Encontrados 22913 resultado(s)
Encontradas 230 página(s)
Encontradas 230 página(s)
Ilustração empírica da pertinência da longitudinalidade. Cidadania docente e desempenho dos estudantes universitários
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Rego, Arménio
Pretende-se mostrar a pertinência dos estudos longitudinais através de uma ilustração empírica. A investigação visa testar o modo como quatro dimensões de cidadania docente universitária (comportamento empático, orientação prática, conscienciosidade pedagógica e cortesia) se relacionam com as classificações obtidas pelos estudantes. Os comportamentos de cidadania dos professores foram descritos pelos estudantes cerca de dois meses antes de conhecerem a classificação obtida na disciplina. Os...
A reflexão na prática docente: alguns limites para a sua efectivação. O caso da informática na educação
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Ribeiro Nunes, Leonel Jorge
A formação de professores tem sido alvo de muitas investigações, demonstrando a necessidade de se repensar e procurar alternativas viáveis para a sua continuidade. Sob esta perspectiva, surgiu nas últimas décadas uma tendência denominada de Formação Reflexiva de Professores, fundamentada num exame da situação actual da docência, e que não separa a formação inicial da formação continua, tendo como referencia a prática docente.
Como ponto central desta tendência recente, apresenta-se a...
Contributions for the qualification of Physic’s teachers in pre-service. Impacts about the use of metacognitive strategies on problem solving, Contribuciones para la calificación de profesores de Física en formación inicial: impactos sobre el uso de estrategias metacognitivas en la resolución de problemas, Contribuições para a qualificação de professores de Física em formação inicial. Impactos sobre o uso de estratégias metacognitivas na resolução de problemas
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Rosa, Cleci Teresinha Werner da, Meneses V., Jesús Ángel
The current text is based on the necessity for the teachers to experience a more meaningful learning during their formation, for them to innovate and offer that to their students. This way, the present study describes and analyses how a group of future teachers of Physics sense the use of metacognition as a strategy of learning and teaching. The study was held in the form of a university extension course with the goal of approaching the metacognition theme and how it can be used in the problem..., El presente texto se basa en la importancia de que, los profesores para innovar y ofrecer procesos de aprendizaje más significativos para sus alumnos, necesitan experimentarlo durante su formación. De esta manera, el presente estudio describe y analiza el modo como un grupo de futuros profesores de Física perciben el uso de la metacognición como estrategia de aprendizaje y de enseñanza. El estudio se ha llevado a cabo en la forma de un curso de extensión universitaria con el objetivo de abordar..., O presente texto apoia-se na importância de que, para os professores inovarem e ofertarem processos de aprendizagem mais significativos para seus alunos, é necessário que vivenciem isso durante sua formação. Desta forma o presente estudo descreve e analisa o modo como um grupo de futuros professores de Física percebem o uso da metacognição como estratégia de aprendizagem e de ensino. O estudo foi operacionalizado na forma de um curso de extensão universitária com o objetivo de abordar a..., O presente texto apoia-se na importância de que, para os professores inovarem e ofertarem processos de aprendizagem mais significativos para seus alunos, é necessário que vivenciem isso durante sua formação. Desta forma o presente estudo descreve e analisa o modo como um grupo de futuros professores de Física percebem o uso da metacognição como estratégia de aprendizagem e de ensino. O estudo foi operacionalizado na forma de um curso de extensão universitária com o objetivo de abordar a...
The Art-science-culture interface as a way to innovate the initial education of Physics teachers, La Interfaz arte-ciencia-cultura como forma de innovar la formación inicial de profesores de Física, A Interface arte-ciência-cultura como forma de inovar a formação inicial de professores de Física, A Interface arte-ciência-cultura como forma de inovar a formação inicial de professores de Física
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Colombo Junior, Pedro Donizete, Ovigli, Daniel Fernando Bovolenta
There are many possibilities for the promotion of innovations in the initial teacher education, but few actions have effectively materialized in the classroom practice. The purpose of this paper is to contribute to the initial education of Physics teachers, presenting and discussing an innovative pedagogical proposal, in the perspective of professional development, in the context of the Physics undergraduate course at Federal University of Triângulo Mineiro (UFTM), Minas Gerais, Brazil. We..., Muchas son las posibilidades para la promoción de innovaciones en la formación inicial de profesores, pero pocas acciones efectivamente se han concretado en la práctica en el aula de la Educación Básica. El objetivo de este trabajo es contribuir con la formación inicial de profesores de Física, al presentar y discutir una propuesta pedagógica innovadora, en la perspectiva del desarrollo profesional docente, en el contexto del curso de Licenciatura en Física de la Universidad Federal del..., Muitas são as possibilidades para a promoção de inovações na formação inicial de professores, porém poucas ações efetivamente têm se concretizado na prática em sala de aula da Educação Básica. O objetivo deste trabalho é contribuir com a formação inicial de professores de Física, ao apresentar e discutir uma proposta pedagógica inovadora, na perspectiva do desenvolvimento profissional docente, no contexto do curso de Licenciatura em Física da Universidade Federal do Triângulo Mineiro (UFTM),..., Muitas são as possibilidades para a promoção de inovações na formação inicial de professores, porém poucas ações efetivamente têm se concretizado na prática em sala de aula da Educação Básica. O objetivo deste trabalho é contribuir com a formação inicial de professores de Física, ao apresentar e discutir uma proposta pedagógica inovadora, na perspectiva do desenvolvimento profissional docente, no contexto do curso de Licenciatura em Física da Universidade Federal do Triângulo Mineiro (UFTM),...
Freirean thematic approach: Overcoming gnosiological obstacles in teacher training, Abordagem temática freireana: a superação de obstáculos gnosiológicos na formação de professores
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Bomfim, Manuela Gomes, Gehlen, Simoni Tormöhlen
Some researches conducted in Brazil, based on Paulo Freire, have discussed about borderline situations that teachers of Science have presented in the development of pedagogical practices. These situations, called Gnosiological Obstacles, are characterized as barriers for teachers to implement a critical curriculum. The objective is to investigate the overcoming of these obstacles manifested by teachers of the Education of Youths and Adults (EJA), who participated in a Formative Process of..., Algumas pesquisas realizadas não no Brasil, baseadas em Paulo Freire, têm sido discutidas sobre situações limítrofes que os professores de Ciências não desenvolveram práticas pedagógicas. Essas situações, conhecidas como Obstáculos Gnosiológicos, são caracterizadas como barreiras para que os professores possam implementar um currículo crítico. O objetivo é investigar Superação-Desses obstáculos expressas pelos professores da Educação de Jovens e Adultos (EJA), que participaram Professores hum...
Initiation research tool: meaningful evaluation in distance learning, Herramienta de inicio a la investigación: evaluación significativa en la Educación a distancia, Ferramenta de iniciação à pesquisa: avaliação significativa na EAD
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Wunsch, Luana, Soares, Ana Paula, Margevica, Ieva
When we start talking about education in this twenty-first century, there already seems to be a mass discourse about the relation between technology and knowledge. This is because it is already known that society has changed and that changes have disguised and concealed the numerous social systems, including education. Thus, to speak of educational spaces is to report on its various clothing for the present moment. In this sense, the Internet, as one of the main places of information gathering..., Cuando se empieza a hablar de educación en este siglo XXI, parece haber un discurso masificado sobre la relación entre tecnología y conocimiento. Esto se debe a que ya se sabe que la sociedad ha cambiado y que los cambios han disimulado y disimularán los innumerables sistemas sociales, entre ellos la educación. Por lo tanto, hablar de espacios educativos es relatar sus diversos ropajes para el momento actual. En este sentido, Internet, como una de las principales fuentes de consulta de..., Quando se começa a falar de educação neste século XXI, parece já haver um discurso massificado sobre a relação entre tecnologia e conhecimento. Isto ocorre porque já é sabido que a sociedade mudou e que as mudanças dissimularam e dissimularão os inúmeros sistemas sociais, entre os quais a educação. Assim, falar de espaços educacionais é relatar sobre suas diversas roupagens para o momento atual. Neste sentido, a Internet, como um dos principais lugares de coleta de informações na atualidade,..., Quando se começa a falar de educação neste século XXI, parece já haver um discurso massificado sobre a relação entre tecnologia e conhecimento. Isto ocorre porque já é sabido que a sociedade mudou e que as mudanças dissimularam e dissimularão os inúmeros sistemas sociais, entre os quais a educação. Assim, falar de espaços educacionais é relatar sobre suas diversas roupagens para o momento atual. Neste sentido, a Internet, como um dos principais lugares de coleta de informações na atualidade,...
Educação, paradigmas e tendências: por uma prática educativa alicerçada na reflexão
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Soares Ferreira, Liliana
Propõe uma possível leitura das tendências e paradigmas orientadores da prática pedagógica com base em três áreas do conhecimento: psicologia, pedagogia e filosofia da educação. A partir destas áreas são estabelecidas considerações e implicações na prática educativa da filiação a uma destas tendências ou paradigmas.
Apresentação. Qualidade da formação de professores: propostas inovadoras de avaliação
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Vaillant, Denise, Díaz Fouz, Tamara
After many years of application of various training proposals aimed at teachers in Latin America, there is little empirical evidence that accounts for its effectiveness and impact. It is therefore necessary to promote reflection and encourage the study of teacher training and professional development programs that favor the development of models based on the collected evidence. The present volume of the Iberoamerican Journal of Education (RIE) wishes to contribute to this debate from the..., Tras muchos años de aplicación de diversas propuestas de formación dirigidas a los docentes en Iberoamérica es escasa la evidencia empírica que dé cuenta de su efectividad e impacto. Resulta necesario, por tanto, promover la reflexión y animar el estudio sobre los programas de formación y desarrollo profesional docente que favorezcan la elaboración de modelos fundamentados en base a las evidencias recopiladas. El presente volumen de la Revista Iberoamericana de Educación (RIE..., Depois de muitos anos de aplicação de várias propostas de formação destinadas aos professores na Ibero-América, há pouca evidência empírica que explique sua eficácia e impacto. É, portanto, necessário promover a reflexão e incentivar o estudo sobre os programas de formação e de desenvolvimento profissional docente que favoreçam a criação de modelos baseados nas evidências reunidas. O presente volume da Revista Ibero-Americana de Educação (RIE) busca contribuir para este debate a partir..., Depois de muitos anos de aplicação de várias propostas de formação destinadas aos professores na Ibero-América, há pouca evidência empírica que explique sua eficácia e impacto. É, portanto, necessário promover a reflexão e incentivar o estudo sobre os programas de formação e de desenvolvimento profissional docente que favoreçam a criação de modelos baseados nas evidências reunidas. O presente volume da Revista Ibero-Americana de Educação (RIE) busca contribuir para este debate a partir...
Pedagogical mediation instruments and their senses for trade union trainers, Instrumentos de mediación pedagógica y sus sentidos para formadores sindicales de Fetaemg, Instrumentos de mediação pedagógica e seus sentidos para formadores sindicais de uma entidade de representação de trabalhadores rurais, Instrumentos de mediação pedagógica e seus sentidos para formadores sindicais de uma entidade de representação de trabalhadores rurais
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Virgulino Baetens, Josefina, Machado, Lucília Regina de Souza
This article relates the research done with five union trainers from Federação dos Trabalhadores na Agricultura do Estado de Minas Gerais - Fetaemg about pedagogical instruments, that use in their political-trade union practices, and their reasons to this use. These trainers were chosen because of the degree of involvement with this type of formation, they were submitted to an semistructured interview and participated of a focus group. The collected data were analyzed considering the personal..., Este artículo relata investigación realizada junto a cinco formadores sindicales de la Federación de los Trabajadores en la Agricultura del Estado de Minas Gerais - Fetaemg sobre instrumentos pedagógicos, que utilizan en sus prácticas de formación político-sindical y sus justificaciones para ese uso. Estos formadores fueron elegidos en razón del grado de implicación con ese tipo de formación, se sometieron la entrevista semiestructurada y participaron de un grupo focal. Los datos recolectados..., Este artigo relata pesquisa exploratória realizada junto a cinco formadores sindicais de uma entidade de representação de trabalhadores rurais sobre instrumentos pedagógicos, que utilizam em suas práticas de formação político-sindical e suas justificativas para esse uso. Esses formadores foram escolhidos em razão do grau de envolvimento com esse tipo de formação, submeteram-se a entrevista semiestruturada e participaram de um grupo focal. Os dados coletados foram analisados considerando os...
Knowledge in dialogue: the construction of a teacher training program in a municipal education network, Saberes en diálogo: la construcción de un programa de formación docente en una red municipal de enseñanza, Saberes em diálogo: a construção de um programa de formação docente em uma rede municipal de ensino, Saberes em diálogo: a construção de um programa de formação docente em uma rede municipal de ensino
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Ferreira da Silva, Gilberto, Aquino Machado, Juliana
In this work we return to think about the continuing formation of teachers, establishing a dialogue with the literature in the area, especially those that present syntheses of what was possible to advance in the field of research, as well as looking to verify where the challenges are to prospect the area. We present a proposal / program of ongoing training in progress (2017-2018), carried out in partnership with the Municipal Teaching Department of Canoas and the Graduate Program in Education..., En este trabajo nos hemos vuelto a pensar la formación continuada de profesores, buscando establecer un diálogo con la literatura existente en el área, principalmente aquellas que presentan síntesis de lo que fue posible avanzar en el campo de la investigación, así como, buscando verificar dónde se concentran los retos para el prospección del área. Hacemos la presentación de una propuesta / programa de formación continuada en desarrollo (2017-2018), realizada por la Secretaría Municipal de..., Neste trabalho nos voltamos para pensar a formação continuada de professores, procurando por estabelecer um diálogo com a literatura existente na área, principalmente aquelas que apresentam sínteses do que foi possível avançar no campo da pesquisa, assim como buscando verificar onde se concentram os desafios para o prospectar da área. Nesse sentido tomamos por referência a apresentação de uma proposta/programa de formação continuada em andamento (2017-2018), realizada em parceria com Secretaria..., Neste trabalho nos voltamos para pensar a formação continuada de professores, estabelecendo um diálogo com a literatura existente na área, principalmente aquelas que apresentam sínteses do que foi possível avançar no campo da pesquisa, assim como buscamos verificar onde se concentram os desafios para o prospectar da área. Apresentamos uma proposta/programa de formação continuada em andamento (2017-2018), realizada em parceria com a Secretaria Municipal de Ensino de Canoas e o Programa de Pós...
Disruption of Specific Learning with reading deficit in elementary and secondary school students: Parents and teachers of special education in collaboration, Perturbación del Aprendizaje Específico con déficit en Lectura en alumnos de 1º y 2º ciclo de enseñanza básica. Profesores de educación especial y padres en colaboración, Perturbação da Aprendizagem Específica com défice na leitura em alunos dos 1º e 2º ciclos do ensino básico. Professores de educação especial e pais em colaboração, Perturbação da Aprendizagem Específica com défice na leitura em alunos dos 1º e 2º ciclos do ensino básico. Professores de educação especial e pais em colaboração
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Rodrigues, Alexandra, Ribeiro, Célia, Couceiro Figueira, Ana Paula
The specific learning disorder with impairment in reading is characterised by persistent disabling difficulties in the learning process of early reading skills. Thus, it is imperative for both parents and teachers to be able to recognize a set of alerting signs, in order to implement efficient and appropriate strategies which will allow the child to cope with reading difficulties precociously.
Therefore, the main goal of the present study is to identify the usual or future strategies adopted by..., A Perturbação da Aprendizagem Específica (PAE) com défice na leitura caracteriza-se por dificuldades persistentes e incapacitantes na aprendizagem de competências básicas na leitura, sendo que pais e professores devem estar atentos a um conjunto de sinais de alerta para que se possam implementar estratégias eficazes e apropriadas que permitam, o mais precocemente possível, à criança lidar com as dificuldades de leitura.
Assim, conhecer as estratégias adotadas/a adotar pelos pais/encarregados de...
Microbiology in textbooks and in booklets: documental analysis, A Microbiologia no caderno do aluno e em livros didáticos: análise documental
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Camargo, Franciele Pereira, Da Silva, Antônio Fernando Gouvêa, Dos Santos, André Cordeiro Alves
This research aimed at evaluating to what extent the didactic proposals of books of the area contribute or not to overcome the obstacles in the teaching-learning process of Microbiology, by means of a comparative analysis of the subjects related to Microbiology in the didactic materials analyzed: a collection of textbooks and Natural Sciences booklets (Caderno do Aluno) designated for the final years of Elementary School. This is a qualitative research and the method used is the documental..., Este trabalho tem o objetivo de avaliar em que medida as propostas didáticas de livros da área contribuem, ou não, para a superação de obstáculos no processo de ensino-aprendizagem de Microbiologia, por meio de uma análise comparativa dos temas relacionados à Microbiologia nos materiais didáticos analisados, a saber: coleção de livros didáticos e apostilas destinadas aos anos finais do Ensino Fundamental (Caderno do Aluno). A pesquisa é de natureza qualitativa e tem como método a análise...
The role of aggression and victimization among equals in school failure, El papel de la agresión y victimización entre iguales en el fracaso escolar, O papel da agressão e vitimação entre pares no insucesso escolar
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Martins, Maria José D., Proença, Adelaide João
School failure, its causes and the promotion of academic success have been a concern of the Portuguese educational system shared by different political ideologies, which has remained an educational problem priority for several decades. In order to contribute to understanding the causes of school failure and to better promote educational success, data from three investigations are analyzed (one with 572 primary and secondary school students, the other with 15 teachers from the three levels of..., O insucesso escolar, as suas causas, e a promoção do sucesso académico têm sido uma preocupação do sistema educativo português partilhada por diferentes ideologias políticas, e que se tem mantido como um problema educativo prioritário ao longo de várias décadas. No sentido de contribuir para compreender as causas do insucesso escolar e melhor promover o sucesso educativo analisam-se os dados de três investigações (uma com 572 alunos do ensino básico e secundário, outra com 15 professores dos...
Necessary dialogues: neuroscience, emotions and initial teacher training, Diálogos necesarios: neurociencia, emociones y formación inicial de profesores, Diálogos necessários: neurociência, emoções e a formação inicial de professores, Diálogos necessários: neurociência, emoções e a formação inicial de professores
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Gomes, Aline Resende, Colombo Junior, Pedro Donizete
Studies of neuroscience have evinced the intimate connection between emotional moments and cognitive constructs in different educational contexts, evincing that the educational path is an inseparable process of emotional aspects. In this regard, it is no longer possible to think about initial teacher training without considering such interconnections, especially the supervised training course, which is an important pedagogical moment. This paper aims at investigating the emotions of Physics and..., Los estudios en el campo de la neurociencia han evidenciado la estrecha conexión que existe entre los diversos estados emocionales y las construcciones cognitivas en diferentes contextos educativos, evidenciando que el proceso educativo es un proceso inseparable de los aspectos emocionales. Hoy ya no es posible pensar en la formación inicial de profesores sin considerar tales interconexiones, en especial los que se refieren a la pasantía curricular supervisada. La pasantía curricular..., Estudos no campo da neurociência tem evidenciado a intima ligação entre momentos emocionais e construções cognitivas, evidenciando que o percurso educacional, em seus diferentes contextos, é um processo inseparável de aspectos emocionais. Hoje já não é possível pensar a formação inicial de professores sem considerar tais interconexões, em especial os Estágio Curricular Supervisionado (ECS), importantes momentos pedagógicos do processo formativo do professor. A presente comunicação tem como..., Estudos no campo da neurociência tem evidenciado a intima ligação entre momentos emocionais e construções cognitivas, evidenciando que o percurso educacional, em seus diferentes contextos, é um processo inseparável de aspectos emocionais. Hoje já não é possível pensar a formação inicial de professores sem considerar tais interconexões, em especial os Estágio Curricular Supervisionado (ECS), importantes momentos pedagógicos do processo formativo do professor. A presente comunicação tem como...
Visual reading mediations in basic education: focusing on narrative children, Mediaciones de lectura visual en la educación básica: enfoque a las narraciones de los niños, Mediações de leitura visual na educação básica: um estudo com as narrativas das crianças do ensino fundamental, Mediações de leitura visual na educação básica: em foco as narrativas das crianças
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Francez, Letícia, Neitzel, Adair de Aguiar
This paper aims to discuss the mediation of image reading in art teaching that considers children’s narratives as mediating element. Through the methodology of Art-Based Educational Research (ABER) and the a/r/tography method, reading mediation activities were carried out with students from a first-grade class of elementary school, six-year-old children, from a municipal school in Balneário Camboriú, Santa Catarina, Brazil. The instrument of data production was the researcher’s field diary. The..., Este artículo tiene por objetivo discutir sobre la medición de lectura de imagen en la enseñanza del arte que considera a las narraciones de los niños como elemento mediador. Por medio de la metodología de la Investigación Educacional Basada en Arte - PEBA y del método de la a/r/tografía fueron realizadas actividades de mediación de lectura de obras de arte con alumnos de un grupo del 1º año de la Enseñanza Primaria, niños con seis años, de una escuela municipal de Balneário Camboriú, Santa..., Este artigo tem por objetivo discutir sobre a mediação de leitura de imagem no ensino da arte que considera as narrativas das crianças como elemento mediador. Por meio da metodologia da Pesquisa Educacional Baseada em Arte (PEBA) e do método da a/r/tografia, foram realizadas mediações de leitura de obras de arte com alunos de uma turma de 1º ano do Ensino Fundamental, crianças com seis anos de idade, de uma escola municipal de Balneário Camboriú, Santa Catarina, Brasil. O instrumento de..., Este artigo tem por objetivo discutir sobre a mediação de leitura de imagem no ensino da arte que considera as narrativas das crianças como elemento mediador. Por meio da metodologia da Pesquisa Educacional Baseada em Arte - PEBA e do método da a/r/tografia foram realizadas mediações de leitura de obras de arte com alunos de uma turma de 1º ano do Ensino Fundamental, crianças com seis anos de idade, de uma escola municipal de Balneário Camboriú, Santa Catarina, Brasil. O instrumento de produção...
Environmental management in undergraduate teaching institutions in Brazil, Gestão ambiental em instituições do ensino de graduação do Brasil
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Ferreira Borges, Aurélio, Cunha Silva Borges, Maria dos Anjos, Soares Carvalho, Diego, Fernandes Syryczyk, Edilberto, Amaral Figueiredo, Fernanda, Kocchan Coradini, Neirimar Humberto
Environmental management practices are ways in which public organizations can improve environmental performance. Eco-efficient behavior improves the use of environmental resources and saves waste production, allowing significant savings. Environmental performance avoids the addition of costs resulting from the application of the polluter pays principle. The objective of the research is to characterize efficiency indices in environmental management in the Federal Institutes of Education in..., Las prácticas de gestión ambiental son medios por los cuales las organizaciones públicas pueden perfeccionar el desempeño ambiental. Un comportamiento eco eficiente mejora el uso de los recursos ambientales y ahorra la producción de residuos, lo que permite ahorros significativos. El rendimiento medioambiental evita el aumento de los costes derivados de la aplicación del principio «quien contamina paga». El objetivo de la investigación es caracterizar índices de eficiencia en gestión ambiental..., Práticas de gestão ambiental são meios pelos quais as organizações públicas podem aperfeiçoar o desempenho ambiental. Um comportamento eco eficiente aperfeiçoa o uso dos recursos ambientais e poupa a produção de resíduos, permitindo poupanças significativas. O desempenho ambiental evita o acréscimo de custos resultantes da aplicação do princípio poluidor-pagador. O objetivo da pesquisa é caracterizar índices de eficiência em gestão ambiental nos Institutos Federais de Educação do Brasil...., Práticas de gestão ambiental são meios pelos quais as organizações públicas podem aperfeiçoar o desempenho ambiental. Um comportamento eco eficiente aperfeiçoa o uso dos recursos ambientais e poupa a produção de resíduos, permitindo poupanças significativas. O desempenho ambiental evita o acréscimo de custos resultantes da aplicação do princípio poluidor-pagador. O objetivo da pesquisa é caracterizar índices de eficiência em gestão ambiental nos Institutos Federais de Educação do Brasil....
