aquest estudi vol demostrar la importància de les reflexions saramaguianes transiberistes, no tan sols per a la (re)interpretació de la història lusòfona, sinó també per a l’anàlisi de l’actualitat política i cultural. A més d’una breu recapitulació sobre els orígens del transiberisme en l’obra i el pensament saramaguians, l’atenció se centra, sobretot, en una proposta d’associar-los a les perspectives ecocrítica (Donna Haraway) i decolonial (Grada Kilomba). Es procura..., This study aims to demonstrate the importance of Saramago's trans-iberist reflections not only for the interpretation of history, but also for the analysis of political and cultural actuality. Besides a brief recapitulation of the origins of trans-Iberism in Saramago's work and thought, attention will focus, above all, on a proposal to link them to ecocritical (Donna Haraway) and decolonial (Grada Kilomba) perspectives. An attempt is made to contextualise trans-Iberism in relation to..., Este estudio pretende demostrar la importancia de las reflexiones transiberistas de Saramago no sólo para la interpretación de la historia, sino también para el análisis de la actualidad política y cultural. Además de una breve recapitulación de los orígenes del transiberismo en la obra y el pensamiento de Saramago, la atención se centrará, sobre todo, en una propuesta de vinculación con las perspectivas ecocrítica (Donna Haraway) y decolonial (Grada Kilomba). Se intenta contextualizar el..., Este estudo quer demonstrar a importância das reflexões saramaguianas transiberistas não só para a interpretação da história, mas também para a análise da actualidade política e cultural. Além de uma breve recapitulação das origens do transiberismo na obra e no pensamento saramaguianos, a atenção centrar-se-á, sobretudo, numa proposta de os associar a perspectivas ecocrítica (Donna Haraway) e decoloniais (Grada Kilomba). Procura-se contextualizar o transiberismo em relação aos actuais debates...



1986 – L’any de la mort de la libertat politicoeconòmica de portugal: notes crítiques al voltant de la novel·la A Jangada de Pedra, 1986 – The death year of the Portuguese political-economic freedom: critical notes surrounding the romance The Stone Raft, 1986 O ano da morte da liberdade político-econômica de Portugal. Notas críticas em torno do romance A Jangada de Pedra

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Vecchio, Daniel

Les crítiques que fa José Saramago a les seves obres literàries i als seus diaris són molt clares respecte als perjudicis que comporta el procés polític conservador reiniciat a Portugal a partir de la contrarevolució del 25 de novembre i que va culminar amb l’entrada a la Comunitat Econòmica Europea (CEE) i amb la perpetuació del nivell de pobresa de gran part dels treballadors. En conviure al llarg dels anys amb aquest ressentiment crític, derivat principalment de la dependència econòmica que..., José Saramago’s criticisms in his literary works and in his diaries are very clear about the harm brought about by the conservative political process restarted since the counter-revolution of November 25th, which culminated in Portugal’s entry into the European Economic Community (EEC), leading to the prolongation of the workers’ poverty level. During so many years living with this critical resentment, arising mainly from the economic dependence that Portugal has historically suffered, always..., As críticas de José Saramago registradas em suas obras literárias e em seus diários são muito claras quanto aos malefícios trazidos pelo processo político conservador reiniciado desde a contrarrevolução de 25 de novembro e que culminou na entrada de Portugal na Comunidade Económica Europeia (CEE), acarretando a manutenção do nível de pobreza de grande parte dos trabalhadores. Durante tantos anos convivendo com esse ressentimen- to crítico, advindo principalmente da dependência econômica que...



Diàlegs impossibles en temps de post: ubicacions geogràfiques i identitats en José Saramago i Ruy Duarte de Carvalho, Impossible dialogues in post times: geographical locations and identities in José Saramago and Ruy Duarte de Carvalho, Diálogos impossíveis em tempo de pós. Colocações geográficas e identidades em José Saramago e Ruy Duarte de Carvalho.