The discursive construction about public higher education in editorials of reference newspapers in Brazil, A construção discursiva sobre o ensino superior público em editoriais de jornais de referência no Brasil
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Bessa, José Cezinaldo Rocha, Oliveira, Joseilda Alves de
The purpose of this article is to investigate the discursive construction about the public higher education in Brazil, in two national newspaper editorials. The focus of the analysis focuses on the assessing perspective and the argumentativeness that the editorialist’s project expresses. Taking as theoretical-methodological support ideas of the so-called Bakhtin Circle (Bakhtin, 2011, 2016; Volóchinov, 2017); and contributions from the New Rhetoric, by Perelman and Olbrechts-Tyteca (2014), this..., O propósito deste artigo é investigar a construção discursiva sobre o ensino superior público no Brasil, em dois editoriais de jornais de referência do país. O foco da análise se concentra nos posicionamentos valorativos e na argumentatividade que o projeto de dizer do editorialista expressa. Tomando como respaldo teórico-metodológico ideias do denominado Círculo de Bakhtin (Bakhtin, 2011, 2016; Volóchinov, 2017) e contribuições da Nova Retórica, de Perelman e Olbrechts-Tyteca (2014), este...
Digital inclusion in a rural school: movements triggered from introducing a public policy in the 1:1 model, Inclusión digital en una escuela rural: cambios ocasionados por la implantación de una política pública del modelo 1:1, Inclusão digital em uma escola do campo: movimentos provocados a partir da implantação de uma política pública no modelo 1:1, Inclusão digital em uma escola do campo: movimentos provocados a partir da implantação de uma política pública no modelo 1:1
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Pescador, Cristina Maria, Valentini, Carla Beatris
This paper presents the movements triggered by the introduction of an educational public policy - Programa Nacional de Educação no Campo (Pronacampo) - at a school community. It is an exploratory qualitative study which started since laptops were distributed in the 1:1 model at a rural school, with a mixed grade system - from Kindergarten to 5th grade, located in the countryside of Rio Grande do Sul (Brazil). Cartography, as described by Kastrup (2008), is the inspiration for the..., Este trabajo plantea identificar y analizar los procesos de cambio en una comunidad escolar tras la implantación de una política pública educativa: Programa Nacional de Educación en el Campo (Pronacampo). El estudio cualitativo, de carácter exploratorio, da acompañamiento a una comunidad escolar a partir de la distribución de laptops del modelo 1:1. La escuela rural está conformada con alumnos de diferentes cursos, agrupados en una misma aula -de Educación Infantil al 5º año-, ubicada..., Este trabalho apresenta os movimentos provocados em uma comunidade escolar após a implantação de uma política pública educacional: Programa Nacional de Educação no Campo (Pronacampo). O estudo qualitativo de cunho exploratório acompanha o processo desde a distribuição de laptops no modelo 1:1 em uma escola do campo, em regime de classe multisseriada - da Educação Infantil ao 5º ano, localizada no interior do Rio Grande do Sul (Brasil). A Cartografia, segundo Kastrup (2008), serve de inspiração..., Este trabalho apresenta um recorte de uma tese doutoral cujo foco era identificar e analisar os movimentos provocados em uma comunidade escolar após a implantação de uma política pública educacional: Programa Nacional de Educação no Campo (Pronacampo). O estudo qualitativo de cunho exploratório acompanha o processo desde a distribuição de laptops no modelo 1:1 em uma escola do campo, em regime de classe multisseriada - da Educação Infantil ao 5º ano, localizada no interior do Rio Grande do Sul...
Teacher actions in Virtual Learning Environments provided by Learning Analytics tools, Acciones docentes en los entornos virtuales de aprendizaje proporcionados por las herramientas de Learning Analytics, Ações docentes nos Ambientes Virtuais de Aprendizagem proporcionadas pelas ferramentas de Learning Analytics, Ações docentes nos Ambientes Virtuais de Aprendizagem proporcionadas pelas ferramentas de Learning Analytics
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Dias Júnior, Maurício Vieira, Mercado, Luís Paulo Leopoldo
It is noticed that there is a relevant adoption of virtual learning environments (VLE) in higher education, especially in the distance modality. These environments, with the support of Big Data, can provide actions for teaching evaluation practice based on tools that meet the objectives of learning analytics (LA), according to models and life cycles already defined in the literature. The purpose of this study was to consolidate ten possible teaching actions based on these tools, models and life..., Empieza a percibirse una relevante adopción de los entornos virtuales de aprendizaje (EVA) en la educación superior, en especial en la modalidad a distancia. Estos ambientes, con el apoyo del Big Data, pueden proporcionar acciones para la práctica de evaluación del docente a partir de herramientas que contemplen los objetivos del learning analytics (LA), según modelos y ciclos de vida ya definidos en la literatura. En este estudio se desarrolló la consolidación de diez posibles acciones..., Percebe-se que há uma relevante adoção dos ambientes virtuais de aprendizagem (AVA) na educação superior, em especial na modalidade a distância. Estes ambientes, com o apoio do Big Data, podem proporcionar ações para a prática avaliativa docente a partir de ferramentas que contemplem os objetivos da learning analytics (LA), segundo modelos e ciclos de vida já definidos na literatura. Neste estudo foi desenvolvida a consolidação de dez possíveis ações docentes a partir destas ferramentas,..., Percebe-se que há uma relevante adoção dos ambientes virtuais de aprendizagem (AVA) na educação superior, em especial na modalidade a distância. Estes ambientes, com o apoio do Big Data, podem proporcionar ações para a prática avaliativa docente a partir de ferramentas que contemplem os objetivos da learning analytics (LA), segundo modelos e ciclos de vida já definidos na literatura. Neste estudo foi desenvolvida a consolidação de dez possíveis ações docentes a partir destas ferramentas,...
Tutors' action and their relation to the performance of undergraduate students in Chemistry from learning analytics perspective, Acción de los tutores y su relación con el desempeño de los estudiantes en curso de Licenciatura en Química desde la perspectiva de la analítica del aprendizaje, Ação dos tutores e sua relação com o desempenho dos estudantes em curso de Licenciatura em Química sob a perspectiva da analítica da aprendizagem, Ação dos tutores e sua relação com o desempenho dos estudantes em curso de Licenciatura em Química sob a perspectiva da analítica da aprendizagem
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Oliveira Souza Barbosa, Gláucia Mirian de, Carvalho Nunes, João Batista, Chaves, João Bosco
This article aims to answer the following objectives: to elaborate a statistical model of tutors’ actions in LMS that interfere in students’ performance of the Degree in Chemistry Degree course, in distance education modality, at the Open University of Brazil / Ceará State University (UAB/UECE), based on learning analytics; and to know actions that interfere in students’ performance from tutors' and students' perspective, comparing the result with statistical model obtained in the..., Este artículo busca responder a los siguientes objetivos: elaborar un modelo estadístico de las acciones de los tutores en el AVA que interfieren en el desempeño de los estudiantes del curso de Licenciatura en Química, en la modalidad de educación a distancia, de la Universidad Abierta de Brasil / Universidad Estatal de Ceará (UAB / UECE), con base en la analítica del aprendizaje; y conocer las acciones que interfieren en el desempeño de los estudiantes desde la perspectiva de tutores y..., Este artigo busca responder os seguintes objetivos: elaborar um modelo estatístico das ações dos tutores no AVA que interferem no desempenho dos estudantes do curso de Licenciatura em Química, na modalidade de educação a distância, da Universidade Aberta do Brasil / Universidade Estadual do Ceará (UAB/UECE), com fundamento na analítica da aprendizagem; e conhecer as ações que interferem no desempenho dos estudantes sob a perspectiva de tutores e estudantes, comparando o resultado com o modelo..., Este artigo responde aos seguintes objetivos: elaborar um modelo estatístico das ações dos tutores no AVA que interferem no desempenho dos estudantes do curso de Licenciatura em Química, na modalidade de educação a distância, da Universidade Aberta do Brasil / Universidade Estadual do Ceará (UAB/UECE), com fundamento na analítica da aprendizagem; e conhecer as ações que interferem no desempenho dos estudantes sob a perspectiva de tutores e estudantes, comparando o resultado com o modelo...
“You need speak portuguese with your son”. Challenges for the inclusion of immigrant children in the scholls in Rio de Janeiro, “Tienes que hablar portugués con tu hijo”. Retos para el proceso de inclusión de los niños inmigrantes en las escuelas de Río de Janeiro, “Você precisa falar português com seu filho”: Desafios para o processo de inclusão de crianças imigrantes em escolas do Rio de Janeiro, “Você precisa falar português com seu filho”: Desafios para o processo de inclusão de crianças imigrantes em escolas do Rio de Janeiro
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Assumpção, Adriana Maria, Aguiar, Gabriela de Azevedo
This paper presents a theoretical reflection about the inclusion of immigrant children in the Brazilian school context, particularly in schools in Rio de Janeiro. We approach the relevant legislation and practices in formal education settings, from the narratives of children and their respective mothers. Our interest is to raise reflections on the issue of the right of immigrant children to education, considering access and inclusion, as fundamental points in this discussion.
..., En el presente trabajo se hace una reflexión teórica sobre la inclusión de niños inmigrantes en el ámbito educativo brasileño, especialmente en las escuelas de Río de Janeiro. Abordamos la legislación pertinente y la práctica de espacios de educación formal, a partir de los relatos de los niños y de sus respectivas madres. Nuestro interés es plantear reflexiones para comprender el tema del derecho a la educación de los niños migrantes y hacer del acceso y la inclusión elementos fundamentales de..., O presente trabalho apresenta uma reflexão teórica sobre a inclusão de crianças imigrantes no contexto escolar brasileiro, particularmente, em escolas do Rio de Janeiro. Abordamos a legislação pertinente e as práticas de espaços de educação formal, a partir das narrativas de crianças e suas respectivas mães. Nosso interesse é suscitar reflexões para a compreensão da questão do direito das crianças imigrantes à educação, considerando acesso e inclusão, como pontos fundamentais nesta ..., O presente trabalho apresenta uma reflexão teórica sobre a inclusão de crianças imigrantes no contexto escolar brasileiro, particularmente, em escolas do Rio de Janeiro. Abordamos a legislação pertinente e as práticas de espaços de educação formal, a partir das narrativas de crianças e suas respectivas mães. Nosso interesse é suscitar reflexões para a compreensão da questão do direito das crianças imigrantes à educação, considerando acesso e inclusão, como pontos fundamentais nesta discussão
Parceria na formação de professores, Parceria na formação de professores
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Foerste, Erineu
Aborda o conceito e prática da parceria no processo de formação de professores no contexto brasileiro. Analisa publicações atuais sobre a problemática em questão, ao mesmo tempo em que busca introduzir discussões referentes a uma experiência concreta de parceria na qualificação de profissionais do ensino básico, em âmbito nacional. São apontadas possíveis lições para a socialização profissional docente, com riscos e perspectivas na construção da identidade e autonomia dos professores....
A educação ambiental, estudo e intervenção do meio
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Tavares, Maria Gizelda de Oliveira, Martins, Eliecilia de Fátima, Guimarães, Gislene Margaret Avelar
O trabalho avalia uma modalidade de formação em Educação Ambiental, desenvolvida com alunos da disciplina Química Ambiental, na qual esses puderam vivenciar os problemas ambientais existentes em escolas públicas municipais de ensino fundamental da periferia de Goiânia. É uma modalidade que permite ao aluno, a partir do estudo e análise da realidade ambiental, da elaboração de proposta de intervenção pedagógica e o seu desenvolvimento, perceber a complexidade social, política e econômica de um...
The border as a resource: Portuguese-Spanish bilingualism and the MERCOSUR Bilingual Intercultural Border Schools Project (2005-2016), La frontera como recurso: el bilingüismo portugués-español y el Proyecto de Escuelas Interculturales Bilingües de Frontera en el MERCOSUR (2005-2016), A fronteira como recurso: o bilinguismo português-espanhol e o Projeto Escolas Interculturais Bilíngues de Fronteira do MERCOSUL (2005-2016), A fronteira como recurso: o bilinguismo português-espanhol e o Projeto Escolas Interculturais Bilíngues de Fronteira do MERCOSUL (2005-2016)
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Müller de Oliveira, Gilvan, Morello, Rosângela
The promotion of Portuguese / Spanish bilingualism constitutes a strategic field for the expansion of the uses of these languages. Together they form one of the largest phonies in the world, with more than 600 million speakers, and share a long history of contact, especially in the border strips, being largely intercomprehensible. This text proposes a characterization of this strategic field based on the political and socio-historical conditions that marked the Bilingual Intercultural Bilingual..., La promoción del bilingüismo portugués-español constituye un campo estratégico para ampliar el uso de estas lenguas. Juntas, conforman una de las más grandes fonías del mundo, con más de 600 millones de hablantes, y comparten una larga historia de conexión, especialmente en las zonas fronterizas, y son en gran medida intercomprensibles. Este texto plantea una caracterización de este campo estratégico basado en las condiciones políticas y sociohistóricas que han marcado el Programa de Escuelas..., A promoção do bilinguismo português/espanhol constitui um campo estratégico para a expansão dos usos dessas línguas. Juntas elas formam uma das maiores fonias do mundo, com mais de 600 milhões de falantes, e compartilham uma longa história de contato, em especial nas faixas de fronteiras, sendo largamente intercompreensíveis. Este texto propõe uma caracterização desse campo estratégico tomando por base as condições políticas e sócio-históricas que marcaram o Programa das Escolas Interculturais..., A promoção do bilinguismo português/espanhol constitui um campo estratégico para a expansão dos usos dessas línguas. Juntas elas formam uma das maiores fonias do mundo, com mais de 600 milhões de falantes, e compartilham uma longa história de contato, em especial nas faixas de fronteiras, sendo largamente intercompreensíveis. Este texto propõe uma caracterização desse campo estratégico tomando por base as condições políticas e sócio-históricas que marcaram o Programa das Escolas Interculturais...
Portunhol: the inter-understanding in a border language, Portuñol: la intercomprensión en una lengua de frontera, Portunhol: a intercompreensão em uma língua da fronteira, Portunhol: a intercompreensão em uma língua da fronteira
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Sturza, Eliana Rosa
The dynamics of life in the border communities of Brazil-Uruguay and Brazil-Argentina has favored the linguistic contact between Portuguese and Spanish. Portunhol emerged as a contact language that is characterized as a familly lenguage and as communicative practice used by speakers for their interactions in various social practices of everyday life. In this text, we refer to the Uruguayan Portunhol and to the Portunhol Border Language as communicative practices used to meet the immediate needs..., La dinámica de la vida en las comunidades fronterizas de Brasil - Uruguay y de Brasil - Argentina ha favorecido el contacto linguístico entre el portugués y español. El Portuñol ha surgido como una lengua de contacto que se caracteriza como una lengua familiar y como una práctica comunicativa usada por los hablantes para sus interacciones en diversas práticas sociales de la vida cotidiana. En este texto, se trata del Portuñol Uruguayo y el Portuñol Lengua de Frontera como práticas comunicativas..., A dinâmica da vida nas comunidades fronteiriças do Brasil - Uruguai e do Brasil - Argentina tem favorecido o contato linguístico entre o português e o espanhol. O portunhol surgiu como uma língua de contato, que se caracteriza como uma língua familiar e como prática comunicativa usada pelos falantes para suas interações em diversas práticas sociais da vida cotidiana. Neste texto, trata-se do portunhol uruguaio e do portunhol língua da fronteira como práticas comunicativas usadas para atender às..., A dinâmica da vida nas comunidades fronteiriças do Brasil - Uruguai e do Brasil - Argentina tem favorecido o contato linguístico entre o Português e o Espanhol. O Portunhol surgiu como uma língua de contato, que se caracteriza como uma língua familiar e como prática comunicativa usada pelos falantes para suas interações em diversas práticas sociais da vida cotidiana. Neste texto, trata-se do Portunhol Uruguaio e do Portunhol Língua da Fronteira como práticas comunicativas usadas para atender às...
Inter-comprehension in secondary education language courses: a study of two Spanish classes in Portuga, La intercomprensión en las asignaturas de lenguas de la educación secundaria: un estudio con dos clases de español en Portugal, A intercompreensão nas disciplinas de línguas do ensino secundário: um estudo com duas turmas de espanhol em Portugal, A intercompreensão nas disciplinas de línguas do ensino secundário: um estudo com duas turmas de espanhol em Portugal
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Araújo e Sá, Maria Helena
Research on inter-comprehension in language teaching has highlighted the limited mobility of this concept beyond academic borders or more specifically, within the school. Among other reasons, these limitations are due to the methodological weaknesses of inter-comprehension, especially due to a lack of research by teachers in specific educational contexts from the perspective of curriculum insertion. This article analyses one of these specific contexts which is yet to be researched in detail:..., La investigación sobre la intercomprensión en didáctica de lenguas ha puesto de relieve las limitaciones a la movilidad del concepto fuera de los espacios académicos, más concretamente en la escuela. Entre otras razones, estas limitaciones se deben a las debilidades metodológicas de la intercomprensión, especialmente a la ausencia de estudios desarrollados por docentes en contextos educativos concretos, en una perspectiva de inserción curricular. En este artículo, analizo uno de estos contextos..., A investigação sobre intercompreensão em Didática de Línguas tem vindo a evidenciar os constrangimentos do conceito em termos da sua circulação fora dos espaços académicos, mais concretamente, na escola. Entre outras razões, tais constrangimentos são atribuídos às fragilidades metodológicas da intercompreensão, em especial à ausência de estudos desenvolvidos por professores em contextos educativos concretos, numa perspetiva de inserção curricular. Neste artigo, debruço-me sobre um destes..., A investigação sobre intercompreensão em Didática de Línguas tem vindo a evidenciar os constrangimentos do conceito em termos da sua circulação fora dos espaços académicos, mais concretamente, na escola. Entre outras razões, tais constrangimentos são atribuídos às fragilidades metodológicas da intercompreensão, em especial à ausência de estudos desenvolvidos por professores em contextos educativos concretos, numa perspetiva de inserção curricular. Neste artigo, debruço-me sobre um destes...
Introduction. Bilingualism: Spanish and Portuguese. Languages that co-exist with other languages in Ibero-America, Introducción. Bilingüismo: español y portugués. Lenguas que conviven en Iberoamérica con otras lenguas, Introdução.Bilinguismo: espanhol e português. Línguas que convivem na Iberoamérica com outras línguas, Introdução. Bilinguismo: espanhol e português. Línguas que convivem na Iberoamérica com outras línguas
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Araújo e Sá, Maria Helena, Matesanz del Barrio, María, Müller de Oliveira, Gilvan
La diversidad lingüística que presenta Iberoamérica cuenta con dos lenguas románicas de proyección internacional, el español y el portugués, que conjuntamente conforman una comunidad cercana a los 800 millones de hablantes. No obstante, en muchas ocasiones, la proximidad lingüística entre estas dos lenguas apenas se refleja en el conocimiento de lenguas y culturas que tienen sus hablantes, ni en su uso ampliado. El plurilingüismo de los hablantes de América, de Europa y de África con frecuencia..., A diversidade linguística apresentada pela Iberoamérica conta com duas línguas românicas de projeção internacional, o espanhol e o português, que, juntas formam uma comunidade próxima a 800 milhões de falantes. No entanto, em muitas ocasiões, essa proximidade linguística não se reflete no conhecimento das línguas e culturas que seus falantes têm, nem no seu uso ampliado. O plurilinguismo dos seus falantes da América, da Europa e da África frequentemente está aquém e à margem da grande riqueza..., A diversidade linguística apresentada pela Iberoamérica conta com duas línguas românicas de projeção internacional, o espanhol e o português, que, juntas formam uma comunidade próxima a 800 milhões de falantes. No entanto, em muitas ocasiões, essa proximidade linguística não se reflete no conhecimento das línguas e culturas que seus falantes têm, nem no seu uso ampliado. O plurilinguismo dos seus falantes da América, da Europa e da África frequentemente está aquém e à margem da grande riqueza...
The pedagogical work, management and interpersonal relationships in the school, Trabalho pedagógico, gestão e as relações interpessoais na escola
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Brenner, Carmen Eloísa Berlote, Ferreira, Liliana Soares
Interpersonal relationships happen in various dimensions of everyday life. In school it is no different. In the school context, behind the numerous interpersonal relations and conflicts is a school management and a manager. Considering these aspects, research was carried out to analyze the impact of relationships between people on pedagogical work and how school management interferes or not in these situations. From a dialectic approach, the present research had as an instrument of data..., Relações interpessoais acontecem em várias dimensões cotidianas. Na escola não é diferente. No contexto escolar, por trás das inúmeras relações interpessoais e conflitos encontra-se uma gestão escolar e um(a) gestor(a). Considerando esses aspectos, realizou-se pesquisa com o objetivo de analisar o impacto das relações interpessoais no trabalho pedagógico e sobre como a gestão escolar interfere ou não nessas relações. De abordagem dialética, a presente pesquisa teve uma entrevista como...
Reflections on knowledge in teacher training through communities of practice, Reflexiones sobre el conocimiento en la formación de docentes en comunidades de práctica, Reflexões sobre o conhecimento na formação de professores em comunidade de prática, Reflexões sobre o conhecimento na formação de professores em comunidade de prática
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Imbernón, Francisco, Shigunov Neto, Alexandre, Silva, André Coelho da
Assuming that the creation, management and sharing of knowledge are primordial instruments of citizenship, education and the new economy, we aim to think about issues associated with their creation and sharing processes in the context of the continuing teacher training in communities of practice. To do this, we based on notions developed in the field of knowledge management, especially in the so-called knowledge spiral. In summary, we point out that a community of practice, by providing the..., Teniendo en cuenta que la creación, la gestión y la coparticipación en el conocimiento son herramientas clave de la ciudadanía, la educación y la nueva economía, pretendemos plantear cuestiones asociadas a sus procesos de creación y coparticipación en el contexto de la formación continua del profesorado en comunidades de práctica. Para ello, nos hemos fundamentado en nociones desarrolladas en el campo de la gestión del conocimiento, en particular, en la espiral de creación del conocimiento. En..., Assumindo que a criação, a gestão e o compartilhamento do conhecimento são instrumentos primordiais da cidadania, da educação e da nova economia, objetivamos pensar questões associadas a seus processos de criação e compartilhamento no contexto da formação continuada de professores em comunidades de prática. Para isso, apoiamo-nos em noções desenvolvidas no campo da gestão do conhecimento, especialmente na chamada espiral do conhecimento. Em síntese, apontamos que uma comunidade de prática, ao..., Assumindo que a criação, a gestão e o compartilhamento do conhecimento são instrumentos primordiais da cidadania, da educação e da nova economia, objetivamos pensar questões associadas a seus processos de criação e compartilhamento no contexto da formação continuada de professores em comunidades de prática. Para isso, apoiamo-nos em noções desenvolvidas no campo da gestão do conhecimento, especialmente na chamada espiral do conhecimento. Em síntese, apontamos que uma comunidade de prática, ao...
The citizenship in the formation of high school students in the school routine dimension at schools in Novo Hamburgo/Brazil, A cidadania na formação de jovens do ensino médio na dimensão do cotidiano escolar de escolas de Novo Hamburgo/Brasil
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Dieder, Janaina Andretta, Zucchetti, Dinora Tereza, Wittizorecki, Elisandro Schultz, Sanfelice, Gustavo Roese
This study aimed at analyzing the unfolding of citizenship in the school routine, understanding the citizenship as a daily practice. It is characterized as qualitative descriptive and interpretative. Two high schools were selected: a public school and a private school in a city located in Vale do Sinos/RS. The immersion in the empirical field is performed through the document analysis (PPP), observations registered in field journals and interviews. Concerning the characteristics of the schools,..., O estudo tem como objetivo analisar os desdobramentos da cidadania no cotidiano escolar, entendendo a cidadania como prática cotidiana. Caracteriza-se como qualitativo descritivo e interpretativo. Foram selecionadas duas escolas de ensino médio, uma da rede de ensino pública e uma da rede privada de uma cidade do Vale do Sinos/RS. A imersão no campo empírico se constitui através de análise de documento (PPP), observações registradas em diários de campo e entrevistas. Quanto às...
Doing self-study research on initial teacher training: The importance of hearing future teachers, Hacer investigación self-study en la formación inicial del profesorado: La importancia de oír a los futuros profesores, Fazer investigação self-study na formação inicial de professores: A importância de ouvir os alunos futuros professores, Fazer investigação self-study na formação inicial de professores: A importância de ouvir os alunos futuros professores
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Russell, Tom, Flores, Maria Assunção
The two self-studies of teacher education practices reported in this article were conducted collaboratively in two different countries —Portugal and Canada. The focus is on the value of listening to student teachers and how the authors interpreted and responded to what they heard. Overall, listening and responding yielded positive responses from the student teachers. This article illustrates several ways of listening to students and the positive effects of listening on both the student teachers..., Los dos self-studies de la práctica de formación de profesores descritos en este artículo se desarrollaron de forma colaborativa en dos países: Portugal y Canadá. Se centra en la importancia de escuchar a los estudiantes como futuros profesores y en como los autores del artículo han interpretado y contestado lo que escucharon. En general, oír y contestar han proporcionado respuestas positivas por parte de los futuros docentes. El artículo muestra distintas maneras de escuchar a los estudiantes..., Os dois self-studies da prática de formação de professores que se descrevem neste artigo foram conduzidos de forma colaborativa em dois países diferentes – Portugal e Canadá. O enfoque principal deste artigo reside na importância de ouvir os alunos futuros professores e no modo como os autores interpretaram e responderam ao que ouviram. De um modo geral, ouvir e responder proporcionou respostas positivas por parte dos alunos futuros professores. Este artigo ilustra as várias maneiras de ouvir..., Os dois self-studies da prática de formação de professores que se descrevem neste artigo foram conduzidos de forma colaborativa em dois países diferentes – Portugal e Canadá. O enfoque principal deste artigo reside na importância de ouvir os alunos futuros professores e no modo como os autores interpretaram e responderam ao que ouviram. De um modo geral, ouvir e responder proporcionou respostas positivas por parte dos alunos futuros professores. Este artigo ilustra as várias maneiras de ouvir...
Family-school relationship: perception of teachers and parents/ guardians at a public school in Angola, Relação família-escola: perceções de professores e pais/encarregados de educação numa escola pública em Angola, Relação família-escola: perceções de professores e pais/encarregados de educação numa escola pública em Angola
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Talani Diambo, Fortunato Pedro, Branco, Maria Luísa
The family-school relationship is considered fundamental to the success of students and school institutions and influences decision making by school leaders. This paper analyses the perceptions of teachers and parents/guardians regarding the family-school relationship in the context of a public school with primary and secondary sections in Angola. For this purpose, a qualitative research was developed based on a naturalistic case. The results of the interviews with teachers and parents revealed..., A relação família-escola é tida como fundamental para o sucesso dos alunos e das instituições escolares, influenciando as tomadas de decisão na gestão da escola. Neste artigo, analisamos as perceções de professores e pais/encarregados de educação, no que tange à relação família-escola, no contexto de uma escola pública com ensino primário e secundário em Angola. Para o efeito, foi desenvolvido uma investigação qualitativa, com base num caso naturalista. De acordo com os resultados das..., A relação família-escola é tida, na perspetiva de professores e pais/encarregados de educação, como fundamental para o rendimento académico dos alunos e sucesso das instituições escolares, influenciando, ainda, as tomadas de decisão na gestão da escola. Porém, a sua não efetivação prática, tem sido caracterizada muitas vezes, por atribuição de culpa entre professores e encarregados de educação. Os professores culpam os pais de falta de interesse e instrução suficiente sobre como participar das...
Governance mechanism in non-profit universities: theoretical essay, Mecanismos de gobernanza en universidades sin fines de lucro: un ensayo teórico, Mecanismos de governança em universidades sem fins lucrativos: um ensaio teórico, Mecanismos de governança em universidades sem fins lucrativos: um ensaio teórico
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Siedschlag, Djeison, Lana, Jeferson
This theoretical essay aimed to understand the dynamics of corporate governance mechanisms for nonprofit universities. The study was conducted through a theoretical essay, reflective and interpretative in nature, seeking to deepen the theme based on theoretical articulations. It was possible to verify the existence of agency conflicts, however the corporate governance theme for non-profit universities is incipient and there is a lack of studies that develop the theme in the higher education..., Este ensayo teórico tuvo como objetivo comprender la dinámica de los mecanismos de gobierno corporativo para las universidades sin fines de lucro. El estudio se realizó a través de un ensayo teórico, de naturaleza reflexiva e interpretativa, buscando profundizar el tema a partir de articulaciones teóricas. Fue posible verificar la existencia de conflictos de agencia, sin embargo, el tema del gobierno corporativo para las universidades sin fines de lucro es incipiente y faltan estudios que..., Este ensaio teórico teve como objetivo compreender a dinâmica dos mecanismos de governança corporativa para as universidades sem fins lucrativos. O estudo foi realizado por meio de um ensaio teórico, de natureza reflexiva e interpretativa, buscando aprofundar a temática com base em articulações teóricas. Foi possível verificar a existência de conflitos de agencia, contudo o tema governança corporativa para universidades sem fins lucrativos é incipiente e faltam estudos que desenvolvam a..., Este ensaio teórico teve como objetivo compreender a dinâmica dos mecanismos de governança corporativa para as universidades sem fins lucrativos. O estudo foi realizado por meio de um ensaio teórico, de natureza reflexiva e interpretativa, buscando aprofundar a temática com base em articulações teóricas. Foi possível verificar a existência de conflitos de agencia, contudo o tema governança corporativa para universidades sem fins lucrativos é incipiente e faltam estudos que desenvolvam a...
Physics teaching for visually impaired people: analysis of studies presented at Brazilian scientific events from 2013 to 2017, Enseñanza de la Física para personas con discapacidad visual: análisis de trabajos presentados en eventos científicos brasileños entre 2013 y 2017, Ensino de Física para pessoas com deficiência visual: análise de trabalhos apresentados em eventos científicos nacionais entre 2013 e 2017, Ensino de Física para pessoas com deficiência visual: análise de trabalhos apresentados em eventos científicos nacionais entre 2013 e 2017
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Polverini, Maxiwilian Sant’Ana, Veraszto, Estefano Vizconde, Camargo, José Tarcísio Franco de, Santana Zanzarini Nahum, Brena
This paper presents a study in the area of Physics Teaching and Special Education, focusing on Physics teaching for visually impaired people. The study aimed to identify, from a didactic point of view, if the scientific articles presented in the last five years in the national scientific events of Physics Teaching (EPEF and SNEF) and Science Teaching (ENPEC) are in agreement with a truly inclusive education. To achieve this goal, a bibliographic research was made in the proceedings of the..., Este trabajo presenta un estudio en el área de Enseñanza de la Física y Educación Especial, con foco en la enseñanza de la Física a personas con discapacidad visual. El estudio tuvo como objetivo identificar, desde un punto de vista didáctico, si los artículos científicos presentados en los últimos cinco años en los eventos científicos brasileños de Enseñanza de la Física (EPEF y SNEF) y Enseñanza de las Ciencias (ENPEC) están en consonancia con una educación verdaderamente inclusiva. Para..., Este trabalho apresenta um estudo na área de Ensino de Física e Educação Especial, tendo como foco o ensino de Física para pessoas com deficiência visual. O estudo teve como objetivo identificar, do ponto de vista didático, se os artigos científicos apresentados nos últimos cinco anos nos eventos científicos nacionais de Ensino de Física (EPEF e SNEF) e de Ensino de Ciências (ENPEC) estão de acordo com uma educação verdadeiramente inclusiva. Para atender esse objetivo, foi realizada uma..., Este trabalho apresenta um estudo na área de Ensino de Física e Educação Especial, tendo como foco o ensino de Física para pessoas com deficiência visual. O estudo teve como objetivo identificar, do ponto de vista didático, se os artigos científicos apresentados nos últimos cinco anos nos eventos científicos nacionais de Ensino de Física (EPEF e SNEF) e de Ensino de Ciências (ENPEC) estão de acordo com uma educação verdadeiramente inclusiva. Para atender esse objetivo, foi realizada uma...
Students of youth and adult education as participative subjects of democratic management: cruising looks, Los alumnos de la educación de jóvenes y adultos como actores participativos en la gestión democrática: un cruce de miradas, Os alunos da educação de jovens e adultos como sujeitos participativos da gestão democrática: cruzando olhares, Os algunos da educação de jovens e adultos como sujeitos participativos da gestão democrática: cruzando olhares
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Correia de Oliveira Neto, Cláudio
Governance applied to education is understood in terms of interpersonal relationships, power relationships and the decision-making process of the school community in the management of education. We investigate whether the students of Youth and Adult Education (EJA) see themselves as subjects capable of participating in the democratic management of the school. For this, we will identify the views of the various subjects of EJA (students, teachers and managers) on the ability of EJA students to..., Se entiende la gobernanza aplicada a la educación como las relaciones interpersonales, relaciones de poder y un proceso decisivo de la comunidad educativa en la gestión de la educación. Investigamos si los/las estudiantes de la Educación de Jóvenes y Adultos (EJA) se ven como actores capaces de participar en la gestión democrática de la escuela. Para ello, vamos a identificar la visión de los distintos actores de la EJA (alumnos, docentes y gestores) sobre la capacidad de los/las estudiantes de..., Governança aplicada à educação é compreendida enquanto às relações interpessoais, relações de poder e processo decisório da comunidade escolar na gestão da educação. Investigamos se os/as estudantes da Educação de Jovens e Adultos (EJA) se veem como sujeitos capazes de participar da gestão democrática da escola. Para isso vamos identificar as visões dos vários sujeitos da EJA (estudantes, professores e gestores) sobre a capacidade dos/das estudantes da EJA participarem da gestão democrática da..., Governança aplicada à educação é compreendida enquanto às relações interpessoais, relações de poder e processo decisório da comunidade escolar na gestão da educação. Investigamos se os/as estudantes da Educação de Jovens e Adultos (EJA) se veem como sujeitos capazes de participar da gestão democrática da escola. Para isso vamos identificar as visões dos vários sujeitos da EJA (estudantes, professores e gestores) sobre a capacidade dos/das estudantes da EJA participarem da gestão democrática da...
Accountability and regulation of municipal basic education in the state of Ceará - Brazil, Accountability y regulación de la educación básica municipal en el estado de Ceará – Brasil, Accountability e regulação da educação básica municipal no estado do Ceará – Brasil, Accountability e regulação da educação básica municipal no estado do Ceará – Brasil
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Costa, Anderson Gonçalves, Vidal, Eloisa Maia
The educational accountability policies have been globalized in recent years in the track of transformations in state action. However, the underlying logic to them have varied according to the political, historical and social characteristics of each place. In this article, we address the accountability system established in the State of Ceará (Brazil) at the level of networks and municipal schools. Of a qualitative nature, the analysis of official and technical documents produced by the state..., Las políticas de accountability en educación se han globalizado en los últimos años siguiendo la senda de las transformaciones estatales. Sin embargo, sus discursos subyacentes varían según los contextos políticos, históricos y sociales de cada zona. En este artículo, se enfoca el sistema de accountability instituido en el estado de Ceará (Brasil) a nivel de las redes y escuelas municipales. De carácter cualitativo, se ha utilizado como procedimiento metodológico el análisis de documentos..., As políticas de accountability educacional têm sido globalizadas nos últimos anos na esteira das transformações da ação estatal. Entretanto, as lógicas subjacentes a elas têm variado de acordo com os contextos políticos, históricos e sociais de cada local. Neste artigo, aborda-se o sistema de accountability instituído no estado do Ceará (Brasil) ao nível das redes e escolas municipais. De natureza qualitativa, foi utilizado como procedimento metodológico a análise de documentos oficiais e..., As políticas de accountability educacional têm sido globalizadas nos últimos anos na esteira das transformações da ação estatal. Entretanto, as lógicas subjacentes a elas têm variado de acordo com os contextos políticos, históricos e sociais de cada local. Neste artigo, aborda-se o sistema de accountability instituído no estado do Ceará (Brasil) ao nível das redes e escolas municipais. De natureza qualitativa, foi utilizado como procedimento metodológico a análise de documentos oficiais e...
Evaluation and accountability policies in Brazil: an analysis of Basic Education in the states of the Northeast region, Las políticas de evaluación y responsabilización en Brasil: un análisis de la Educación Básica en los estados de la región Nordeste, As políticas de avaliação e responsabilização no Brasil: uma análise da Educação Básica nos estados da região Nordeste, As políticas de avaliação e responsabilização no Brasil: uma análise da Educação Básica nos estados da região Nordeste
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Andrade Oliveira, Dalila, Clementino, Ana Maria
This article analyzes the educational policies of the nine states in the Northeast region of Brazil. Based on documentary studies, we sought to establish, through the comparative method, some similarities and differences between the programs and policies aimed at the teaching and functional staff, school management and evaluation. The documentary studies were carried out as part of a research in development that seeks to understand the extent to which the New Public Management has consolidated..., Este artículo analiza las políticas educativas de los nueve estados de la región Nordeste de Brasil. En base a estudios documentales, se ha buscado establecer por medio del método comparativo, algunas similitudes y diferencias entre los programas y políticas dirigidos al cuerpo docente y funcional, a la gestión escolar y la evaluación. Se han realizado los estudios documentales en el ámbito de una investigación en desarrollo que busca comprender en qué medida la Nueva Gestión Pública ha..., Este artigo analisa as políticas educacionais dos nove estados da região Nordeste do Brasil. A partir de estudos documentais, buscou-se estabelecer, por meio do método comparativo, algumas semelhanças e diferenças entre os programas e políticas dirigidos ao corpo docente e funcional, à gestão da escola e à avaliação. Os estudos documentais foram realizados no âmbito de uma pesquisa em desenvolvimento que busca compreender em que medida a Nova Gestão Pública tem sedimentado um modelo..., Este artigo analisa as políticas educacionais dos nove estados da região Nordeste do Brasil. A partir de estudos documentais, buscou-se estabelecer, por meio do método comparativo, algumas semelhanças e diferenças entre os programas e políticas dirigidos ao corpo docente e funcional, à gestão da escola e à avaliação. Os estudos documentais foram realizados no âmbito de uma pesquisa em desenvolvimento que busca compreender em que medida a Nova Gestão Pública tem sedimentado um modelo...
The supranational regulation operated by PISA: building international credibility, La regulación supranacional operada por PISA: construyendo credibilidad internacional, A regulação supranacional operada pelo PISA: construindo credibilidade internacional, A regulação supranacional operada pelo PISA: construindo credibilidade internacional
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Sudbrack, Edite Maria, Dora Ramos Fonseca
This test of qualitative nature reflects on the International Assessment, called PISA and its potential to induce other educational policies, in the trake of supranational regulations. With result, the theme of the evaluation on a large scale in the case, the PISA finds its genesis in the effort to rationalize of social policies, among them, education, from the crisis of the Providence State in the central countries. It’s hoped the analysis of dossiers of evaluation on a large scale, whose..., Este ensayo de carácter cualitativo pretende reflexionar sobre la Evaluación Internacional, y su potencial para inducir otras políticas educativas a raíz de las regulaciones supranacionales. Así, en lo que respecta a la cuestión de la Evaluación a Gran Escala en el caso que nos ocupa, el informe PISA nace del esfuerzo por racionalizar las políticas sociales, incluida la educación, a partir de la crisis del estado de bienestar en los países centrales. El objetivo es analizar los expedientes de..., Esse teste de natureza qualitativa reflete a Avaliação Internacional, denominada PISA, e seu potencial para induzir outras políticas educacionais, regulamentos supranacionais. De fato, ou sujeito à Avaliação em Longa Escala, em qualquer caso, ou no PISA encontra sua genialidade, não se esforçou para racionalizar políticas sociais, entre outras, para a educação, a partir da proveniência estatal de nossos países centrais. Foram analisados dois registros de avaliação de longo prazo, cuja..., Esse teste de natureza qualitativa reflete a Avaliação Internacional, denominada PISA, e seu potencial para induzir outras políticas educacionais, regulamentos supranacionais. De fato, ou sujeito à Avaliação em Longa Escala, em qualquer caso, ou no PISA encontra sua genialidade, não se esforçou para racionalizar políticas sociais, entre outras, para a educação, a partir da proveniência estatal de nossos países centrais. Foram analisados dois registros de avaliação de longo prazo, cuja...
Ibero-American Performance in PISA 2012, 2015 and 2018, Desempeño iberoamericano en PISA 2012, 2015 y 2018, Desempenho ibero-americano nos PISA 2012, 2015 e 2018, Desempenho ibero-americano nos PISA 2012, 2015 e 2018
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Gesqui, Luiz Carlos
The results of large-scale assessments are central to the educational policies of all countries, especially when they express about student learning. This paper, of documental basis, aims to analyze the indicators of the countries of the Organization of Ibero-American States for Education, Science and Culture (OEI) in the 2012, 2015 and 2018 editions of the International Student Assessment Program (Pisa), as well as to present and compare its historical evolution in relation to the main..., Los resultados de las evaluaciones a gran escala son fundamentales para las políticas educativas de todos los países, particularmente en lo relativo al aprendizaje de los estudiantes. Este artículo de carácter documental tiene como objetivo analizar los indicadores de los países de la Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (OEI) en las ediciones de 2012, 2015 y 2018 del Programa Internacional de Evaluación de Estudiantes (PISA), así como presentar y..., Os resultados das avaliações em larga escala ocupam centralidade nas políticas educacionais de todos os países, em especial quanto ao que expressam sobre a aprendizagem dos alunos. Este artigo, de base documental, tem como objetivo central analisar os indicadores dos países da Organização dos Estados Ibero-americanos para Educação, Ciência e Cultura (OEI) nas edições de 2012, 2015 e 2018 do Programa Internacional de Avaliação de Alunos (Pisa), bem como apresentar e comparar sua evolução..., Os resultados das avaliações em larga escala ocupam centralidade nas políticas educacionais de todos os países, em especial quanto ao que expressam sobre a aprendizagem dos alunos. Este artigo, de base documental, tem como objetivo central analisar os indicadores dos países da Organização dos Estados Ibero-americanos para Educação, Ciência e Cultura (OEI) nas edições de 2012, 2015 e 2018 do Programa Internacional de Avaliação de Alunos (Pisa), bem como apresentar e comparar sua evolução...
From teacher judgment to external assessments, what do we do with children and young people at school? A case study in the city of Manaus-AM, De la evaluación de los profesores a las evaluaciones externas, ¿qué hacemos con los niños y jóvenes en la escuela? Un estudio de caso en la ciudad de Manaus-AM, Do julgamento professoral às avaliações externas, que fazemos com as crianças e jovens na escola? Um estudo de caso na cidade de Manaus-AM, Do julgamento professoral às avaliações externas, que fazemos com as crianças e jovens na escola? Um estudo de caso na cidade de Manaus-AM
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Ferreira da Silva, Camila, Acácia da Silva Sampaio, Cecília, da Cunha, Thiago Felippe Paranatinga
This article deals with large-scale external educational assessments and their effects on school life. The material scenario in which our study is located concerns the transformations that marked the last three decades in the Brazilian educational scenario responsible for the change in the tonic of the evaluation of learning inside schools towards the ubiquity of external evaluations – with special attention to the movements of constitution of a national macrosystem for the evaluation of..., Este artículo versa sobre las evaluaciones educativas externas a gran escala y sus efectos en la vida diaria escolar. El escenario material en el que se enmarca nuestro estudio se refiere a las transformaciones que han marcado las tres últimas décadas en el escenario educativo brasileño, responsables del cambio de énfasis de la evaluación de los aprendizajes en las propias escuelas hacia la omnipresencia de las evaluaciones externas, con especial atención a los movimientos de constitución de un..., O presente artigo ocupa-se das avaliações educacionais externas de larga escala e seus efeitos no cotidiano escolar. O cenário material no qual nosso estudo se situa diz respeito às transformações que marcaram as últimas três décadas no cenário educativo brasileiro responsáveis pela mudança na tônica da avaliação da aprendizagem no interior das escolas em direção à onipresença das avaliações externas – com especial atenção aos movimentos de constituição de um macrossistema nacional de avaliação..., O presente artigo ocupa-se das avaliações educacionais externas de larga escala e seus efeitos no cotidiano escolar. O cenário material no qual nosso estudo se situa diz respeito às transformações que marcaram as últimas três décadas no cenário educativo brasileiro responsáveis pela mudança na tônica da avaliação da aprendizagem no interior das escolas em direção à onipresença das avaliações externas – com especial atenção aos movimentos de constituição de um macrossistema nacional de avaliação...
Bachelor degree in physical education: what are the undergraduate final students understanding the body/corporeality phenomenon?, Grado en ciencias de la actividad física y del deporte: ¿qué comprensión tienen los alumnos egresados con relación al fenómeno cuerpo/corporeidad?, Bacharelado em educação física: qual o entendimento de alunos concluintes em relação ao fenômeno corpo/corporeidade?, Bacharelado em educação física: qual o entendimento de alunos concluintes em relação ao fenômeno corpo/corporeidade?