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Apa, Livia

Les línies que segueixen es guien per un diàleg imaginari entre la dimensió teòrica de la idea d’identitat nacional proposada per la reflexió de José Saramago després de l’entrada de Portugal a la Comunitat Econòmica Europea i la reflexió de l’escriptor i antropòleg Ruy Duarte de Carvalho desenvolupada en les obres que tenen com a centre l’univers cultural del món kuvale del sud d’Angola, les quals van ser escrites en bona part durant els anys de la guerra civil que va tenir lloc després de la..., The following lines draw an imaginary dialogue between the theoretical dimension of the idea of national identity proposed by José Saramago’s reflection after Portugal’s entry into the European Economic Community, and the reflection of the writer and anthropologist Ruy Duarte de Carvalho presented in works that have as their center the cultural universe of the Kuvale world of southern Angola, written largely during the years of civil war that occurred after the country’s national independence...., As linhas que se seguem se guiam por um imaginário diálogo entre a dimensão teórica da ideia de identidade nacional proposta pela reflexão de José Saramago depois da entrada de Portugal na Comunidade Econômica Europeia e a reflexão do escritor e antro- pólogo Ruy Duarte de Carvalho apresentada nas obras que têm como centro o universo cultural do mundo kuvale do Sul de Angola, escritas em boa parte nos anos da guerra civil ocorrida depois da independência nacional do país....



La Revolució dels Clavells i la relectura dels mites nacionals portuguesos al Brasil (1974), The Carnation Revolution and the reinterpretations of Portuguese national myths in Brazil (1974), A Revolução dos Cravos e as releituras dos mitos nacionais portugueses no Brasil (1974)

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Alecrim, Thales Reis

En aquest article analitzem les afirmacions de João Apolinário sobre la Revolució dels Clavells. Així, examinem com la va descriure l’autor i quines estratègies d’escriptura estaven en joc, ja que els seus textos van ser primerament publicats al Brasil el 1974, els mesos immediatament posteriors als fets, en un diari, l’Última Hora de São Paulo, i poste- riorment van ser unificats en un llibre, 25 de Abril de 1974 Portugal Revolução Modelo, publicat per l’editorial Nórdica el mateix any. Els..., In this article we analyze João Apolinário's assertions about the Carnation Revolution. Thus, we examine how this event was described by the author and what writing strategies were at stake, as these texts were first published in a Brazilian newspaper, Última Hora of São Paulo, and later unified in a book entitled 25 de Abril de 1974 Portugal Model Revolution (Nórdica, 1974). The texts play an introductory role about the Portuguese situation during the Estado Novo from the perspective of..., No presente artigo analisamos as asserções de João Apolinário sobre a Revolução dos Cravos. Assim, examinamos como esse evento foi descrito pelo autor e quais estratégias de escritura estavam em jogo, pois esses textos foram publicados no Brasil, primeiramente, em 1974, nos meses que se seguiram ao evento, em um periódico, o Última Hora de São Paulo e, posteriormente, unificados em um livro, 25 de Abril de 1974 Portugal Revolução Modelo, publicado pela Editora Nórdica no mesmo ano. Sob a...



Als marges: la percepció del poder públic a Quarto de despejo, de Carolina Maria de Jesus, The perception of public power in Quarto de despejo by Carolina Maria de Jesus, Às margens: a percepção do poder público em Quarto de despejo, de Carolina Maria de Jesus

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Pentagna, Breno

L’objectiu d’aquest article és presentar la percepció del poder públic brasiler a Quarto de despejo (1960), primer llibre publicat per Carolina Maria de Jesus. El llibre va ob- tenir un èxit editorial immediat degut, en gran part, a la singularitat de la mateixa autora: dona negra i perifèrica, recollidora de cartrons i escriptora. Però pocs anys després de la publicació, tant l’autora com l’obra van caure en l’oblit. En el seu diari, Carolina fa algunes observacions sobre els òrgans..., This article aims to present the perception of Brazilian public power in Quarto de despejo (1960), the first book published by Carolina Maria de Jesus. The book achieved enormous success upon publication, largely due to the uniqueness of the author herself: a black and marginalized woman, waste collector and writer. However, a few years after its release, the author and her work fell into a long oblivion. In the diary, Carolina makes several observations about state bodies and the actions of..., Este artigo tem o objetivo de apresentar a percepção do poder público brasileiro em Quarto de despejo (1960), primeiro livro publicado por Carolina Maria de Jesus. O livro obteve um enorme e imediato sucesso editorial, devido, em grande parte, à singularidade da própria autora: mulher negra e periférica, catadora de lixo e escritora. Porém, poucos anos após o seu lançamento, a autora e sua obra caíram em um longo esquecimento. No diário, Carolina faz diversas observações sobre os órgãos do...



José Saramago: de l'iberisme al transiberisme, José Saramago: from iberism to trans-Iberism, José Saramago: del Iberismo al Transiberismo, José Saramago: do Iberismo ao Transiberismo, José Saramago: do Iberismo ao Transiberismo

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Reis, Carlos

En aquest article es confronten posicions al voltant de l’iberisme partint de Miguel Torga i dels seus Poemas Ibéricos (1965). El punt d’arribada d’aquest trajecte és la novel·la A Jangada de Pedra (1986), de José Saramago. Es transita, així, de la noció d’iberisme cap al concepte de transiberisme, en el context d’un enfocament que s’assumeix com a parcial i que té en compte transformacions històriques i polítiques que, al final del segle xx, van més enllà de l’escenari viscut per Torga...., This paper confronts different positions on iberism, starting with Miguel Torga and his Iberian Poems (1965). The point of arrival of this journey is the novel A Jangada de Pedra (The Stone Raft) (1986), by José Saramago. We thus move from the notion of Iberism to the concept of trans-Iberism, within the framework of an approach that is assumed to be piecemeal; such an approach takes into account historical and political transformations that, at the end of the twentieth century, go beyond the..., Neste artigo procede-se a um confronto de posições acerca do iberismo, partindo-se de Miguel Torga e dos seus Poemas Ibéricos (1965). O ponto de chegada deste trajeto é o romance A Jangada de Pedra (1986), de José Saramago. Transita-se, assim, da noção de iberismo para o conceito de transiberismo, no quadro de uma abordagem assumidamente parcelar; tal abordagem tem em conta transformações históricas e políticas que, no final do século xx, vão além do cenário vivido por Torga....



Ciència-ficció científica infantil i juvenil: una anàlisi de la icona del robot a l’obra els Os Passageiros do Futuro, Children’s science fiction: an analysis of the robot icon in the work Os Passageiros do Futuro, Ficção científica infantojuvenil: uma análise do ícone do robô na obra Os Passageiros do Futuro

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Andrade, Kesia, S. Araujo, Naiara

El present estudi té com a objectiu analitzar Os Passageiros do Futuro, de Wilson Rocha, des de la perspectiva de Gary Wolfe (1979) a The Known and The Unknown: The Iconography of Science Fiction, centrant-se principalment en la icona del robot. Com a contribució teòrica, es consideren les aportacions de crítics com Henschel [et al.] (2021), Goodbody (2021), Araújo (2022; 2014), Wolfe (2016) i Ginway (2005), mentre que els crítics que aborden característiques de la ciència-ficció se centren en..., The present study aims to analyze Os Passageiros do Futuro, by Wilson Rocha, from the perspective of Gary Wolfe (1979) in The Known and The Unknown: The Iconography of Science Fiction, focusing mainly on the robot icon. As a theoretical contribution, the contributions of critics such as Henschel, et al ( 2021), Goodbody (2021), Araújo (2022; 2014), Wolfe (2016) and Ginway (2005) are considered, while critics who address characteristics of CF, with focus on iconographic fictional elements that..., El presente estudio tiene como objetivo analizar Los pasajeros del futuro, de Wilson Rocha, desde la perspectiva de Gary Wolfe (1979) en The Known and The Unknown: The Iconography of Science Fiction, centrándose principalmente en el ícono del robot. Como aporte teórico, se consideran los aportes de críticos como Henschel, et al (2021), Goodbody (2021), Araújo (2022; 2014), Wolfe (2016) y Ginway (2005), como críticos que abordan características de la ciencia ficción. , con foco en elementos..., O presente estudo tem como objetivo analisar Os Passageiros do Futuro, de Wilson Rocha, a partir da perspectiva de Gary Wolfe (1979) em The Known and The Unknown: The Iconography of Science Fiction, focando sobretudo no ícone do robô. Como aporte teórico, são consideradas as contribuições de críticos como Henschel, et al ( 2021), Goodbody (2021), Araújo (2022; 2014), Wolfe (2016) e Ginway (2005), enquanto críticos que abordam características da FC, com foco em elementos ficcionais iconográficos...