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Botelho, Rafael Guimarães, Santana de Castro Paiva, Weisiana, Wey Moreira, Wagner
This paper, which deals with the body/corporeality phenomenon, had the general aim of identifying, through the discourse of undergraduate final students, what the meaning of the body is and how this undergraduate final students exercises his professional action with his student/client.This phenomenological research employed the technique of elaborating and analyzing units of meaning. 29 undergraduate final students participated. From the analysis of the speeches in Question 1, nine units of..., Este artículo, que discute el fenómeno cuerpo/corporeidad, tuvo por objetivo general identificar, por medio del discurso de alumnos concluyentes, cuál es el sentido de cuerpo y cómo este alumno concluyente ejercita su acción profesional junto a su alumno/cliente. Esta investigación fenomenológica utilizó la técnica de elaboración y análisis de unidades de significado. Participaron 29 alumnos concluyentes. A partir del análisis de los discursos de la Pregunta 1, fueron establecidas nueve..., Este artigo, que versa sobre o fenômeno corpo/corporeidade, teve por objetivo geral identificar, por meio do discurso de alunos concluintes, qual o sentido de corpo e como este aluno concluinte exercita sua ação profissional junto ao seu aluno/cliente. Esta pesquisa fenomenológica empregou a técnica de elaboração e análise de unidades de significado. Participaram 29 alunos concluintes de um Bacharelado em Educação Física. A partir da análise dos discursos da Pergunta 1, foram estabelecidas nove..., Este artigo, que versa sobre o fenômeno corpo/corporeidade, teve por objetivo geral identificar, por meio do discurso de alunos concluintes, qual o sentido de corpo e como este aluno exercita sua ação profissional junto ao seu aluno/cliente. Esta pesquisa fenomenológica, que empregou a técnica de elaboração e análise de unidades de significado, utilizou uma entrevista com duas perguntas: 1a) O que é corpo para você?; e 2a) Como você exercita sua ação profissional junto ao aluno/cliente no...
Developing critical thinking in kindergarten with and through digital resources, Desarrollar el pensamiento crítico en la educación infantil con y por medio de los recursos digitales, Desenvolver o pensamento crítico em jardim de infância com e através de recursos digitais, Desenvolver o pensamento crítico em jardim de infância com e através de recursos digitais
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Mesquita, Nídia, Martins, Diana, Gamboa, Maria José
The current pandemic and social isolation scenario challenges educators to reinvent pedagogical ways of acting that enhance the child's harmonious development, using the development of their critical thinking.
In this process, recognizing the pedagogical potential of digital technologies and resources and the need to create networked learning environments, involving children and their families, the kindergarten teacher and the surrounding society, this article aims to describe and reflect..., El actual escenario de pandemia y aislamiento social desafía a los educadores a reinventar modos de acción pedagógica que potencien el desarrollo armónico de los niños y las niñas, concretamente a través del desarrollo de su pensamiento crítico. En este proceso, reconocido el potencial pedagógico de las tecnologías y recursos digitales y la necesidad de crear entornos de aprendizaje en red, en los que se involucren al niño y su familia, al educador infantil y la sociedad circundante, este..., Este estudo assume características investigativas que refletem sobre a ação pedagógica do educador, tendo em conta que se pretende relatar as opções tomadas para potenciar o desenvolvimento de competências de pensamento crítico através do uso de recursos digitais diversificados.
O estudo inserido num paradigma de natureza qualitativa demonstrou a relevância do agir educativo reflexivo assente num processo de seleção informada e de construção de recursos educativos que potenciem o..., O cenário de pandemia e de isolamento social atual desafia os educadores a reinventar modos de agir pedagógico potenciadores do desenvolvimento harmonioso da criança, especificamente através do desenvolvimento do seu pensamento crítico.
Neste processo, reconhecidas as potencialidades pedagógicas das tecnologias e recursos digitais e a necessidade de criar ambientes de aprendizagem em rede, envolvendo a criança e a sua família, o educador de infância e a sociedade envolvente, pretende...
Planning distance learning: pedagogical-curricular options for the 1st Cycle, Planificar la enseñanza a distancia: opciones pedagógico-curriculares para la Primaria, Planificar (n)o ensino à distância: opções pedagógico-curriculares para o 1.º Ciclo, Planificar (n)o ensino à distância: opções pedagógico-curriculares para o 1.º Ciclo
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Duarte, Pedro, Moreira, Ana Isabel
The year 2020 is being marked by a pandemic situation, which brought the reorganization of multiple social activities, namely the educational processes. In Portugal, schools and other educational establishments were closed, and the pedagogical activity continued in a distance learning modality. Teachers and further educational agents had to restructure the already planned dynamics for the promotion of the student’s learning. The publishers of school textbooks created different digital didactic..., El año 2020 se está caracterizando por una situación de pandemia que ha supuesto la reorganización de múltiples actividades sociales, incluidos los procesos educativos. En Portugal se cerraron los establecimientos educativos y se continuó la actividad pedagógica en forma de enseñanza a distancia. Los maestros y otros agentes educativos habían de reestructurar la dinámica ya prevista para la promoción del aprendizaje entre los estudiantes. Los editores de libros de texto crearon diferentes..., 2020 está a ser marcado por uma situação de pandemia que implicou a reorganização de múltiplas atividades sociais, nomeadamente dos processos educativos. Perante este cenário extraordinário, em Portugal, os estabelecimentos de ensino foram encerrados e a atividade pedagógica continuou na modalidade de ensino à distância. Professores e demais agentes educativos tiveram que, com celeridade, reestruturar as dinâmicas já planeadas para a promoção de aprendizagens junto dos estudantes. Com base..., 2020 está a ser marcado por uma situação de pandemia que implicou a reorganização de múltiplas atividades sociais, nomeadamente dos processos educativos. Perante este cenário extraordinário, em Portugal, os estabelecimentos de ensino foram encerrados e a atividade pedagógica continuou na modalidade de ensino à distância. Professores e demais agentes educativos tiveram que, com celeridade, reestruturar as dinâmicas já planeadas para a promoção de aprendizagens junto dos estudantes. Com base...
Digital assistive technology with free software: convergences for inclusive education, Tecnologia assistiva digital com softwares livres: convergências para a educação inclusiva
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Soares, Crislane dos Santos, Menezes, Karina Moreira, Matrigani Mercado Gutierres de Queiroz, Fernanda
This paper argues that the use of Digital Assistive Technology produced from the philosophy of free software is a choice consistent with the fundamentals of inclusive education. Assistive Technology is considered to be all the resources, products, methodologies, practices and services that are used with the purpose of enabling the autonomy of people with disabilities or difficulties in processes that are involved in their daily life. Free software is the result of a social movement that defends..., Este trabalho procurou demonstrar que o uso de Tecnologia Assistiva Digital produzida a partir da filosofia do software livre é uma escolha coerente com os fundamentos da educação inclusiva. Considera-se Tecnologia Assistiva todos os recursos, produtos, metodologias, práticas e serviços que são utilizados com o propósito de viabilizar a autonomia de pessoas com deficiência ou dificuldades em processos que estão envolvidos em sua vida diária. Software livre é diferente de software gratuito...
The use of digital games in the development of phonological awareness in the literacy process: interventions in the school context, El uso de juegos digitales en el desarrollo de la conciencia fonológica en el proceso de alfabetización: intervenciones en el contexto escolar, O uso de jogos digitais no desenvolvimento da consciência fonológica no processo de alfabetização: intervenções no contexto escolar, O uso de jogos digitais no desenvolvimento da consciência fonológica no processo de alfabetização: intervenções no contexto escolar
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Augusta Ribeiro do Prado, Luciana, Ramos, Daniela Karine
This study aims to evaluate the contributions of the use of digital games for the development of phonological awareness of children with difficulties in the process of literacy. The research methodology used was quasi experimental with quantitative and qualitative approaches. Participated in this research 14 students with school difficulties of the third and fourth year of elementary school in two public schools in the city of Florianópolis, Brazil's South Region. Data collection..., Este estudio tiene el objetivo de evaluar las aportaciones del uso de juegos digitales al desarrollo de la conciencia fonológica de niños y niñas con dificultades en el proceso de alfabetización escolar. Se ha utilizado una metodología de investigación cuasiexperimental, con enfoques cuantitativos y cualitativos. Participaron en esta investigación catorce (14) estudiantes con dificultades de aprendizaje, matriculados en el tercer y cuarto curso de la educación primaria de dos escuelas públicas..., Este estudo tem o objetivo de avaliar as contribuições do uso de jogos digitais para o desenvolvimento da consciência fonológica junto a crianças com dificuldades no processo de alfabetização na escola. A metodologia de pesquisa utilizada foi quase-experimental com abordagens quantitativa e qualitativa. Participaram dessa pesquisa 14 estudantes com dificuldades escolares, matriculados no terceiro e quarto ano do Ensino Fundamental de duas escolas públicas do município de Florianópolis..., Este estudo tem o objetivo de avaliar as contribuições do uso de jogos digitais para o desenvolvimento da consciência fonológica junto a crianças com dificuldades no processo de alfabetização na escola. A metodologia de pesquisa utilizada foi quase-experimental com abordagens quantitativa e qualitativa. Participaram dessa pesquisa 14 estudantes com dificuldades escolares, matriculados no terceiro e quarto ano do Ensino Fundamental de duas escolas públicas do município de Florianópolis...
Social relations, COVID-19 pandemic and high school, Relaciones sociales, pandemia de la COVID-19 y la enseñanza secundaria, Relações sociais, pandemia da COVID-19 e ensino médio, Relações sociais, pandemia da COVID-19 e ensino médio
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Celestino, Sáhira Michele da Silva, Souza, Rita de Cássia de
The covid-19 pandemic caused changes in the way people act, impacting the economy, politics, health, and education. In this context, this article is part of a research carried out with students, teachers and employees of a high school inserted into the State Education System in Cajuri, Minas Gerais State. The public surveyed was composed by 56 participants: 44 high school students, 7 teachers and 5 employees of the investigated school. All participants answered a questionnaire prepared by the..., La pandemia del covid-19 supuso cambios en la manera de actuar de las personas, impactando la economía, la política, la salud y la educación. Ante este contexto, este artículo trae parte de una investigación realizada con alumnos, profesores y funcionarios de una escuela de Enseñanza Secundaria de la Rede Estadual de Ensino de Cajuri-MG. Un total de 56 personas participaron de la encuesta: 44 alumnos de la enseñanza secundaria, 7 docentes y 5 funcionarios de la escuela. Todos los participantes..., A pandemia do covid-19 acarretou mudanças na maneira de agir das pessoas, impactando a economia, política, saúde e educação. Diante deste contexto, este artigo traz parte de uma pesquisa realizada com alunos, professores e funcionários de uma escola do Ensino Médio da Rede Estadual de Ensino em Cajuri-MG. O público pesquisado foi de 56 participantes: 44 alunos do ensino médio, 7 docentes e 5 funcionários da escola investigada. Todos os participantes responderam a um questionário elaborado pela..., A pandemia do covid-19 acarretou mudanças na maneira de agir das pessoas, impactando a economia, política, saúde e educação. Diante deste contexto, este artigo traz parte de uma pesquisa realizada com alunos, professores e funcionários de uma escola do Ensino Médio da Rede Estadual de Ensino em Cajuri-MG. O público pesquisado foi de 56 participantes: 44 alunos do ensino médio, 7 docentes e 5 funcionários da escola investigada. Todos os participantes responderam a um questionário elaborado pela...
Education, peasantry and pandemic of COVID-19: reflections from an extension project of a Brazilian public university, Educación, pueblos rurales y pandemia de la COVID-19: reflexiones a partir de un proyecto de extensión de una universidad pública brasileña, Educação, povos do campo e pandemia da COVID-19: reflexões a partir de um projeto de extensão de uma universidade pública brasileira, Educação, povos do campo e pandemia da COVID-19: reflexões a partir de um projeto de extensão de uma universidade pública brasileira
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Ribeiro, Luiz Paulo, Angélica Alves Leal, Álida, Oliveira, Leandro, Regina Sanches Ribas, Sandra
This paper analyzed the repercussions of the COVID-19 pandemic for education in rural communities in which students with a Degree in Rural Education from the Federal University of Minas Gerais (UFMG, Brazil) work and/or reside. The study refers to a broader research, linked to the extension project “Peoples of the Field and the COVID-19 pandemic”, created in April 2020. The methodological course of the investigation consisted in the application of online questionnaires in two moments of the..., El objetivo de este artículo fue analizar las repercusiones de la pandemia de COVID-19 en la educación de comunidades rurales en las que trabajan y/o viven estudiantes de la Licenciatura en Educación del Campo de una universidad pública brasileña. El estudio se refiere a una parte de una investigación más amplia, articulada al proyecto de extensión “ Pueblos del Campo y la pandemia de COVID-19 “. El recorrido metodológico de la investigación consistió en la aplicación de cuestionarios..., O objetivo deste artigo foi analisar repercussões da pandemia do COVID-19 para a educação em comunidades rurais nas quais estudantes de Licenciatura em Educação do Campo (LECampo) de uma universidade pública brasileira trabalham e/ou residem. O estudo refere-se a um recorte de uma pesquisa mais ampla, articulada ao projeto de extensão “Povos do Campo e a pandemia do COVID-19”, criado em abril de 2020. O percurso metodológico da investigação consistiu na aplicação de questionários online em dois..., O objetivo deste artigo foi analisar repercussões da pandemia do COVID-19 para a educação em comunidades rurais nas quais estudantes de Licenciatura em Educação do Campo (LECampo) de uma universidade pública brasileira trabalham e/ou residem. O estudo refere-se a um recorte de uma pesquisa mais ampla, articulada ao projeto de extensão “Povos do Campo e a pandemia do COVID-19”, criado em abril de 2020. O percurso metodológico da investigação consistiu na aplicação de questionários online em dois...
Basic education and pandemic. A study about teachers' perceptions in the Portuguese reality, Educación básica y pandemia. Un estudio sobre las percepciones de los docentes en la realidad portuguesa, Educação básica e pandemia. Um estudo sobre as perceções dos professores na realidade portuguesa, Educação básica e pandemia. Um estudo sobre as perceções dos professores na realidade portuguesa
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Pacheco, José Augusto, Morgado, José Carlos, Sousa, Joana, Maia, Ila Beatriz
Starting from the political options in education in Ibero-America, this article focuses on the analysis of measures taken in Portugal in order to respond to the evolution of the Covid-19 pandemic. From the theoretical-conceptual analysis we highlight the systematic use of online education and the effects that accentuate an educational reality discernable by inequality and exclusion. Based on quantitative empirical study, of quantitative, through the implementation of a questionnaire to teachers..., Partiendo de las opciones políticas en materia de educación en Iberoamérica, este artículo se centra en el análisis de las medidas adoptadas en Portugal en respuesta a la evolución de la pandemia de Covid-19. Se destaca el uso sistemático de la modalidad de educación a distancia y los efectos que acentúan una realidad educativa marcada por la desigualdad y la exclusión. A partir de un estudio empírico, mediante la aplicación de un cuestionario (n=280), se presentan datos que..., Partindo-se das opções políticas em educação na Ibero-América, este artigo incide na análise de medidas tomadas em Portugal em resposta à evolução da pandemia de Covid-19. Da análise teórico-conceptual ressaltam o uso sistemático da modalidade de ensino à distância e os efeitos que acentuam uma realidade educacional marcada pela desigualdade e exclusão. Baseado num estudo empírico, de natureza quantitativa, através da implementação de um questionário a professores da educação básica (n=280),..., Partindo-se das opções políticas em educação na Ibero-América, este artigo incide na análise de medidas tomadas em Portugal em resposta à evolução da pandemia de Covid-19. Da análise teórico-conceptual ressaltam o uso sistemático da modalidade de ensino à distância e os efeitos que acentuam uma realidade educacional marcada pela desigualdade e exclusão. Baseado num estudo empírico, de natureza quantitativa, através da implementação de um questionário a professores da educação básica (n=280),...
Challenges and learning from remote teaching by basic education teachers, Desafíos y aprendizajes con la enseñanza remota de los docentes de educación básica, Desafios e aprendizados com o ensino remoto por professores da educação básica, Desafíos y aprendizajes con la enseñanza remota de los docentes de educación básica
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Araújo de Sousa Alves, Lucicleide, Alexandra da Costa Souza Martins, Adriana Alves de Moura
The objective was to know the perception of basic education teachers, from the five Brazilian regions, regarding the challenges and learning in remote classes. It is an exploratory research with a qualitative approach. The online questionnaire was used: sociodemographic data and related to educational practice; knowledge and use of technologies; challenges and learning from remote education. The study revealed the need to rethink the use of digital technologies in education after the pandemic,..., El objetivo es conocer la percepción de los profesores de educación básica de las cinco regiones brasileñas sobre los desafíos y los aprendizajes en clases remotas. Se trata de una investigación exploratoria de enfoque cualitativo. Se utilizó un cuestionario online: datos sociodemográficos y relacionados con la práctica educativa; conocimiento y uso de las tecnologías; retos y aprendizaje con la enseñanza remota. El estudio evidenció la necesidad de replantear el uso de las tecnologías..., Objetivou-se conhecer a percepção de professores da educação básica, das cinco regiões brasileiras, quanto aos desafios e aprendizados em aulas remotas. É uma pesquisa exploratória de abordagem qualitativa. Utilizou-se o questionário on-line: dados sociodemográficos e relacionados à prática educacional; conhecimento e utilização de tecnologias; desafios e aprendizados com o ensino remoto. O estudo revelou a necessidade de repensar a utilização das tecnologias digitais na educação após a..., Objetivou-se conhecer a percepção de professores da educação básica, das cinco regiões brasileiras, quanto aos desafios e aprendizados em aulas remotas. É uma pesquisa exploratória de abordagem qualitativa. Utilizou-se o questionário on-line: dados sociodemográficos e relacionados à prática educacional; conhecimento e utilização de tecnologias; desafios e aprendizados com o ensino remoto. O estudo revelou a necessidade de repensar a utilização das tecnologias digitais na educação após a...
Remote teaching in municipal education systems in Brazil: perceptions of school managers, La enseñanza a distancia en los sistemas educativos municipales de Brasil: percepciones de los directores escolares, Ensino remoto em sistemas municipais de educação no Brasil: percepções dos gestores escolares, Ensino remoto em sistemas municipais de educação no Brasil: percepções dos gestores escolares
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva da Rosa, Sanny, Martins , Angela Maria
This text presents and discusses outputs of a research work that aimed to outline scenarios resulting from the policies and strategies adopted by Municipal Education Systems in the context of Covid-19 pandemic in Brazil. The data refer specifically to the perceptions of school managers on the implementation processes of remote education and its consequences for the organization of the schoolwork units of seven municipalities that integrate the Greater ABC Paulista, located at..., Este texto presenta y discute los resultados de una investigación que buscó caracterizar escenarios resultantes de las políticas y estrategias adoptadas por los Sistemas Educativos Municipales en el contexto de la pandemia Covid-19 en Brasil. Los datos se enfocan específicamente en las percepciones de los administradores escolares sobre los procesos de implementación de la educación a distancia y sus consecuencias para la organización del trabajo de las unidades escolares en los siete..., Este texto apresenta e discute resultados da pesquisa que buscou caracterizar cenários decorrentes das políticas e estratégias adotadas por Sistemas Municipais de Educação no contexto da pandemia de Covid-19 no Brasil. Os dados focalizam, especificamente, as percepções dos gestores escolares acerca dos processos de implementação do ensino remoto e de seus desdobramentos para a organização do trabalho das unidades escolares dos setes municípios que compõem o Grande ABC Paulista,..., Este texto apresenta e discute resultados da pesquisa que buscou caracterizar cenários decorrentes das políticas e estratégias adotadas por Sistemas Municipais de Educação no contexto da pandemia de Covid-19 no Brasil. Os dados focalizam, especificamente, as percepções dos gestores escolares acerca dos processos de implementação do ensino remoto e de seus desdobramentos para a organização do trabalho das unidades escolares dos setes municípios que compõem o Grande ABC Paulista,...
Actions implemented in the remote system offered by a school in the municipal education system of Brumadinho/MG to guarantee the continuity of education in response to the pandemic, Acciones implementadas en la modalidad remota ofertada por una escuela de sistema municipal de enseñanza de Brumadinho/MG para la garantía de la continuidad de la educación en respuesta a la pandemia, Ações implementadas no regime remoto ofertado por uma escola do sistema municipal de ensino de Brumadinho/MG para a garantia da continuidade da educação em resposta à pandemia, Ações implementadas no regime remoto ofertado por uma escola do sistema municipal de ensino de Brumadinho/MG para a garantia da continuidade da educação em resposta a pandemia
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Dutra, Gislene Silva, Machado Anastácio Souza, Juliana
The COVID-19 pandemic has brought numerous challenges to all sectors, in Brazil and worldwide. In an attempt to reduce the widespread spread of the new Coronavirus, actions of social detachment were adopted. In education, social detachment caused the suspension of the regular functioning of educational institutions. The aim of this study is to discuss the effectiveness of the actions implemented in the remote study regime to guarantee the continuity of education in response to the pandemic by..., La pandemia del COVID-19 trajo numerosos desafíos para todos los sectores, en Brasil y en el mundo. Con el objetivo de reducir la amplia diseminación del nuevo Coronavirus acciones y distanciamiento social fueron adoptadas. En educación el distanciamiento social causó la suspensión del funcionamiento regular de las instituciones educativas. El objetivo del presente estudio es discutir la efectividad de las acciones implementadas en la modalidad remota de estudios para asegurar la continuidad de..., A pandemia da COVID-19 trouxe inúmeros desafios para todos os setores, no Brasil e no mundo. Na tentativa de reduzir a ampla disseminação do novo Coronavírus, ações de distanciamento social foram adotadas. Na educação, o distanciamento social provocou a suspensão do funcionamento regular das instituições educacionais. Objetiva-se com o presente estudo discutir a efetividade das ações implementadas no regime de estudos remoto para a garantia da continuidade da educação em resposta à pandemia..., A pandemia da COVID-19 trouxe inúmeros desafios para todos os setores, no Brasil e no mundo. Na tentativa de reduzir a ampla disseminação do novo Coronavírus, ações de distanciamento social foram adotadas. Na educação, o distanciamento social provocou a suspensão do funcionamento regular das instituições educacionais. Objetiva-se com o presente estudo discutir a efetividade das ações implementadas no regime de estudos remoto para a garantia da continuidade da educação em resposta à pandemia...
The effects of the COVID-19 pandemic on permanence in higher education. The scenario of a Brazilian federal university, Los efectos de la pandemia de la COVID-19 en la permanencia en la educación superior. El escenario de una universidad federal brasileña, Os efeitos da pandemia da COVID-19 na permanência na educação superior. O cenário de uma universidade federal brasileira, Os efeitos da pandemia da COVID-19 na permanência na educação superior. O cenário de uma universidade federal brasileira
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
de Medeiros Rosa, Chaiane, Fortunato Teixeira dos Santos, Fabiano, Gonçalves, Ana Maria
This study aimed to think about the effects of the pandemic caused by Covid-19 on the higher education students’ stay at the Federal University of Goiás (UFG) In order to answer this question, documentary research was carried out based on primary data relating to the students’ bonding situation in two periods of the first academic semester of 2020, before and after the pandemic, considering both the general scene of the university and the particularities of the university, areas of knowledge,..., La propuesta de este estudio es reflexionar sobre los efectos de la pandemia causada por el Covid-19 en la permanencia de los estudiantes de la educación superior en la Universidade Federal de Goiás, en Brasil. Para responder a esa cuestión se hizo una investigación documental basada en datos primarios relativos a la situación de vínculo de los estudiantes en dos períodos de primer semestre lectivo del 2020, antes y a partir de la pandemia, considerando tanto el panorama general de la..., Este estudo se propôs a pensar os efeitos da pandemia causada pela Covid-19 na permanência dos estudantes na Universidade Federal de Goiás, no Brasil. Para responder essa questão, foi feita pesquisa documental com base em dados primários relativos à situação de vínculo dos estudantes em dois períodos do primeiro semestre letivo de 2020, antes e a partir da pandemia, considerando tanto o panorama geral da universidade, como as particularidades das áreas do conhecimento, do ano de ingresso na..., Este estudo se propôs a pensar os efeitos da pandemia causada pela Covid-19 na permanência dos estudantes na Universidade Federal de Goiás, no Brasil. Para responder essa questão, foi feita pesquisa documental com base em dados primários relativos à situação de vínculo dos estudantes em dois períodos do primeiro semestre letivo de 2020, antes e a partir da pandemia, considerando tanto o panorama geral da universidade, como as particularidades das áreas do conhecimento, do ano de ingresso na...