Interpel·lar el passat, preveure el futur – la poesia de Manuel Resende, To Inquire the Past, to Safegard the Future - the poetry of Manuel Resende, Interpelar o Passado, Acautelar o Futuro - a poesia de Manuel Resende

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Aragão, João

Partint de la lectura del poema «Epigrama», procuro pensar de quina manera Manuel Resende interpel·la el passat en la seva poesia, proposant d’interrompre la recurrència històrica que encamina les societats cap a la catàstrofe. Les evidents simetries entre l’ascens dels feixismes en la primera postguerra i l’actual recrudescència de l’extrema dreta ens obliguen a comprendre i a preveure les condicions que, ahir com avui, el van originar. Recorrent a la concepció històrica de Walter Benjamin,..., Reading the poem “Epigrama”, this paper tries to think about the way in which Manuel Resende inquires the past in his poetry, proposing the interruption of historical recurrence that leads societies towards catastrophe. The obvious symmetries between the rise of fascism in the first post-war period and the current resurgence of the far-right compel us to understand and to prevent the conditions that have originated it in the past as well as in the present. Using Walter Benjamin's vision of..., Partindo da leitura do poema “Epigrama”, procuro pensar o modo como Manuel Resende interpela o passado na sua poesia, propondo a interrupção da recorrência histórica que encaminha as sociedades no sentido da catástrofe. As evidentes simetrias entre a ascensão dos fascismos no primeiro pós-guerra e o actual recrudescimento da extrema-direita obrigam-nos a compreender e a acautelar as condições que, ontem como hoje, estiveram na sua origem. Recorrendo à concepção histórica de Walter Benjamin, que...



«Todos somos necesarios e necesarias»: relacions entre poesia i moviments socials a través del recull Sempre mar. Cultura contra a burla negra., “Todos somos necesarios e necesarias”: relations between poetry and social movements through the collective work Sempre mar. Cultura contra a burla negra, «Todos somos necesarios e necesarias»: relações entre poesia e movimentos sociais através da coletânea Sempre mar. Cultura contra a burla negra

Repositorio: RCUB. Revistas Científicas de la Universidad de Barcelona
Lourido, Isaac

L’article pretén estudiar el llibre d’autoria col·lectiva Sempre mar. Cultura contra a burla negra, publicat el 2003 com a part del moviment de protesta contra el naufragi del petrolier Prestige davant les costes gallegues i contra la gestió política d’aquest esdeveniment. Després de situar la publicació en el context més ampli de les relacions entre poesia i moviments socials en el marc del moviment ciutadà Nunca Máis, es presenta el marc teòric i metodològic, així com l’estat de la qüestió..., This papers aims to study the collective book Sempre mar. Cultura contra a burla negra, published in 2003 as part of the protest movement against the sinking of the oil tanker Prestige off the Galician coast and against the political management of that event. After framing the publication in the broader context of relations between poetry and social movements within the scope of the Nunca Mais citizen movement, the theoretical and methodological framework is presented, as well as the state of..., O artigo pretende estudar o livro coletivo Sempre mar. Cultura contra a burla negra, publicado em 2003 como parte do movimento de protesto contra o naufrágio do petroleiro Prestige frente às costas galegas e contra a gestão política desse acontecimento. Após o enquadramento da publicação no contexto mais alargado das relações entre poesia e movimentos sociais no âmbito do movimento cidadão Nunca Mais, são apresentados o quadro teórico e metodológico, bem como o estado da questão relativamente à...