The novel in the teaching of Modern and Contemporary Physics: a methodological proposal, La novela en la enseñanza de la Física Moderna y Contemporánea: una propuesta metodológica, O romance no ensino da Física Moderna e Contemporânea: uma proposta metodológica, O romance no ensino da Física Moderna e Contemporânea: uma proposta metodológica
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Mouta de Oliveira, Maria Natália, Dantas Saraiva, Gilberto, Silva De Oliveira Veloso, Maria Sonia, Ramiro de Castro, Antônio Joel
The teaching of Physics in Brazil is focused on memorization and preparation for tests, making the teaching process superficial learning. The concepts are taught most of the time without a contextualization and an approximation with the everyday, and still in Basic Education traditionally Modern and Contemporary Physics (FMC) is not a mandatory part, in view of its complexity in concepts and formulas. Given this context, this research proposes the use of paradidactic readings as a methodology..., La enseñanza de la Física en Brasil se centra en la memorización y preparación para las pruebas, haciendo que el proceso de enseñanza sea un aprendizaje superficial. Los conceptos se imparten la mayor parte del tiempo sin una contextualización y aproximación con la vida cotidiana, y aún en Educación Básica, la Física tradicionalmente Moderna y Contemporánea (FMC) no es una parte obligatoria, dada su complejidad en cuanto a conceptos y fórmulas. Ante este contexto, esta investigación propone el..., LO ensino de Física no Brasil está voltado para a memorização e a preparação para provas, tornando o processo de ensino aprendizagem superficial. Os conceitos são ensinados na maioria das vezes sem uma contextualização e uma aproximação com o cotidiano, e ainda na Educação Básica tradicionalmente a Física Moderna e Contemporânea (FMC) não é parte obrigatória, tendo em vista a sua complexidade em conceitos e fórmulas. Diante desse contexto, propõem-se nessa pesquisa o uso de leituras..., O ensino de Física no Brasil está voltado para a memorização e a preparação para provas, tornando o processo de ensino aprendizagem superficial. Os conceitos são ensinados na maioria das vezes sem uma contextualização e uma aproximação com o cotidiano, e ainda na Educação Básica tradicionalmente a Física Moderna e Contemporânea (FMC) não é parte obrigatória, tendo em vista a sua complexidade em conceitos e fórmulas. Diante desse contexto, propõem-se nessa pesquisa o uso de leituras...
Accessible video classes on the theme of water as a didactic-pedagogical resource for the promotion of Scientific Education, Videoclases accesibles sobre la temática del agua como recurso didáctico para el fomento de la educación científica, Videoaulas acessíveis sobre a temática água como recurso didático-pedagógico para promoção da Educação Científica, Videoaulas acessíveis sobre a temática água como recurso didático-pedagógico para promoção da Educação Científica.
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Irineu da Silva, Roberto, da Silva Goudinho, Luciana, de Albuquerque França Ribeiro, Agne, Pires dos Santos Vasconcelos, Jaderson, Coelho da Silva Pinto, Sérgio Crespo, Mariani Braz, Ruth Maria
Schools are challenged to promote didactic-pedagogical management that promotes the inclusion of students with disabilities, ensuring equal access to curriculum content. This work developed a methodology to produce accessible video classes on the water theme, we used experiments as a teaching aid to contextualize students with the process of producing scientific knowledge. The cognate experiments on the subject were selected and carried out with the students to verify the main doubts regarding..., Los centros educativos tienen el reto de promover una gestión didáctico-pedagógica que promueva la inclusión de los estudiantes con discapacidad, que asegure el acceso equitativo a los contenidos curriculares. Este trabajo desarrolló una metodología de producción de videoclases accesibles sobre la temática del agua, utilizando experimentos como subsidio didáctico a los alumnos para contextualizar el proceso de producción de conocimiento científico. Se seleccionaron y se realizaron los..., As escolas são desafiadas a promover uma gestão didático-pedagógica que promova a inclusão de estudantes com deficiência, garantindo acesso equânime aos conteúdos curriculares. Este trabalho desenvolveu uma metodologia de produção de videoaulas acessíveis sobre a temática água, utilizamos experimentações como subsídio didático para contextualização dos discentes com processo de produção de conhecimento científico. Os experimentos cognatos ao assunto foram selecionados e realizados com os..., As escolas são desafiadas a promover uma gestão didático-pedagógica que promova a inclusão de estudantes com deficiência, garantindo acesso equânime aos conteúdos curriculares. Este trabalho desenvolveu uma metodologia de produção de videoaulas acessíveis sobre a temática água, utilizamos experimentações como subsídio didático para contextualização dos discentes com processo de produção de conhecimento científico. Os experimentos cognatos ao assunto foram selecionados e realizados com os...
Field educational practices in science clubs: inventory and possibilities of use of digital technologies, Prácticas educativas de campo en clubes de ciencias: inventario y posibilidades de uso de tecnologías digitales, Práticas educativas de campo em clubes de ciências: inventário e possibilidades de uso das tecnologias digitais, Práticas educativas de campo em clubes de ciências: inventário e possibilidades de uso das tecnologias digitais
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Hamann, Bruna, Capobianco Lopes, Mauricio, Tomio, Daniela
Science Clubs are contexts of science education that have been operating in Latin America schools since the 1950s. Although their focus in training students for scientific culture remains at the time, their educational practices have been reframing, considering the ways of knowing the present, such as the use of digital technologies. Thus, this paper aims to present an online research to inventory and characterize Science Clubs field educational practices, identifying the use of digital..., Los Clubes de Ciencias son contextos de educación científica que operan en las escuelas de América Latina desde la década de 1950. Su enfoque en la formación de estudiantes para una cultura científica continúa en el tiempo, pero sus prácticas educativas se resignifican, considerando las formas actuales de conocimiento, como el uso de las tecnologías digitales. Así, se desarrolló una encuesta en línea, con el objetivo de inventariar y caracterizar las prácticas educativas en los Clubes de..., Os Clubes de Ciências são contextos de educação científica que estão em funcionamento em escolas da América Latina, desde a década de 50. Embora seu foco de formação dos estudantes para uma cultura científica se mantenha ao logo do tempo, as suas práticas educativas se ressignificam, considerando os modos de conhecer da atualidade, como o emprego das tecnologias digitais. Com base nesse pressuposto, desenvolveu-se uma pesquisa online, objetivando inventariar e caracterizar práticas educativas..., Os Clubes de Ciências são contextos de educação científica que estão em funcionamento em escolas da América Latina, desde a década de 50. Embora seu foco de formação dos estudantes para uma cultura científica se mantenha ao logo do tempo, as suas práticas educativas se ressignificam, considerando os modos de conhecer da atualidade, como o emprego das tecnologias digitais. Com base nesse pressuposto, desenvolveu-se uma pesquisa online, objetivando inventariar e caracterizar práticas educativas...
Science learning on the digital game Plague Inc.: content analysis in a player community, El aprendizaje de las ciencias con el juego digital Plague Inc.: análisis de contenidos en una comunidad de jugadores, Aprendizagem de ciências no jogo digital Plague Inc: análise de conteúdo em uma comunidade de jogadores, Aprendizagem de ciências no jogo digital Plague Inc: análise de conteúdo em uma comunidade de jogadore
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Rúbia Campos, Taynara, Ramos, Daniela Karine, Regina de Brito, Cláudia
The 21st century brought with it discussions on the role of education in the face of the popularization of information and communication technologies, including science teaching and learning. In this context, digital games, which are developed based on powerful learning strategies and playability, become powerful cultural objects in promoting diverse learning, which complement the teaching-learning processes in the classroom. Thus, this research aimed to investigate science learning in a..., El siglo XXI trajo consigo debates sobre el papel de la educación ante la popularización de las tecnologías de la información y la comunicación, incluyendo la enseñanza y el aprendizaje de las ciencias. En este contexto, los juegos digitales, que se desarrollan en base a potentes estrategias de aprendizaje y gamificación, se convierten en poderosos objetos culturales en la promoción de diversos aprendizajes, que complementan los procesos de enseñanza-aprendizaje en el aula. Así, esta..., O século XXI trouxe consigo discussões sobre o papel da educação frente a popularização das tecnologias de informação e comunicação, incluindo o ensino e a aprendizagem de ciências. Nesse contexto, os jogos digitais, que são desenvolvidos com base em potentes estratégias de aprendizagem e gamificação, se tornam objetos culturais potentes em promover aprendizagens diversas, que complementam os processos de ensino-aprendizagem na sala de aula. Assim, essa pesquisa teve como objetivo averiguar a..., O século XXI trouxe consigo discussões sobre o papel da educação frente a popularização das tecnologias de informação e comunicação, incluindo o ensino e a aprendizagem de ciências. Nesse contexto, os jogos digitais, que são desenvolvidos com base em potentes estratégias de aprendizagem e jogabilidade, se tornam objetos culturais potentes em promover aprendizagens diversas, que complementam os processos de ensino-aprendizagem na sala de aula. Assim, essa pesquisa teve como objetivo averiguar a...
The production of knowledge about flipped classroom in physics teaching: a look at Brazilian post-graduation courses, La producción de conocimiento sobre el aula invertida en la enseñanza de la Física: una mirada a los cursos de postgrado brasileños, A produção do conhecimento sobre sala de aula invertida no ensino de Física. Um olhar sobre a pós-graduação brasileira, A produção do conhecimento sobre sala de aula invertida no ensino de Física. Um olhar sobre a pós-graduação brasileira
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva Gomes, José Diego, Oliveira Nunes, Albino, Oliveira Nunes, Albano
The growth of active methodologies in the context of primary and higher education has, slowly, transformed educational reality. In those methodologies, the students' role becomes even more pronounced, inverting the logic of knowledge transfer of traditional teaching. It is within this context that the present work aims to understand the advancement on the research concerning the Flipped Classroom (FA) method in the teaching of Physics in Brazil. For such, it was conducted a search on the..., La aparición de metodologías activas en el contexto de la educación básica y superior ha transformado gradualmente la realidad educativa. En estas, el papel de los alumnos se acentúa aún más invirtiendo la lógica de transmisión de conocimientos de la enseñanza tradicional. Es en este contexto en el que el presente trabajo trata de comprender los avances en la investigación sobre el Aula Invertida (AII) en la enseñanza de la física en Brasil. Para ello, se realizó una búsqueda en el Catálogo de..., A emergência das metodologias ativas no contexto da educação básica e superior tem, aos poucos, transformado a realidade educativa. Nelas o papel dos estudantes torna-se ainda mais pronunciado, invertendo a lógica de transmissão de conhecimento do ensino tradicional. É dentro desse contexto que no presente trabalho busca-se compreender o avanço sobre as pesquisas em Sala de Aula Invertida (SAI) no ensino de física brasileiro. Para tanto, realizou-se uma busca no Catálogo de Teses e Dissertações..., A emergência das metodologias ativas no contexto da educação básica e superior tem, aos poucos, transformado a realidade educativa. Nelas o papel dos estudantes torna-se ainda mais pronunciado, invertendo a lógica de transmissão de conhecimento do ensino tradicional. É dentro desse contexto que no presente trabalho busca-se compreender o avanço sobre as pesquisas em Sala de Aula Invertida (SAI) no ensino de física brasileiro. Para tanto, realizou-se uma busca no Catálogo de Teses e Dissertações...
We are being invaded. Discussing scientific concepts related to covid-19 pandemic through the development of memes, Estamos siendo invadidos: discutiendo sobre los conceptos científicos relacionados con la pandemia de COVID-19 a través de la elaboración de memes, Estamos sendo invadidos. Discutindo sobre os conceitos científicos relacionados à pandemia de COVID-19 através da elaboração de memes, Estamos sendo invadidos. Discutindo sobre os conceitos científicos relacionados à pandemia de COVID-19 através da elaboração de memes
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva Costa, Jefferson, Cavalcanti de Albuquerque , Tereza Cristina
In the teaching and learning process in Science, multimodal language is essential, and the multimodal meme genre shows this hybrid language in students’ communicative interactions. In order to value this type of social practice as a resource in innovative methodologies, this research aimed to investigate how the development of memes enables the identification of students’ prior knowledge about the COVID-19 pandemic, through the use of multimodal language. In this qualitative research, data were..., En el proceso de enseñanza y aprendizaje de las Ciencias, la comunicación multimodal es imprescindible, y el meme destaca el discurso híbrido en las interacciones comunicativas de los estudiantes. Para valorar este tipo de práctica social, como recurso en metodologías innovadoras, la presente investigación tuvo como objetivo investigar cómo la creación de memes permite identificar los conocimientos previos de los estudiantes sobre la pandemia de la COVID-19, a través del uso del discurso..., No processo de ensino e aprendizagem em Ciências, a linguagem multimodal é essencial, e o gênero multimodal meme evidencia esta linguagem híbrida, nas interações comunicativas dos estudantes. Para valorizar este tipo de prática social, como um recurso em metodologias inovadoras, a presente pesquisa objetivou investigar como a elaboração de memes possibilita a identificação dos conhecimentos prévios dos estudantes sobre a pandemia da COVID-19, através do uso de linguagem multimodal. Nesta..., No processo de ensino e aprendizagem em Ciências, a linguagem multimodal é essencial, e o gênero multimodal meme evidencia esta linguagem híbrida, nas interações comunicativas dos estudantes. Para valorizar este tipo de prática social, como um recurso em metodologias inovadoras, a presente pesquisa objetivou investigar como a elaboração de memes possibilita a identificação dos conhecimentos prévios dos estudantes sobre a pandemia da COVID-19, através do uso de linguagem multimodal. Nesta...
The climate emergency in science teaching: the necessary knowledge for a pedagogical work proposal through scientific educommunication, La emergencia climática en la enseñanza de las ciencias: los conocimientos necesarios para una propuesta de trabajo pedagógico por medio de la educomunicación científica, A emergência climática no ensino de Ciências: os saberes necessários para uma proposta de trabalho pedagógico por meio da educomunicação científica, A emergência climática no ensino de Ciências: os saberes necessários para uma proposta de trabalho pedagógico por meio da educomunicação científica
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Moser, Anderson de Souza, Saheb Pedroso, Daniele, Massaê Kataoka, Adriana, Andrade Torales-Campos, Marília
This article is inserted in the field of Environmental Education, focusing on the reflection of methodological aspects that involve the inclusion of climate emergency in science teaching. The study dives into the analysis of possible congruences between Edgar Morin’s ideas, more specifically in his work “The seven knowledges necessary for the education of the future” and the problematization of the climate crisis in school context, based on the following question: What are the key issues to be..., Este artículo se incluye en el ámbito de la Educación Ambiental, centrándose en la reflexión de los aspectos metodológicos que implican la inclusión de la emergencia climática en la enseñanza de las ciencias. El estudio se sumerge en el análisis de las posibles congruencias entre las ideas de Edgar Morin, más concretamente en su obra “Los siete saberes necesarios para la educación del futuro” y la problematización de la crisis climática en el contexto escolar, a partir de la siguiente pregunta:..., Este artigo está inserido no campo da Educação Ambiental, com foco no reflexo de aspectos metodológicos que envolvem a inclusão da emergência climática no ensino das Ciências. O estudo mergulha na análise de possíveis congruências entre as ideias de Edgar Morin, mais especificamente em seu trabalho "Os sete saberes necessários para a educação do futuro" e a problematização da crise climática no contexto escolar, com base na seguinte questão: Quais são as questões-chave a ser..., Este artigo está inserido no campo da Educação Ambiental, com foco no reflexo de aspectos metodológicos que envolvem a inclusão da emergência climática no ensino das Ciências. O estudo mergulha na análise de possíveis congruências entre as ideias de Edgar Morin, mais especificamente em seu trabalho "Os sete saberes necessários para a educação do futuro" e a problematização da crise climática no contexto escolar, com base na seguinte questão: Quais são as questões-chave a ser...
Difficulties experienced by higher education teachers during the COVID-19 pandemic, Dificultades para los profesores de enseñanza superior en el contexto de la pandemia de COVID-19, Dificuldades enfrentadas por docentes do ensino superior frente ao contexto da pandemia de COVID-19, Dificuldades enfrentadas por docentes do ensino superior frente ao contexto da pandemia
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Thalita Targino dos Santos, Jennifer, Assunção-Luiz, Alan Vinicius, Eburneo Pereira, Alison Luis, Barbosa Luciano, Anderson Ricardo Malmonge, Carvalho Filho, Idinei Francisco Pires de, Lima Santos, Milena Jorge Simões Flória, Garbin, Mônica Cristina
The COVID-19 pandemic changed the schedule of activities proposed for the academic year 2020-21, in which face-to-face classes were replaced by emergency remote teaching (ERE). For higher education professors, although good teaching practices are a constant concern of universities, challenges have arisen due to the sudden transition and implementation of the ERE. For this reason, this study aimed to investigate the main difficulties encountered by higher education professors in Brazil, dealing..., A pandemia do COVID-19 modificou o cronograma de atividades propostas para o ano letivo de 2020-21, a partir da substituição das aulas presenciais pelo ensino remoto emergencial (ERE). Para os professores do ensino superior, embora as boas práticas de ensino sejam uma preocupação constante das universidades, surgiram desafios diante do modo repentino de transição e implementação do ERE. Nesse sentido, este estudo objetivou investigar as principais dificuldades encontradas por docentes do ensino...
Higher education for refugees: an analysis of admission procedures in brazilian universities related to the Cátedra Sérgio Vieira de Mello, Educación superior para refugiados: un análisis de los procedimientos de admisión en las universidades brasileñas vinculadas a la Cátedra Sérgio Vieira de Mello, Educação Superior para Refugiados. Uma análise dos procedimentos de ingresso nas universidades brasileiras vinculadas à Cátedra Sérgio Vieira de Mello, Educação Superior para Refugiados. Uma análise dos procedimentos de ingresso nas universidades brasileiras vinculadas à Cátedra Sérgio Vieira de Mello
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Pintos da Rocha, Stéfani Rafaela, Sousa de Azevedo, Rômulo, Mendonça Lunardi Mendes, Geovana
This article aims to understand how the conditions for admission to higher education for people in refugee status occur. Therefore, 14 Brazilian universities associated with Sérgio Vieira de Mello Cátedra – CSVM were analyzed. CSVM carried out access actions for refugees between the years 2020-2021. Data was collected from the CSVM Annual Report and from the institutional websites of the surveyed universities. This is a descriptive and analytical study, focusing on document analysis. The..., El objetivo del presente artículo es comprender las condiciones de admisión a la enseñanza superior de las personas refugiadas. Para ello se analizaron 14 universidades brasileñas vinculadas a la Cátedra Sérgio Vieira de Mello (CSVM), que tomaron medidas relacionadas con la admisión de personas refugiadas entre los años 2020 y 2021. Los datos se obtuvieron del Relatório Anual da CSVM [Informe anual de la CSVM] y de las páginas web institucionales de las universidades estudiadas. Se trata de un..., O presente artigo tem por objetivo compreender como ocorrem as condições de ingresso ao ensino superior para pessoas em condição de refúgio. Para isso, foram analisadas 14 universidades brasileiras, vinculadas à Cátedra Sérgio Vieira de Melo (CSVM), que realizaram ações de acesso para pessoas refugiadas entre os anos 2020-2021. Os dados foram levantados a partir do Relatório anual da CSVM, e dos sites institucionais das universidades pesquisadas. Trata-se de um estudo descritivo e..., O presente artigo tem por objetivo compreender como ocorrem as condições de ingresso ao ensino superior para pessoas em condição de refúgio. Para isso, foram analisadas 14 universidades brasileiras, vinculadas à Cátedra Sérgio Vieira de Melo (CSVM), que realizaram ações de acesso para pessoas refugiadas entre os anos 2020-2021. Os dados foram levantados a partir do Relatório anual da CSVM, e dos sites institucionais das universidades pesquisadas. Trata-se de um estudo descritivo e...
“Gifted black girls” in an educational context: state of the art, Chicas negras en los programas de educación para superdotados. Una revisión de la literatura, Meninas negras em programas para educação de superdotados. Uma revisão de literatura, Meninas negras em programas para educação de superdotados. Uma revisão de literatura
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Baquero Gomide, Fabiola, Ibáñez Garcia , Alba
Gifted and talented girls have historically faced many challenges and inequalities in the education system. In this study, we define research treGifted and talented girls have historically faced many challenges and inequalities in the education system. In this study, we define research trends on the education of black girls from the perspective of scientific giftedness. We carried out a systematic review of the literature in order to know: (a) the types of studies that publish content on the..., Las chicas superdotadas y con talento han tenido que enfrentarse históricamente a dificultades y desigualdades en el sistema educativo. Las chicas negras están sometidas a una marginación doble. Investigamos la producción científica sobre la inclusión de las chicas negras en los programas para alumnos superdotados a través de una bibliográfica sistemática. Nuestro objetivo es conocer: (a) los tipos de estudios que publican contenidos sobre la formación de las niñas negras superdotadas; b) los..., As meninas superdotadas e talentosas historicamente enfrentam desafios e desigualdades no sistema educacional. As meninas negras estão sujeitas a sofrer uma dupla marginalização. Investigamos a produção científica sobre a inclusão de meninas negras em programas para alunos superdotados, através de uma revisão sistemática de literatura. Objetivamos conhecer: (a) os tipos de estudos que publicam conteúdos sobre educação de meninas negras superdotadas; (b) os objetivos e os modelos teóricos que os..., As meninas superdotadas e talentosas historicamente enfrentam desafios e desigualdades no sistema educacional. As meninas negras estão sujeitas a sofrer uma dupla marginalização. Investigamos a produção científica sobre a inclusão de meninas negras em programas para alunos superdotados, através de uma revisão sistemática de literatura. Objetivamos conhecer: (a) os tipos de estudos que publicam conteúdos sobre educação de meninas negras superdotadas; (b) os objetivos e os modelos teóricos que os...
Reading strategies to help text comprehension and interpretation by students with ADHD: a case study, Estrategias de lectura como forma de ayudar a la comprensión e interpretación de textos para alumnos con TDAH: un estudio de caso, Estratégias de leitura como forma de auxiliar a compreensão e a interpretação de textos para alunos com TDAH: um estudo de caso, Estratégias de leitura como forma de auxiliar a compreensão e a interpretação de textos para alunos com TDAH: um estudo de caso
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Darroz, Luiz Marcelo, Rosa, Cleci Teresinha Werner da, Favero, Suelen
The study presents the results of a qualitative study-case investigation that aimed to identify how the reading strategies recommended by Isabel Solé (1998) can help to develop text comprehension and interpretation by students affected by Attention Deficit and Hyperactivity Disorder. Hence, the performance of a student diagnosed with the disorder was assessed during the implementation of a reading proposal that used the strategies indicated by the author. The data were obtained with..., Este trabajo presenta los resultados de un estudio de caso de investigación cualitativa que pretende identificar cómo pueden ayudar las estrategias de lectura defendidas por Isabel Solé (1998) al desarrollo de la comprensión e interpretación de textos por parte de los alumnos que padecen Trastorno por Déficit de Atención e Hiperactividad. Para ello, se evaluó el rendimiento de un alumno diagnosticado con este trastorno durante la aplicación de una propuesta de lectura que utilizaba las..., Apresentam-se os resultados de uma investigação, de natureza qualitativa e do tipo estudo de caso, que buscou identificar de que forma as estratégias de leitura preconizadas por Isabel Solé (1998) podem auxiliar no desenvolvimento da compreensão e da interpretação de textos por estudantes acometidos pelo Transtorno do Déficit de Atenção e Hiperatividade. Para tal, um estudante diagnosticado com o transtorno teve o seu desempenho avaliado durante a implementação de uma proposta de leitura que..., Apresentam-se os resultados de uma investigação, de natureza qualitativa e do tipo estudo de caso, que buscou identificar de que forma as estratégias de leitura preconizadas por Isabel Solé (1998) podem auxiliar no desenvolvimento da compreensão e da interpretação de textos por estudantes acometidos pelo Transtorno do Déficit de Atenção e Hiperatividade. Para tal, um estudante diagnosticado com o transtorno teve o seu desempenho avaliado durante a implementação de uma proposta de leitura que...
Resenha do livro Pós-Graduação: Desafios e perspectivas na formação universitária
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Botelho, Rafael Guimarães, Wey Moreira, Wagner
Graziano, Alberto & Tembe, Vicente (Org.). (2019). Pós-Graduação: Desafios e perspectivas na formação universitária. Maputo: PubliFix Edições, 173 páginas. Depósito legal: DL/BNM/2019/437. O presente livro, publicado em Maputo (Moçambique), reúne 10 capítulos em língua portuguesa, sendo quatro conferências e seis comunicações de cinco autores moçambicanos, três portugueses e um brasileiro que aportam necessárias reflexões à formação universitária, com ênfase na pós-graduação,...
Variable remuneration policy in the São Paulo state school system: a review of 20 years of the teachers' "bonus", Política de remuneración variable en el sistema de enseñanza del estado de São Paulo: un análisis de los 20 años de "bonificaciones" para profesores, Política de remuneração variável na rede estadual de ensino paulista: um balanço dos 20 anos do “bônus” do magistério, Política de remuneração variável na rede estadual de ensino paulista: um balanço dos 20 anos do “bônus” do magistério
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Rodrigues, Jean Douglas Zeferino, Barbosa, Andreza
This article analyzes the variable remuneration policy (Merit Bonus and Outcome Bonus) adopted by the Education Department of the State of Sao Paulo as the payment to the teaching staff of the Sao Paulo network since 2000. With the intention of developing a critical balance of the two decades this policy has been in use, a bibliographical-documental research was developed which analyzed the national and international literature on the subject as well as reports of the bodies of the Public..., En el artículo se analiza la política de remuneración variable (bonificación por méritos y bonificación por resultados) aplicada por la Secretaría de Educación del Estado de São Paulo para el pago a profesores del sistema escolar de São Paulo desde el año 2000. Con el objetivo de realizar una evaluación crítica de las dos décadas de existencia de dicha política, se ha desarrollado una investigación bibliográfica y documental en la que se han analizado literatura nacional e internacional..., O artigo analisa a política de remuneração variável (Bônus Mérito e Bonificação por Resultado) adotada pela Secretaria da Educação do Estado de São Paulo para o pagamento do magistério da rede paulista desde 2000. Na perspectiva de realizar um balanço crítico das duas décadas de existência de tal política, desenvolveu-se uma pesquisa bibliográfico-documental que analisou a literatura nacional e internacional a respeito da temática e os relatórios dos órgãos da Secretaria de Gestão Pública..., O artigo analisa a política de remuneração variável (Bônus Mérito e Bonificação por Resultado) adotada pela Secretaria da Educação do Estado de São Paulo para o pagamento do magistério da rede paulista desde 2000. Na perspectiva de realizar um balanço crítico das duas décadas de existência de tal política, desenvolveu-se uma pesquisa bibliográfico-documental que analisou a literatura nacional e internacional a respeito da temática e os relatórios dos órgãos da Secretaria de Gestão Pública...
Supranational regulation in Education in Africa: a study based on the teacher training policy in Angola, Regulación supranacional en la educación en África: un estudio desde la política de formación docente en Angola, Regulação supranacional em educação na África: estudo a partir da política de formação de professores de Angola, Regulação supranacional em educação na África: estudo a partir da política de formação de professores de Angola
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Bortot, Camila Maria, Brás, Chocolate Adão, Scaff, Elisângela Alves da Silva
This paper aims at analyzing the relationship between supranational regulation and the construction of teacher education policies for the African continent, focusing the analysis on the Angolan context. Research methodological basis is documental, organized from documents contained in digital repositories of UN agencies, the World Bank, and the Angolan government. It is possible see that the parameters defined for teacher education in Angola are strongly influenced by international cooperation..., Este artículo tiene como objetivo analizar la relación entre la regulación supranacional y la construcción de políticas de formación docente para el continente africano, centrando el análisis en el contexto angoleño. La base metodológica de investigación es documental, organizada desde documentos contenidos en los repositorios digitales de las agencias de la ONU, del Banco Mundial y del gobierno de Angola. Se puede ver, entonces, que los parámetros definidos para la formación de profesores en..., Este artigo tem como objetivo analisar as relações entre a regulação supranacional e a construção de políticas de formação de professores para o continente africano, focalizando a análise para o contexto angolano. A base metodológica da pesquisa é de caráter documental, organizada a partir de documentos constantes dos repositórios digitais de agências da Onu, do Banco Mundial e do governo angolano. Verifica-se assim que os parâmetros definidos para a formação de professores em Angola são..., Este artigo tem como objetivo analisar as relações entre a regulação supranacional e a construção de políticas de formação de professores para o continente africano, focalizando a análise para o contexto angolano. A base metodológica da pesquisa é de caráter documental, organizada a partir de documentos constantes dos repositórios digitais de agências da Onu, do Banco Mundial e do governo angolano. Verifica-se assim que os parâmetros definidos para a formação de professores em Angola são...
How to support and how to abandon teachers in the battle for educational success. The experience of Portugal between 1995 and 2020, Cómo apoyar y cómo abandonar a los profesores en la batalla por el éxito educativo. La experiencia de Portugal entre 1995 y 2020, Como apoiar e como abandonar os professores na batalha pelo sucesso educativo. A experiência de Portugal entre 1995 e 2020, Como apoiar e como abandonar os professores na batalha pelo sucesso educativo – A experiência de Portugal entre 1995 e 2020
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Crato, Nuno
Between the final years of the 20th century and the first two decades of the 21st century, education in Portugal underwent several changes. As a result, the situation improved almost continuously until 2015. That was the year when Portugal achieved its best results ever in the international PISA and TIMSS comparisons. It suffered some setbacks from 2016 onwards, as revealed by the 2018 PISA and 2019 TIMSS results. This article analyses the main factors of this evolution, highlighting the..., Durante los últimos años del siglo XX y las dos primeras décadas del siglo XXI, la educación en Portugal sufrió varios cambios. Como resultado, su situación fue mejorando casi continuamente hasta el 2015. Siendo ese año en el que Portugal obtuvo los mejores resultados de su historia en las comparaciones internacionales PISA y TIMSS. Luego, sufrió algunos retrocesos a partir de 2016, como revelan los resultados de PISA 2018 y TIMSS 2019. En este artículo se analizan los principales factores de..., Entre os anos finais do século XX e as duas primeiras décadas do século XXI, a educação em Portugal sofreu várias mudanças. Como resultado, a situação melhorou quase continuamente até 2015. Foi nesse ano que Portugal obteve os seus melhores resultados de sempre nas comparações internacionais PISA e TIMSS. Sofreu alguns reveses a partir de 2016, conforme revelaram os resultados PISA de 2018 e TIMSS de 2019. Este artigo analisa os principais fatores dessa evolução, destacando a capacitação dos..., Entre os anos finais do século XX e as duas primeiras décadas do século XXI, a educação em Portugal sofreu várias mudanças. Como resultado, a situação melhorou quase continuamente até 2015. Foi nesse ano que Portugal obteve os seus melhores resultados de sempre nas comparações internacionais PISA e TIMSS. Sofreu alguns reveses a partir de 2016, conforme revelaram os resultados PISA de 2018 e TIMSS de 2019. Este artigo analisa os principais fatores dessa evolução, destacando a capacitação dos...
Pedagogical Practices in rural areas: approximations between rural schools in Brazil and rural schools in Catalonia/Spain, Prácticas pedagógicas en territorios rurales: aproximaciones entre las escuelas rurales de Brasil y las de Cataluña en España, Práticas pedagógicas em territórios rurais: aproximações entre as escolas do campo no Brasil e escolas rurais na Catalunha/Espanha, Práticas pedagógicas em territórios rurais: aproximações entre as escolas do campo no Brasil e escolas rurais na Catalunha/Espanh
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Almeida Martins, Maria de Fátima, Novaes Rocha, Eliene, Boix Tomás, Roser
This article deals with the investigation of pedagogical practices: approximations between rural schools in Brazil and rural schools in Catalonia/Spain. The objective tries to understand the articulation of pedagogical practices and teacher training as constitutive elements of public policies in rural areas. The study was carried out at higher education institutions, the University of Brasília (UnB), the Federal University of Minas Gerais (UFMG) and the University of Barcelona (UB). The..., Este artículo trata de la investigación de las prácticas pedagógicas: aproximaciones entre escuelas del campo en Brasil y escuelas rurales en Cataluña/España. El objetivo trata de comprender la articulación de las prácticas pedagógicas y la formación de docentes como elementos constitutivos de las políticas públicas en el territorio rural. El estudio fue realizado en las instituciones de educación superior, la Universidad de Brasília (UnB), la Universidad Federal de Minas Gerais (UFMG) y la..., Este artigo trata da investigação de práticas pedagógicas: aproximações entre escolas do campo no Brasil e escolas do campo na Catalunha/Espanha. Procurou compreender a articulação das práticas pedagógicas e da formação de professores como elementos constitutivos das políticas públicas no meio rural. O estudo foi realizado em instituições de ensino superior, a saber, a Universidade de Brasília (UnB), a Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG) e a Universidade de Barcelona (UB). Para seu..., Este artigo trata da investigação de práticas pedagógicas: aproximações entre escolas do campo no Brasil e escolas do campo na Catalunha/Espanha. Procurou compreender a articulação das práticas pedagógicas e da formação de professores como elementos constitutivos das políticas públicas no meio rural. O estudo foi realizado em instituições de ensino superior, a saber, a Universidade de Brasília (UnB), a Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG) e a Universidade de Barcelona (UB). Para seu...
Education in rural contexts in Ibero-America: paths, perspectives and challenges, Educación en contextos rurales en Iberoamérica: caminos, perspectivas y desafíos, Educação em contextos rurais na Ibero-América: caminhos, perspectivas e desafios, Educação em contextos rurais na Ibero-América: caminhos, perspectivas e desafios
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
de Souza, Daniele Cristina, Ribeiro, Luiz Paulo
Addressing the rural and education aimed at it poses a number of challenges, especially if the concern is to expand a reading beyond Brazil. We enter a field of production of interdisciplinary knowledge that requires from our specialized view in education a comprehensive effort of problems, themes and theoretical constructions that are not prioritized in the area, but that are foundations in/from our social practice. This special edition of the Ibero-American Journal of Education brings..., Abordar lo rural y la educación dirigida al plantea genera una serie de desafíos, especialmente si la preocupación es expandir una lectura más allá de Brasil. Entramos en un campo de producción de conocimiento interdisciplinario que requiere desde nuestra visión especializada en educación un esfuerzo integral de problemas, temas y construcciones teóricas que no son priorizadas en el área, pero que son fundamentos en/desde nuestra práctica social. Esta edición especial de la Revista..., Abordar o rural e a educação voltada a ele coloca uma série de desafios, sobretudo, se a preocupação é expandir uma leitura para além do Brasil. Entramos em um campo de produção de conhecimento interdisciplinar que exige de nosso olhar especializado na educação um esforço compreensivo de problemáticas, temáticas e construções teóricas que não são priorizados na área, mas que são fundantes na/da nossa prática social. Esta edição especial da Revista Ibero-Americana de Educação traz investigações,..., Abordar o rural e a educação voltada a ele coloca uma série de desafios, sobretudo, se a preocupação é expandir uma leitura para além do Brasil. Entramos em um campo de produção de conhecimento interdisciplinar que exige de nosso olhar especializado na educação um esforço compreensivo de problemáticas, temáticas e construções teóricas que não são priorizados na área, mas que são fundantes na/da nossa prática social. Esta edição especial da Revista Ibero-Americana de Educação traz investigações,...
Sustainability and transdisciplinarity in vocacional and technological education (VTE): an analysis from the perspective of ProfEPT master students, Sostenibilidad y carácter transdisciplinar en la formación profesional y tecnológica (EFA): un análisis desde la perspectiva de los estudiantes del máster ProfEPT, Sustentabilidade e transdisciplinaridade na educação profissional e tecnológica (EPT). Uma análise a partir da perspectiva dos discentes do mestrado PROFEPT, Sustentabilidade e transdisciplinaridade na educação profissional e tecnológica (EPT). Uma análise a partir da perspectiva dos discentes do mestrado PROFEPT
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Pereira, Máriam Trierveiler
In a historical moment of complexity paradigm, and as a way to expand the debate on such close subjects, this article aimed to analyze and reflect on sustainability and transdisciplinarity in Vocational and Technological Education (VTE) from the perspective of the students of the ProfEPT professional master’s degree. The data collection methodology was documentary and exploratory, from 2020 to 2022, in four classes of the discipline “Special Topics: Sustainability as a practice for..., En un momento histórico que es todo un paradigma de complejidad, y como forma de ampliar el debate sobre unas cuestiones tan cercanas, el presente artículo pretende analizar y reflexionar sobre la sostenibilidad y el carácter transdisciplinar en la Formación Profesional y Tecnológica (FP) desde la perspectiva de los alumnos del máster profesional ProfEPT. La metodología de recogida de datos ha sido documental y exploratoria, de 2020 a 2022, en cuatro clases de la asignatura «Temas Especiales»:..., Em um momento histórico de paradigma da complexidade, e como forma de ampliar o debate sobre assuntos tão próximos, este artigo teve como objetivo analisar e reflexionar sobre a sustentabilidade e a transdisciplinaridade na Educação Profissional e Tecnológica (EPT) a partir da perspectiva dos discentes do mestrado profissional ProfEPT. A metodologia de coleta de dados foi documental e exploratória, de 2020 a 2022, em quatro turmas da disciplina “Tópicos Especiais: Sustentabilidade como prática..., Em um momento histórico de paradigma da complexidade, e como forma de ampliar o debate sobre assuntos tão próximos, este artigo teve como objetivo analisar e reflexionar sobre a sustentabilidade e a transdisciplinaridade na Educação Profissional e Tecnológica (EPT) a partir da perspectiva dos discentes do mestrado profissional ProfEPT. A metodologia de coleta de dados foi documental e exploratória, de 2020 a 2022, em quatro turmas da disciplina “Tópicos Especiais: Sustentabilidade como prática...
Internationalization in Basic Education in Brazil: challenges in teacher training, Internacionalización en la Educación Básica brasileña: desafíos en la formación docente, Internacionalização na Educação Básica do Brasil: desafios na formação docente, Internacionalização na Educação Básica do Brasil: desafios na formação docente
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Felicetti, Vera Lucia, Spicer-Escalante, Maria Luisa, Brito, Renato de Oliveira, Guilherme, Alexandre Anselmo
Although there are geographical distances between countries on different continents, this distance dissipates as technology allows one to enter the space of the other, as immigration allows people to come and go between nations, bringing people and cultures closer together and, demanding a new way of thinking about society, a new way of thinking about and doing education. In the meantime, there is internationalization, which ceases to be a niche only for Higher Education and starts to transit..., Aunque existan distancias geográficas entre los países de los diferentes continentes, esta distancia se disipa a medida que la tecnología permite que uno entre en el espacio del otro; a medida que las inmigraciones permiten el ir y venir entre las naciones, aproximando personas y culturas, y exigiendo un nuevo pensar en sociedad, un nuevo pensar y hacer educación. En este ínterin, está la internacionalización, que deja de ser tan solo un nicho de la Educación Superior y comienza a transitar en..., Embora haja distâncias geográficas entre os países dos diferentes continentes, essa distância dissipa-se à medida que a tecnologia permite que um entre no espaço do outro e que as imigrações possibilitem o ir e vir entre as nações, aproximando pessoas e culturas e exigindo um novo pensar em sociedade, um novo pensar e fazer educação. Neste ínterim, está a internacionalização, que deixa de ser um nicho apenas da Educação Superior e passa a transitar na Educação Básica, mesmo que, às vezes,..., Embora haja distâncias geográficas entre os países dos diferentes continentes, essa distância se dissipa à medida que a tecnologia permite que um entre no espaço do outro; à medida que as imigrações permitem o ir e vir entre as nações, aproximando pessoas e culturas e, exigindo um novo pensar em sociedade, um novo pensar e fazer educação. Neste ínterim, está a internacionalização, que deixa de ser um nicho apenas da Educação Superior e passa a transitar na Educação Básica, mesmo que as vezes...
Challenges for the inclusion of immigrant students in a public school in Manaus-AM, Brazil, Desafíos para la inclusión de estudiantes inmigrantes en una escuela pública de Manaus-AM, Brasil, Desafios para a inclusão de alunos imigrantes em uma escola pública de Manaus-AM, Brasil, Desafios para a inclusão de estudantes imigrantes em uma escola pública de Manaus-AM, Brasil
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Farias, Rosa Patrícia, Golin, Carlo Henrique, Costa, Edgar Aparecido da
This article presents a theoretical discussion and reflections on the strengths and difficulties faced by immigrant students in everyday school life. The aim is to discuss the strengths and difficulties faced by immigrant students in everyday school life, enrolled in Elementary School II, of a State School located in Manaus (AM), in the North of Brazil. In methodological terms, we opted for bibliographical research on the subject of immigrants enrolled in Brazilian schools and for reflections..., El artículo presenta una discusión teórica en la que se reflexiona sobre las situaciones vividas por estudiantes inmigrantes de Venezuela y Haití en una escuela pública de Manaos (Brasil). El objetivo general fue debatir las potencialidades y las dificultades enfrentadas por estos en su cotidiano escolar. Para analizar esta problemática nos formulamos las siguientes preguntas: a) ¿cómo se produjo la inclusión de estos estudiantes inmigrantes en una realidad completamente diferente a la suya?; b..., O artigo apresenta uma discussão teórica sobre as situações vivenciadas por estudantes imigrantes da Venezuela e do Haiti em uma escola pública de Manaus (Brasil). O objetivo geral foi debater sobre as potencialidades e dificuldades enfrentadas por eles no cotidiano escolar. Para a análise dessa problemática, formulamos as seguintes questões: a) Como se deu a inclusão desses estudantes imigrantes em uma realidade completamente diferente da sua? b) Como superar alguns desafios, tais como as..., O artigo apresenta uma discussão teórica sobre as situações vivenciadas por estudantes imigrantes da Venezuela e do Haiti em uma escola pública de Manaus (Brasil). O objetivo geral foi debater sobre as potencialidades e dificuldades enfrentadas por eles no cotidiano escolar. Para a análise dessa problemática, formulamos as seguintes questões: a) Como se deu a inclusão desses estudantes imigrantes em uma realidade completamente diferente da sua? b) Como superar alguns desafios, tais como as...
Transdisciplinarity in teacher training in the XXI century: textual, discursive and enunciative devices for reading social reality, El carácter transdisciplinario en la formación del profesorado en el siglo XXI: dispositivos textuales, discursivos y enunciativos para la lectura de la realidad social, A transdisciplinaridade na formação de professores no século XXI: dispositivos textuais, discursivos e enunciativos para leitura da realidade social, A transdisciplinaridade na formação de professores no século XXI: dispositivos textuais, discursivos e enunciativos para leitura da realidade social
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Marquesi, Sueli Cristina, Soares Rodrigues, Maria das Graças, Ghiuro Passarelli, Lílian Maria
In this article, we propose to contribute to the reflections focused on teacher education, in the light of the studies anchored on the textual-discursive-enunciative approaches. Thus, we postulate that the transdisciplinary training of a future teacher should consider the reading of realities. To this end, we set as our objective to analyze the text Quando a lama bate à porta, from the column of the ombudsman, José Henrique Mariante, from Folha de S.Paulo Newspaper, published on February 25,..., En el presente artículo, nos proponemos contribuir a las reflexiones enfocadas en la formación del profesorado, a la luz de los estudios basados en enfoques textuales-discursivos-enunciativos. Así, postulamos que la formación transdisciplinar de un futuro docente debe plantear la lectura de las realidades. Para ello, nos hemos propuesto como objetivo analizar el texto Quando a lama bate à porta, de la columna del Defensor del Pueblo José Henrique Mariante, del diario Folha de S.Paulo, publicado..., Neste artigo, propomo-nos a contribuir para as reflexões centradas na formação de professores, à luz dos estudos ancorados nas abordagens textuais-discursivas-enunciativas. Assim, postulamos que a formação transdisciplinar de um futuro professor deve considerar a leitura de realidades. Para tanto, estabelecemos como objetivo analisar o texto Quando a lama bate à porta, da coluna do ombudsman José Henrique Mariante, do jornal Folha de S.Paulo, publicado em 25 de fevereiro de 2023. Ressaltamos..., In this article, we propose to contribute to the reflections focused on teacher education, considering the studies anchored on the textual-discursive-enunciative approaches. We postulate that the transdisciplinary training of a future teacher should consider the reading of realities. Our objective is to analyze the text Quando a lama bate à porta, by the ombudsman José Henrique Mariante, from Folha de S.Paulo Newspaper, published on February 25, 2023. The analysis considers some linguistic...
Book review – Brazilian Physical Education: The corporeality in question, Reseña del libro – Educación física brasileña: la corporeidad en cuestión, Resenha do livro – Educação física brasileira: A corporeidade em questão, Resenha do livro – Educação física brasileira: A corporeidade em questão
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Botelho, Rafael Guimarães, Papacidero Magrin, Natália
This article aimed to analyze the book Brazilian Physical Education: The corporeality in question, by Manuel Pacheco Neto, published in 2022, by the publisher of the Federal University of Grande Dourados. The analysis considered the 169 pages of the book, in addition to its paratextual elements. Main results: (a) the book was structured in five parts, being an initial part, three chapters and a final part, all substantiated by 89 references; (b) it is the first work to carry out, in Brazil, a..., Pacheco Neto, Manuel (2022). Educación física brasileña: la corporeidad en cuestión. Dourados: UFGD, 169 páginas. ISBN (verión impresa): 978-65-990497-9-8. ISBN (e-book): 978-85-8147-184-6.
La recensión tiene por objetivo analizar la obra Educación física brasileña: la corporeidad en cuestión, de Manuel Pacheco Neto, publicada, en 2022, por la editorial de la Universidad Federal de la Grande Dourados. El análisis consideró las 169 páginas de la obra, además de sus elementos paratextuales...., Pacheco Neto, Manuel (2022). Educação física brasileira: A corporeidade em questão. Dourados: UFGD, 169 páginas. ISBN (versão impressa): 978-65-990497-9-8. ISBN (e-book): 978-85-8147-184-6.
O presente texto teve por objetivo analisar a obra Educação física brasileira: A corporeidade em questão, de Manuel Pacheco Neto, publicada, em 2022, pela editora da Universidade Federal da Grande Dourados. A análise considerou as 169 páginas da obra, além dos seus elementos paratextuais. Resultados..., Pacheco Neto, Manuel (2022). Educação física brasileira: A corporeidade em questão. Dourados: UFGD, 169 páginas. ISBN (versão impressa): 978-65-990497-9-8. ISBN (e-book): 978-85-8147-184-6.
O presente texto teve por objetivo analisar a obra Educação física brasileira: A corporeidade em questão, de Manuel Pacheco Neto, publicada, em 2022, pela editora da Universidade Federal da Grande Dourados. A análise considerou as 169 páginas da obra, além dos seus elementos paratextuais. Resultados...
IB World Schools in São Paulo, Lisbon and Maputo: growth and diversification of the field, Los Colegios del Mundo del IB en São Paulo, Lisboa y Maputo: crecimiento y diversificación del campo, As Escolas Mundiais IB em São Paulo, Lisboa e Maputo. Crescimento e diversificação do campo, As Escolas Mundiais IB em São Paulo, Lisboa e Maputo. Crescimento e diversificação do campo
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Anne Schippling, Abrantes, Pedro
The article analyses the recent growth of international schools, focusing on educational establishments offering International Baccalaureate® (IB) curricula and examinations, starting from three intersecting strands of research. First, it seeks to map the research already produced on this movement at the international level. Second, the evolution of the number of schools and students worldwide is discussed, with particular attention to the trends observed in Lusophone and Ibero-American..., El artículo analiza la expansión reciente de las escuelas internacionales, con enfoque en los establecimientos de enseñanza que providencian currículos y exámenes del International Baccalaureate® (IB), a partir de tres ejes de estudio que se interceptan. Primero, se busca mapear la investigación producida sobre este movimiento, a nivel internacional. Segundo, se discute la evolución del número de escuelas y de estudiantes en el mundo, con particular atención a las tendencias observadas en los..., O artigo analisa o crescimento recente das escolas internacionais, centrando-se nos estabelecimentos de ensino que oferecem currículos e exames da International Baccalaureate® (IB), a partir de três eixos de pesquisa que se intersetam. Primeiro, procura-se mapear a investigação já produzida sobre este movimento, a nível internacional. Segundo, discute-se a evolução do número de escolas e de estudantes no mundo, com particular atenção às tendências observadas nos países lusófonos e ibero..., O artigo analisa o crescimento recente das escolas internacionais, centrando-se nos estabelecimentos de ensino que oferecem currículos e exames da International Baccalaureate® (IB), a partir de três eixos de pesquisa que se intersetam. Primeiro, procura-se mapear a investigação já produzida sobre este movimento, a nível internacional. Segundo, discute-se a evolução do número de escolas e de estudantes no mundo, com particular atenção às tendências observadas nos países lusófonos e ibero...
Interculturality as an instrument for the internationalization of education in the Community of Portuguese Speaking Countries, La interculturalidad como instrumento para la internacionalización de la educación en la Comunidad de Países de Lengua Portuguesa, A interculturalidade como instrumento de internacionalização da educação na Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, A interculturalidade como instrumento de internacionalização da educação na Comunidade dos Países de Língua Portuguesa
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Rezende Souza, Kellcia, Maria Bortot, Camila, Scaff, Elisângela Alves da Silva
The present study aims to analyze interculturality as an instrument of educational internationalization in the intersection between the normative agendas of Unesco and the Community of Portuguese Speaking Countries (CPLP). Therefore, from a qualitative approach, a bibliographical and documentary research was developed, in which the corpus of analysis corresponded to the two strategic plans of cooperation in education instituted by the CPLP and the World Declaration on Education for All of the..., El presente estudio tiene como objetivo analizar la interculturalidad como instrumento de internacionalización educativa en la intersección entre las agendas normativas de la Unesco y la Comunidad de Países de Lengua Portuguesa (CPLP). Por ello, desde un enfoque cualitativo, se desarrolló una investigación bibliográfica y documental, en la que el corpus de análisis correspondió a los dos planes estratégicos de cooperación en educación instituidos por la CPLP y la Declaración Mundial sobre..., O presente estudo objetiva analisar a interculturalidade como instrumento de internacionalização educacional na intersecção entre as agendas normativas da Unesco e da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP). Para tanto, a partir de uma abordagem qualitativa desenvolveu-se uma pesquisa bibliográfica e documental, no qual o corpus de análise correspondeu aos dois planos estratégicos de cooperação em educação instituídos pela CPLP e a Declaração Mundial sobre Educação para Todos da..., O presente estudo objetiva analisar a interculturalidade como instrumento de internacionalização educacional na intersecção entre as agendas normativas da Unesco e da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP). Para tanto, a partir de uma abordagem qualitativa desenvolveu-se uma pesquisa bibliográfica e documental, no qual o corpus de análise correspondeu aos dois planos estratégicos de cooperação em educação instituídos pela CPLP e a Declaração Mundial sobre Educação para Todos da...
Principles and practices of the internationalisation of Basic Education, Principios y prácticas de la internacionalización de la Educación Básica, Princípios e práticas da internacionalização da Educação Básica, Princípios e práticas da internacionalização da Educação Básica
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Luna, José Marcelo Freitas de, Stallivieri, Luciane
The internationalization of primary education is gaining more and more space in discussion forums as it contributes to developing essential skills for the world of work and the constitution of global citizenship. However, it still needs to be studied, as the number of publications is incipient. Postgraduate programs turn their attention to this phenomenon, as understanding it is fundamental to advancing internationalization. Given this, we question which research findings identify with the..., La internacionalización de la educación básica está ganando cada vez más peso en los foros de debate, puesto que contribuye al desarrollo de competencias esenciales para el mundo laboral y a la construcción de una ciudadanía global. No obstante, este es un factor que debe seguir estudiándose ya que la cantidad de publicaciones disponibles es escasa. Muchos programas de posgrado se están enfocando en este fenómeno, puesto que comprenderlo es fundamental para avanzar en el proceso de..., A internacionalização da educação básica adquire cada vez mais espaço nos fóruns de discussão, pois contribui para o desenvolvimento de competências essenciais para o mundo do trabalho e para a constituição da cidadania global. No entanto, ainda precisa ser estudada, pois a quantidade de publicações é insipiente. Programas de Pós-graduação voltam o seu olhar para esse fenômeno, pois está evidenciado que sua compreensão é fundamental para o avanço da internacionalização. Diante disso,..., A internacionalização da educação básica adquire cada vez mais espaço nos fóruns de discussão, pois contribui para o desenvolvimento de competências essenciais para o mundo do trabalho e para a constituição da cidadania global. No entanto, ainda precisa ser estudada, pois a quantidade de publicações é insipiente. Programas de Pós-graduação voltam o seu olhar para esse fenômeno, pois está evidenciado que sua compreensão é fundamental para o avanço da internacionalização. Diante disso,...
Internationalization in Basic Education: an analysis from UNESCO, Internacionalización en la Educación Básica: un análisis desde la UNESCO, Internacionalização na Educação Básica: uma análise a partir da UNESCO
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Morosini, Marília Costa, Woicolesco, Vanessa Gabrielle, Marcelino, Jocelia Martins, Mentges, Manuir José
This article aims to present reflections on the process of Internationalization in Basic Education in the light of UNESCO influences. It is characterized as a qualitative and documental work, in which a reflective analysis is carried out, in order to establish conceptual frameworks of Internationalization in Basic Education. These milestones were built from the interrelation between Internationalization in Basic Education and Education for Global Citizenship and Sustainable Development, from..., Este artículo tiene como objetivo presentar reflexiones sobre el proceso de Internacionalización en la Educación Básica a la luz de las influencias de la UNESCO. Se caracteriza por ser un trabajo cualitativo y documental, en el que se realiza un análisis reflexivo, con el fin de establecer marcos conceptuales de la Internacionalización en la Educación Básica. Estos hitos se construyeron a partir de la interrelación entre la Internacionalización en la Educación Básica y la Educación para la..., Este artigo tem como objetivo apresentar reflexões a respeito do processo de Internacionalização na Educação Básica à luz das influências da UNESCO. Caracteriza-se como um trabalho de caráter qualitativo e documental, no qual realiza-se uma análise reflexiva, de modo a estabelecer marcos conceituais da Internacionalização na Educação Básica. Estes marcos foram construídos a partir da inter-relação entre a Internacionalização na Educação Básica e a Educação para a Cidadania Global e o..., Este artigo tem como objetivo apresentar reflexões a respeito do processo de Internacionalização na Educação Básica à luz das influências da UNESCO. Caracteriza-se como um trabalho de caráter qualitativo e documental, no qual realiza-se uma análise reflexiva, de modo a estabelecer marcos conceituais da Internacionalização na Educação Básica. Estes marcos foram construídos a partir da inter-relação entre a Internacionalização na Educação Básica e a Educação para a Cidadania Global e o...
Proyecto Escuelas bilingües e interculturales de frontera (PEBIF): a cross-border and integrating project in the Iberian Peninsula, Proyecto Escuelas bilingües e interculturales de frontera (PEBIF): un proyecto transfronterizo e integrador en la Península Ibérica, Projeto Escolas bilingues e interculturais de fronteira (PEBIF): um projeto transfronteiriço e integrador na Península Ibérica, Projeto Escolas bilingues e interculturais de fronteira (PEBIF): um projeto transfronteiriço e integrador na Península Ibérica
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Matesanz del Barrio, María, Ferreira Martins, Viviane, Araújo e Sá, Maria Helena
The internationalization of education is one of the priority objectives of educational institutions because it is considered of strategic importance for its development and projection. However, this concept does not adequately describe the collaboration that occurs in education between neighboring countries, particularly in border areas where this cooperation allows constant exchanges, shared professional experiences, joint activities, cross-border collaborations. The border between..., La internacionalización de la educación es uno de los objetivos prioritarios de las instituciones educativas porque se considera de importancia estratégica para su desarrollo y proyección. Sin embargo, este concepto no permite describir de forma adecuada la colaboración que se produce en materia educativa entre países vecinos, en particular en las zonas de frontera en las que esa cooperación permite intercambios constantes, experiencias profesionales compartidas, actividades conjuntas,..., A internacionalização da educação é um dos objetivos prioritários das instituições de ensino, por ser considerada de importância estratégica para o seu desenvolvimento e projeção. No entanto, esse conceito não permite descrever adequadamente a colaboração que ocorre em questões educacionais entre países vizinhos, particularmente em áreas fronteiriças onde essa cooperação possibilita intercâmbios constantes, experiências profissionais compartilhadas, atividades conjuntas, colaborações..., A internacionalização da educação é um dos objetivos prioritários das instituições de ensino, por ser considerada de importância estratégica para o seu desenvolvimento e projeção. No entanto, esse conceito não permite descrever adequadamente a colaboração que ocorre em questões educacionais entre países vizinhos, particularmente em áreas fronteiriças onde essa cooperação possibilita intercâmbios constantes, experiências profissionais compartilhadas, atividades conjuntas, colaborações...
Digital humanization in remote education: challenges experienced by basic education teachers in the pandemic overview, Humanización digital en la educación a distancia: desafíos experimentados por los docentes de educación básica en el panorama de la pandemia, Humanização digital no ensino remoto: desafios vivenciados por professores da educação básica no panorama pandêmico, Humanização digital no ensino remoto: desafios vivenciados por professores da educação básica no panorama pandêmico
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Alves, Manoel Messias Santos, Ferrete, Anne Alilma Silva Souza, Vasconcelos, Alana Danielly, Santos, Willian Lima
Mobile Digital Information and Communication Technologies (MDICT) are increasingly present in the daily lives of people around the world, as well as in various daily activities, including educational activities. The article's general objective is to describe the strategies adopted by the Government of one of the Brazilian States, located in the Northeast, in the face of the pandemic scenario, as well as the challenges experienced by teachers in the state education network in carrying out..., Las Tecnologías Móviles de Información y Comunicación Digital (TMDIC) están cada vez más presentes en la vida cotidiana de las personas en todo el mundo, así como en diversas actividades diarias, incluidas las educativas. El objetivo general del artículo es describir las estrategias adoptadas por el Gobierno de uno de los estados brasileños, ubicado en el Nordeste, ante el escenario de pandemia, así como los desafíos experimentados por los docentes de la red educativa estatal en el desempeño de..., As Tecnologias Móveis Digitais de Informação e Comunicação (TMDIC) estão cada vez mais presentes no dia a dia das pessoas ao redor do mundo, bem como em diversas atividades diárias, incluindo neste processo, as atividades educacionais. O artigo tem como objetivo geral descrever as estratégias adotadas pelo Governo de um dos Estados brasileiros, localizado no Nordeste, diante do cenário pandêmico, bem como, os desafios vivenciados pelos professores da rede estadual de ensino no exercício de suas..., As Tecnologias Móveis Digitais de Informação e Comunicação (TMDIC) estão cada vez mais presentes no dia a dia das pessoas ao redor do mundo, bem como em diversas atividades diárias, incluindo neste processo, as atividades educacionais. O artigo tem como objetivo geral descrever as estratégias adotadas pelo Governo de um dos Estados brasileiros, localizado no Nordeste, diante do cenário pandêmico, bem como, os desafios vivenciados pelos professores da rede estadual de ensino no exercício de suas...
Prototype of a digital game for training executive functions in students with cerebral palsy, Prototipo de juego digital para el entrenamiento de las funciones ejecutivas en alumnos con parálisis cerebral, Protótipo de um jogo digital para o treinamento de funções executivas em estudantes com paralisia cerebral, Protótipo de um jogo digital para o treinamento de funções executivas em estudantes com paralisia cerebral
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Caroline Junqueira de Pádua Stabile, Manoel Osmar Seabra Junior, Araújo, Gisele Silva, Janiele de Souza Santos Uchelli
The objective of this study was to develop and validate a prototype of a digital game, for use as an Assistive Technology resource, for training the executive functions of working memory and selective attention in students with cerebral palsy. To this end, the study was developed in three stages. The first stage consisted of analyzing a set of guidelines in the literature that included information on the development of digital games for students with cerebral palsy. In the second stage, the..., El objetivo del presente estudio es desarrollar y validar un prototipo de juego digital como recurso de Tecnología de Apoyo para el entrenamiento de las funciones ejecutivas de la memoria de trabajo y la atención selectiva en alumnos con parálisis cerebral. El estudio se ha llevado a cabo en tres fases. La primera fase ha consistido en analizar una serie de directrices en la literatura sobre este asunto que incluyen información sobre el desarrollo de juegos digitales para alumnos con parálisis..., O objetivo deste estudo foi desenvolver e validar um protótipo de um jogo digital como recurso de Tecnologia Assistiva para o treinamento das funções executivas de memória de trabalho e atenção seletiva em estudantes com paralisia cerebral. Para tanto, o estudo foi desenvolvido em três etapas. A primeira etapa consistiu na análise de um conjunto de diretrizes na literatura que contemplavam informações sobre o desenvolvimento de jogos digitais para estudantes com paralisia cerebral. Na segunda..., O objetivo deste estudo foi desenvolver e validar um protótipo de jogo digital como recurso de Tecnologia Assistiva para o treinamento de funções executivas de memória de trabalho e atenção seletiva de alunos com paralisia cerebral. Portanto, o estudo foi desenvolvido em três etapas. A primeira etapa consistiu na análise de um conjunto de orientações da literatura que contempla informações sobre o desenvolvimento de jogos digitais para alunos com paralisia cerebral. Na segunda etapa, foi...
Considerations on the use of comics as a strategy for Teaching Natural Sciences, Consideraciones sobre el uso del cómic como estrategia para la enseñanza de Ciencias Naturales, Considerações sobre o uso de histórias em quadrinhos como estratégia no ensino de Ciências da Natureza, Considerações sobre o uso de histórias em quadrinhos como estratégia no ensino de Ciências da Natureza
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva Junior, Edvargue Amaro da, José Caluzi, João
The use of Comics (Comics) as a tool and/or pedagogical resource in the Teaching of Natural Science represents a relevant practice, as it promotes playfulness and interaction, these being the structuring axes established by the National Common Curricular Base, for promotion of learning in Basic Education. Given this aspect, the present study aims to analyze the use of Comics in Science Teaching, as well as the contribution to the global development of students. A qualitative approach was..., El uso del cómic como herramienta y/o recurso pedagógico en la enseñanza de las Ciencias Naturales representa una práctica relevante, ya que promueve una enseñanza lúdica e interactiva, que son los ejes estructuradores previstos por la Base Nacional Común Curricular, para promover la enseñanza en la Educación Básica. Teniendo esto en cuenta, el presente estudio pretende analizar el uso del cómic en la enseñanza de las Ciencias, así como su contribución al desarrollo general de los alumnos. Se..., O uso de Histórias em Quadrinhos (HQ) como ferramenta e/ou recurso pedagógico no Ensino de Ciência da Natureza representa uma prática relevante, já que promove a ludicidade e a interação, sendo esses os eixos estruturantes estabelecidos pela Base Nacional Comum Curricular, para promoção do aprendizado na Educação Básica. Diante desse aspecto, o presente estudo objetiva analisar a utilização de Histórias em Quadrinhos no Ensino de Ciências, assim como a contribuição para o desenvolvimento global..., O uso de Histórias em Quadrinhos (HQ) como ferramenta e/ou recurso pedagógico no Ensino de Ciência da Natureza representa uma prática relevante, já que promove a ludicidade e a interação, sendo esses os eixos estruturantes estabelecidos pela Base Nacional Comum Curricular, para promoção do aprendizado na Educação Básica. Diante desse aspecto, o presente estudo objetiva analisar a utilização de Histórias em Quadrinhos no Ensino de Ciências, assim como a contribuição para o desenvolvimento global...
Digital comic booklets: exploring climate change education, Tiras cómicas digitales: explorando la educación sobre el cambio climático, Cartilhas em quadrinhos digitais: explorando a educação para mudanças climáticas, Cartilhas em quadrinhos digitais: explorando a educação para mudanças climáticas
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
de Melo, Enaldo Vieira, Mercado, Luís Paulo Leopoldo, Chagas, José Jamerson Teles, Melo, André Luís Canuto Duarte
The article presents the experience of creating booklets in the form of digital comics (CQD) in a teaching curriculum innovation project involving environmental citizenship, inclusion of adaptation to climate emergencies in the school curriculum and in teacher training. The objective was to develop educational pedagogical practices for Climate Change (EMC) by integrating digital information and communication technologies (DTIC) into the basic education curriculum, producing didactic activities..., El artículo presenta la experiencia de creación de cuadernillos en forma de cómics digitales (CQD) en un proyecto de innovación curricular docente que involucra la ciudadanía ambiental, la inclusión de la adaptación a las emergencias climáticas en el currículo escolar y en la formación docente. El objetivo fue desarrollar prácticas pedagógicas educativas para el Cambio Climático (EMC) mediante la integración de las tecnologías digitales de la información y la comunicación (DTIC) en el currículo..., O artigo apresenta experiência da construção de cartilhas na forma de quadrinhos digitais (CQD) em projeto de inovação curricular docente envolvendo cidadania ambiental, inclusão da adaptação às emergências climáticas no currículo escolar e na formação de professores. Objetivou-se desenvolver práticas pedagógicas educacionais para Mudanças Climáticas (EMC) integrando tecnologias digitais da informação e comunicação (TDIC) no currículo da educação básica, produzindo atividades didáticas..., O artigo apresenta experiência da construção de cartilhas na forma de quadrinhos digitais (CQD) em projeto de inovação curricular docente envolvendo cidadania ambiental, inclusão da adaptação às emergências climáticas no currículo escolar e na formação de professores. Objetivou-se desenvolver práticas pedagógicas educacionais para Mudanças Climáticas (EMC) integrando tecnologias digitais da informação e comunicação (TDIC) no currículo da educação básica, produzindo atividades didáticas...
Technology transfer management for Innovation in Brazilian public universities, Gestión de la transferencia de tecnología para la innovación en las universidades públicas brasileñas, Gestão da transferência de tecnologia para inovação nas universidades públicas brasileiras, Gestão da transferência de tecnologia para inovação nas universidades públicas brasileiras
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva, Luan Carlos Santos
The transfer of technology in public universities in Brazil, crucial for fostering innovation and technological progress, was the subject of evaluation in this research across the country’s five geographical regions. The research approach was primarily quantitative, supplemented by a qualitative component. A questionnaire with 33 questions tailored to the studied reality was employed. To analyze the results, quantitative measures of variability dispersion such as mean, standard deviation, and..., La transferencia de tecnología en universidades públicas de Brasil, clave para fomentar la innovación y el progreso tecnológico, fue objeto de evaluación en esta investigación en las cinco regiones geográficas del país. El enfoque de la investigación fue principalmente cuantitativo, respaldado por un componente cualitativo. Se utilizó un cuestionario con 33 preguntas adaptadas a la realidad estudiada. Para analizar los resultados, se utilizaron medidas cuantitativas de dispersión de la..., A transferência de tecnologia nas universidades públicas do Brasil, fundamental para promover a inovação e o progresso tecnológico, foi objeto de avaliação neste estudo nas cinco regiões geográficas do país. A abordagem do estudo foi essencialmente quantitativa, apoiada por um componente qualitativo. Foi utilizado um questionário com 33 questões adaptadas à realidade estudada. Para análise dos resultados foram utilizadas medidas quantitativas de dispersão da variabilidade como média, desvio...
Principles and practices of audio description in an inclusive environment for higher education, Principios y prácticas de la audiodescripción en un ecosistema inclusivo para la enseñanza superior, Princípios e práticas da audiodescrição em um ecossistema inclusivo para o ensino superior, Princípios e práticas da audiodescrição em um ecossistema inclusivo para o ensino superior
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Saço, Lívia Fabiana, Vianna, Rodrigo de Magalhães, Ferreira, Eliana Lúcia
The following reflexive written study seeks to share well-thought-out and innovative educational practices developed in/for higher education, through the propagation of the ongoing qualification of professors under the perspective of diversity and inclusivity, having the audio description as a resource of assistive technology. Incidentally, it aims to provide a methodological and dynamic rethink of the process of teaching and learning which could transcend the classroom environment. The..., El presente documento es una reflexión monográfica que pretende compartir la innovación y las buenas prácticas educativas desarrolladas en/para la enseñanza superior, mediante el fomento de la formación continua del profesorado desde la perspectiva de la diversidad y la inclusión, con la audiodescripción como recurso tecnológico de apoyo. Al mismo tiempo, pretende aportar un replanteamiento metodológico y dinámico de la enseñanza y el aprendizaje que trascienda en el aula. La investigación se..., Essa construção e reflexão monográfica objetiva compartilhar inovação e boas práticas educacionais desenvolvidas em/para o ensino superior, por meio da propagação da capacitação continuada dos professores sob a perspectiva da diversidade e inclusão, tendo a audiodescrição como recurso de tecnologia assistiva. Secundariamente, visa proporcionar um repensar metodológico e dinâmico do ensinar e aprender que transcenda a sala de aula. A investigação adotou uma abordagem quanti-qualitativa, de..., Essa construção e reflexão monográfica objetiva compartilhar inovação e boas práticas educacionais desenvolvidas em/para o ensino superior, por meio da propagação da capacitação continuada dos professores sob a perspectiva da diversidade e inclusão, tendo a audiodescrição como recurso de tecnologia assistiva. Secundariamente, visa proporcionar um repensar metodológico e dinâmico do ensinar e aprender que transcenda a sala de aula. A investigação adotou uma abordagem quanti-qualitativa, de...
FIPAD-TCD curriculum: initial guidelines for curricular restructuring of initial distance teacher training based on the transversalization of digital skills, Plan de estudios FIPAD-TCD: orientaciones iniciales para la reestructuración curricular de la formación inicial del profesorado a distancia basada en la transversalidad de las competencias digitales, Currículo FIPAD-TCD: diretrizes iniciais para a reestruturação curricular da formação inicial de professores a distância com base na transversalidade das competências digitais, Currículo FIPAD-TCD: diretrizes iniciais para a reestruturação curricular da formação inicial de professores a distância com base na transversalidade das competências digitais
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva, Gleice Assunção da, Ramos, Daniela Karine
This study researched the initial training of teachers in distance learning, based on the perspective that the training environment must provide the development of digital skills in its graduates. The research investigates the initial training of teachers (degrees) in distance learning at the Open University of Brazil (UAB) in two Universities in the State of Santa Catarina and seeks to understand how these trainings contributed to the development of digital skills among graduates. This is a..., El presente estudio aborda la formación inicial del profesorado en la modalidad a distancia, desde la perspectiva de que el entorno formativo puede facilitar el desarrollo de competencias digitales. El objetivo es sistematizar unas directrices iniciales para el currículo de formación inicial del profesorado a distancia poniendo énfasis en la transversalidad de las competencias digitales. Para la recopilación de datos se contó con la Universidad Abierta de Brasil (UAB) en dos universidades del..., Este estudo aborda a formação inicial de professores em EAD, partindo da perspectiva de que o ambiente de formação pode proporcionar o desenvolvimento de competências digitais. O objetivo é sistematizar diretrizes iniciais do currículo de formação inicial de professores remotos com ênfase na transversalidade das competências digitais. Os resultados desta pesquisa apontam caminhos para a integração das competências digitais no currículo da formação inicial de professores a distância e..., Este estudo aborda a formação inicial de professores na modalidade à distância, partindo da perspectiva de que o ambiente formativo pode proporcionar o desenvolvimento das competências digitais. O objetivo é sistematizar diretrizes iniciais para o currículo de formação inicial de professores a distância com ênfase na transversalidade das competências digitais. A coleta de dados envolveu a Universidade Aberta do Brasil (UAB) em duas Universidades no Estado de Santa Catarina, incluindo a...
Ibero-american model for technology transfer between public universities through digital technology, Modelo iberoamericano de transferencia de tecnología entre universidades públicas a través de tecnologías digitales, Modelo ibero-americano de transferência de tecnologia entre universidades públicas por intermédio de tecnologias digitais, Modelo ibero-americano de transferência de tecnologia entre universidades públicas por intermédio de tecnologias digitais
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Silva, Luan Carlos Santos, Solleiro, José Luís, Álvarez, Isabel
Technology transfer through digital technologies has emerged as a critical theme during the COVID-19 pandemic, highlighting the need to adapt innovation and collaboration processes to address global challenges. The overall objective of the research was to understand and develop a technology transfer model among public universities in Ibero-America, particularly focusing on Brazil, Costa Rica, Mexico, and Spain, using digital information and communication technologies (ICTs). The exploratory and..., La transferencia de tecnología a través de tecnologías digitales ha surgido como un tema fundamental durante la pandemia de COVID-19, evidenciando la necesidad de adaptar los procesos de innovación y colaboración para enfrentar desafíos globales. El objetivo general de la investigación consistió en desarrollar un modelo de transferencia de tecnología entre universidades públicas de Iberoamérica, especialmente para Brasil, Costa Rica, México y España, utilizando tecnologías digitales de..., A transferência de tecnologia por meio de tecnologias digitais emergiu como um tema fundamental durante a pandemia da COVID-19, evidenciando a necessidade de adaptar os processos de inovação e colaboração para enfrentar desafios globais. O objetivo geral da pesquisa consistiu em compreender e desenvolver um modelo de transferência de tecnologia entre universidades públicas da Iberoamérica, em especial para o Brasil, Costa Rica, México e Espanha, utilizando tecnologias digitais da informação e..., A transferência de tecnologia por meio de tecnologias digitais emergiu como um tema fundamental durante a pandemia da COVID-19, evidenciando a necessidade de adaptar os processos de inovação e colaboração para enfrentar desafios globais. O objetivo geral da pesquisa consistiu em compreender e desenvolver um modelo de transferência de tecnologia entre universidades públicas da Iberoamérica, em especial para o Brasil, Costa Rica, México e Espanha, utilizando tecnologias digitais da informação e...
Memoria 2007 de la Revista Iberoamericana de Educación
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Viseras Nogueira, Andrés
La Revista Iberoamericana de Educación (rie), que edita la Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (oei), se viene publicando ininterrumpidamente desde 1993. Con quince años de existencia y cuarenta y cinco números editados, parece llegado el momento de hacer una pausa, de echar una mirada crítica a la trayectoria recorrida, y de dar cuenta del trabajo realizado mediante la presente Memoria...
Memoria 2009 de la Revista Iberoamericana de Educación, Memória 2009 da Revista Ibero-americana de Educação, Memória 2009 da Revista Ibero-americana de Educação
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Viseras Nogueira, Andrés
La Revista Iberoamericana de Educación (RIE) es una publicación de carácter científico, editada por la Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (OEI). Con dieciséis años de existencia y cincuenta y un números cuatrimestrales, impresos de forma ininterrumpida, en los que se han ido recogiendo las opiniones más destacadas sobre temas educativos de relevancia y experiencias innovadoras, es un referente para la mejora del conocimiento respecto a la realidad..., A Revista Iberoamericana de Educación (RIE) é um periódico científico publicado pela Organização dos Estados Ibero-Americanos para a Educação, a Ciência e a Cultura (OEI). Com dezesseis anos de existência e cinquenta e um números quadrimestrais, impressos ininterruptamente, nos quais foram reunidas as opiniões mais destacadas sobre questões educacionais relevantes e experiências inovadoras, é uma referência para o aprimoramento do conhecimento sobre a realidade educacional contemporânea e um..., A Revista Iberoamericana de Educación (RIE) é um periódico científico publicado pela Organização dos Estados Ibero-Americanos para a Educação, a Ciência e a Cultura (OEI). Com dezesseis anos de existência e cinquenta e um números quadrimestrais, impressos ininterruptamente, nos quais foram reunidas as opiniões mais destacadas sobre questões educacionais relevantes e experiências inovadoras, é uma referência para o aprimoramento do conhecimento sobre a realidade educacional contemporânea e um...
Memoria 2010 de la Revista Iberoamericana de Educación, Memória 2010 da Revista Ibero-americana de Educação, Memória 2010 da Revista Ibero-americana de Educação
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Viseras Nogueira, Andrés
La Revista Iberoamericana de Educación (RIE) es una publicación de carácter científico, editada por el Centro de Altos Estudios Universitarios (CAEU) de la Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (OEI). Durante diociocho años de edición viene recogiendo las opiniones más destacadas sobre temas educativos y experiencias innovadoras, en especial en la región iberoamericana., A Revista Ibero-americana de Educação (RIE) é uma publicação de caráter científico, editada pelo Centro de Altos Estudos Universitários (CAEU) da Organização de Estados Ibero-americanos para a Educação, a Ciência e a Cultura (OEI). Durante dezoito anos de edição vem recolhendo as opiniões mais destacadas sobre temas educativos e experiências inovadoras, especialmente na região ibero-americana
The linguistic landscape in Architecture and Urbanism: a case study applied to teaching, El paisaje lingüístico en Arquitectura y Urbanismo: un estudio de caso aplicado a la enseñanza, A paisagem linguística em Arquitetura e Urbanismo: um estudo de caso aplicado ao ensino, A paisagem linguística como estratégia de ensino de pós-graduação em Arquitetura e Urbanismo
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Mol Bessa, Altamiro Sergio
This paper discusses the linguistic landscape in Architecture and Urbanism. Even though it is a well-established field of knowledge, the linguistic landscape has been multifaceted and fluid, being open to new epistemological exercises. In this sense, the author proposes that the linguistic landscape in Architecture is present in the advertising apparatuses, signages and other communication languages of the urban environment and real estate developments, as well as, and very strongly, in the..., El presente artículo analiza el paisaje lingüístico en la Arquitectura y el Urbanismo. Aunque se trata de un campo de conocimiento bien establecido, el paisaje lingüístico se ha tornado polifacético y fluido y está abierto a nuevos ejercicios epistemológicos. En este sentido, el autor propone que el paisaje lingüístico en la Arquitectura está presente en los soportes publicitarios, carteles, vallas y otros lenguajes de comunicación del entorno urbano y de las promociones inmobiliarias, así como..., Esse artigo discute a paisagem linguística em Arquitetura e Urbanismo. Mesmo sendo um campo do saber já bem estabelecido, a paisagem linguística tem se colocado como multifacetada e fluida, estando aberta para novos exercícios epistemológicos. Nesse sentido, o autor propõe que a paisagem linguística em Arquitetura está presente nos aparatos de publicidade, placas de sinalização, letreiros e outras linguagens de comunicação do ambiente urbano e dos empreendimentos imobiliários, como também, e..., Esse artigo discute a paisagem linguística em Arquitetura e Urbanismo. Mesmo sendo um campo do saber já bem estabelecido, a paisagem linguística tem se colocado como multifacetada e fluida, estando aberta para novos exercícios epistemológicos. Nesse sentido, o autor propõe que a paisagem linguística em Arquitetura está presente nos aparatos de publicidade, placas de sinalização, letreiros e outras linguagens de comunicação do ambiente urbano e dos empreendimentos imobiliários, como também, e...
From the local to the international in English classes: dialogic relationships between the linguistic landscape and language teaching in a school professional education, De lo local a lo internacional en las clases de inglés: relaciones dialógicas entre el paisaje lingüístico y la enseñanza de idiomas en un centro de formación profesional de nivel medio, Do local para o internacional nas aulas de inglês: relações dialógicas entre a paisagem linguística e o ensino da língua em uma escola profissional de nível médio, Do local para o internacional nas aulas de inglês: relações dialógicas entre a paisagem linguística e o ensino da língua em uma escola profissional de nível médio
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Oliveira, Elaine Cristina Gomes Aires de, Lima, Samuel de Carvalho
This study discusses a teaching strategy that uses the linguistic landscape to promote the teaching of English. As part of a broader action research, carried out in 2022, a class was taught with the objectives of identifying the vocabulary used in 4 images and understanding the relationship between images and the consumption of fast food. The class was taught to a third-year class of the Nutrition and Dietetics technical course and used 1 image of the façade of a snack bar and 3 images of..., El presente estudio analiza una estrategia de enseñanza que utiliza el paisaje lingüístico para promover la enseñanza del inglés en un centro de formación profesional de nivel medio. En el marco de un experimento pedagógico realizado en 2022, se impartió una clase con los objetivos de identificar el vocabulario utilizado en cuatro imágenes y comprender la relación entre las imágenes y el consumo de comida rápida. La clase se impartió a un grupo de tercer curso del programa técnico de Nutrición..., Este estudo discute uma estratégia de ensino que se utiliza da paisagem linguística para promover o ensino de inglês em uma escola profissional de nível médio. No âmbito de uma experiência de ensino realizada em 2022, foi ministrada uma aula com os objetivos de identificar o vocabulário utilizado em 4 imagens e perceber a relação das imagens com o consumo de fast food. A aula foi ministrada para uma turma do terceiro ano do curso técnico de Nutrição e Dietética e se utilizou de 1 imagem da..., Este estudo discute uma estratégia de ensino que se utiliza da paisagem linguística para promover o ensino de inglês em uma escola profissional de nível médio. No âmbito de uma experiência de ensino realizada em 2022, foi ministrada uma aula com os objetivos de identificar o vocabulário utilizado em 4 imagens e perceber a relação das imagens com o consumo de fast food. A aula foi ministrada para uma turma do terceiro ano do curso técnico de Nutrição e Dietética e se utilizou de 1 imagem da...
Mapping of the linguistic landscape in Pelotas (Brazil) and its contribution to the teaching of varieties of German as an additional language, Cartografía del paisaje lingüístico de Pelotas (Brasil) y su contribución a la enseñanza de las variedades del alemán como lengua adicional, Mapeamento da paisagem linguística em Pelotas (Brasil) e sua contribuição para o ensino de variedades do alemão como língua adicional, Mapeamento da paisagem linguística em Pelotas (Brasil) e sua contribuição para o ensino de variedades do alemão como língua adicional
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Löff Machado, Lucas, Nascimento Lima, Evelin, Sobral, Barbara de Lima
his article presents ongoing research on the linguistic landscape in the urban space of Pelotas, analyzing socio-historical and linguistic aspects in a corpus of 118 establishment names collected between 2022 and 2024 and discusses possible competencies in the training of teachers and researchers of German as an additional language. Despite monolingual hegemonic practices, it is still possible today to find speakers and the cultural heritage of three German immigration varieties: German,..., Este artículo presenta una investigación en curso sobre el paisaje lingüístico en el espacio urbano de Pelotas, analizando aspectos sociohistóricos y lingüísticos en un corpus de 118 nombres de establecimientos recogidos entre 2022 y 2024, y analiza posibles competencias en la formación de docentes e investigadores del alemán como lengua adicional. A pesar de las prácticas hegemónicas monolingües, en la actualidad aún es posible encontrar hablantes y la herencia cultural de tres variedades..., Este artigo apresenta uma pesquisa em andamento sobre a paisagem linguística no espaço urbano de Pelotas, analisando aspectos sócio-históricos e linguísticos em um corpus de 118 nomes de estabelecimentos coletados entre 2022 e 2024 e discute possíveis competencias na formação de profesores e pesquisadores da língua alemão como língua adicional. Apesar das práticas hegemônicas monolíngues, ainda hoje é possível encontrar falantes e a herança cultural de três variedades alemãs de imigração:..., Este artigo apresenta uma pesquisa em andamento sobre a paisagem linguística no espaço urbano de Pelotas, analisando aspectos sócio-históricos e linguísticos em um corpus de 118 nomes de estabelecimentos coletados entre 2022 e 2024 e discute possíveis competencias na formação de profesores e pesquisadores da língua alemão como língua adicional. Apesar das práticas hegemônicas monolíngues, ainda hoje é possível encontrar falantes e a herança cultural de três variedades alemãs de imigração:...
The impact of the linguistic landscape on university and urban spaces in Brazil and Bolivia, El impacto del paisaje lingüístico en espacios universitarios y urbanos de Brasil y Bolivia, O impacto da paisagem linguística nos espaços universitários e urbanos no Brasil e na Bolívia, O impacto da paisagem linguística nos espaços universitários e urbanos no Brasil e na Bolívia
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Lima-Hernandes, Maria Célia, Sampaio Farneda, Eliete, Cayetano Choque, Miriam
In this article we apply a Linguistic Landscape approach to explore university and urban spaces as the background to highlight discrepancies in ethnic integration and incorporation of differences in Brazil and Bolivia. We focus on two vibrant cities that attract talents interested in participating in their academic environments. In Brazil, we address ethnic protests that, in some spaces, are naturalized as student occupations, a regular and general right that resonates in university spaces as a..., El presente artículo pretende explorar, desde un enfoque de Paisaje Lingüístico, los espacios universitarios y urbanos como telón de fondo para poner de manifiesto los desajustes en la integración étnica y la incorporación de las diferencias en Brasil y Bolivia, a partir de dos ciudades que pulsan en urbanidad y atraen talento interesado en participar en sus entornos académicos. En Brasil, se estudiarán las protestas étnicas que, en algunos espacios, se naturalizan como una ocupación..., Neste artigo, pretendemos explorar, numa abordagem da Paisagem Linguística, os espaços universitários e urbanos como pano de fundo para evidenciar descompassados na integração étnica e na incorporação de diferenças no Brasil e na Bolívia, a partir de duas cidades pulsantes em urbanidade e atratora de talentos interessados em participar de seus ambientes acadêmicos. No Brasil, abordaremos os protestos étnicos que, em alguns espaços, são naturalizados como uma ocupação estudantil, um direito..., Neste artigo, pretendemos explorar, numa abordagem da Paisagem Linguística, os espaços universitários e urbanos como pano de fundo para evidenciar descompassados na integração étnica e na incorporação de diferenças no Brasil e na Bolívia, a partir de duas cidades pulsantes em urbanidade e atratora de talentos interessados em participar de seus ambientes acadêmicos. No Brasil, abordaremos os protestos étnicos que, em alguns espaços, são naturalizados como uma ocupação estudantil, um direito...
The linguistic landscape in teacher education: which possibilities in the Portuguese context?, El paisaje lingüístico en la formación del profesorado: ¿qué posibilidades existen en el contexto portugués?, A paisagem linguística na formação docente: que possibilidades em contexto português?, A paisagem linguística na formação docente: que possibilidades em contexto português?
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Andrade , Ana Isabel, Lourenço, Monica, Pinto, Susana
The linguistic landscape (LL) has been the focus of numerous studies, experiments, and projects in education. This text presents a study on the potential of using the LL as a teacher education resource to develop professional teaching skills. By identifying the educational potential of the LL, we examine the Portuguese context focusing on teacher education programmes for linguistic and cultural diversity. Considering the crucial role that teacher educators play in preparing teachers for new..., El paisaje lingüístico (PL) ha sido objeto de múltiples estudios, experimentos y proyectos en el ámbito de la educación. El presente artículo presenta un estudio sobre el potencial formativo del uso del PL como recurso educativo capaz de favorecer el desarrollo de competencias profesionales docentes. Una vez identificado el potencial educativo del PL, se analiza lo que ha sucedido en el contexto portugués en los programas de formación del profesorado para la diversidad lingüística y cultural...., A paisagem linguística (PL) tem sido objeto de múltiplos estudos, experiências e projetos na área da educação. Neste texto, apresenta-se um estudo sobre as potencialidades formativas do uso da PL como recurso educativo capaz de favorecer o desenvolvimento de competências profissionais docentes. A partir da identificação das potencialidades educativas da PL, analisa-se o que tem acontecido em contexto português em percursos de formação docente para a diversidade linguística e cultural. De modo..., A paisagem linguística (PL) tem sido objeto de múltiplos estudos, experiências e projetos na área da educação. Neste texto, apresenta-se um estudo sobre as potencialidades formativas do uso da PL como recurso educativo capaz de favorecer o desenvolvimento de competências profissionais docentes. A partir da identificação das potencialidades educativas da PL, analisa-se o que tem acontecido em contexto português em percursos de formação docente para a diversidade linguística e cultural. De modo...
Thematic Research and STS Education in Early Childhood Education: a critical view at "limit situations" in childhood, Investigación Temática y Educación CTS en la Educación Infantil: una mirada crítica a las situaciones límite en la infancia, Investigação Temática e Educação CTS na Educação Infantil: um olhar crítico para situações-limite na infância, Investigação Temática e Educação CTS na Educação Infantil: um olhar crítico para situações-limite na infância
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Gonçalves Costa, Edith, Rodrigues-Moura, Sebastião, Pimentel Carneiro de Almeida, Ana Cristina
This article analyzes the role of Thematic Investigation, based on Freirean principles, as a methodological process for identifying "limit-situations" experienced by children in Early Childhood Education, such as socioeconomic vulnerability, inadequate sanitation, and excessive screen use. Through a qualitative and exploratory approach, the research was conducted in a public school in Belém (PA) with children aged 5 to 6 years, adopting Discursive Textual Analysis (DTA) for the..., Este artículo analiza el papel de la Investigación Temática, basada en los principios freireanos, como un proceso metodológico para identificar "situaciones límite" vividas por niños en la Educación Infantil, tales como la vulnerabilidad socioeconómica, el saneamiento inadecuado y el uso excesivo de pantallas. A través de un enfoque cualitativo y exploratorio, la investigación se llevó a cabo en una escuela pública de Belém (PA) con niños de 5 a 6 años, adoptando el Análisis Textual...,
Este artigo analisa o papel da Investigação Temática, baseada nos princípios freireanos, como um processo metodológico para identificar "situações-limite" vividas por crianças na Educação Infantil, tais como vulnerabilidade socioeconômica, saneamento inadequado e uso excessivo de telas. Por meio de uma abordagem qualitativa e exploratória, a pesquisa foi realizada em uma escola pública de Belém (PA) com crianças de 5 a 6 anos, adotando a Análise Textual Discursiva (ATD) para a..., Este artigo analisa o papel da Investigação Temática, baseada nos princípios freireanos, como um processo metodológico para identificar “situações-limite” vividas por crianças na Educação Infantil, tais como vulnerabilidade socioeconômica, saneamento inadequado e uso excessivo de telas. Por meio de uma abordagem qualitativa e exploratória, a pesquisa foi realizada em uma escola pública de Belém (PA) com crianças de 5 a 6 anos, adotando a Análise Textual Discursiva (ATD) para a sistematização e...
Cell phones in the classroom: between restriction and autonomy and the school as a digital agora:, El móvil en las aulas: entre la restricción y la autonomía y la escuela como ágora digital:, Celulares en el aula: restricción, autonomía y la escuela como ágora digital:, Celulares em sala de aula: entre restrição e autonomia e a escola como ágora digital:
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Velloso, Luciana, Leila Santos de Santana
This paper aims to understand some of the pedagogical implications of Rio Decree No. 53,918/24, which regulates the use of cell phones and other electronic devices by students in public municipal schools. Regarding the decree's repercussions, we highlight the note published by the National Association of Graduate Studies and Research in Education (ANPEd), questioning the restriction of use. Recognizing what we still need to learn in light of the legacy of the Sars Covid-19 pandemic, we..., Este texto propone un ensayo teórico-reflexivo inspirado en la vida cotidiana, vinculado a la epistemología de las prácticas (Oliveira, 2023; Andrade et al., 2019, Certeau, 1994) y el análisis de documentos públicos, en un enfoque situado, de naturaleza cualitativa e interpretativa, sin pretensión de generalizar, que busca comprender algunas de las implicaciones pedagógicas del Decreto de Río nº 53.918/24, que regula el uso del teléfono móvil en el municipio de Río de Janeiro, de la Ley Federal..., Este texto busca compreender algumas das implicações pedagógicas do Decreto Rio nº 53.918/24, que regulamenta o uso de celulares e outros dispositivos eletrônicos por estudantes nas unidades escolares da rede pública municipal de ensino. No que se refere a repercussões do Decreto, destacamos a Nota publicada pela Associação Nacional de Pós-Graduação e Pesquisa em Educação (ANPEd) questionando a restrição do uso. Reconhecendo o que ainda precisamos aprender diante do legado da pandemia de Sars..., Este texto propõe um ensaio teórico-reflexivo de inspiração cotidianista vinculada à epistemologia das práticas (Oliveira, 2023; Andrade et al., 2019, Certeau, 1994) e análise de documentos públicos, numa abordagem situada, de natureza qualitativa e interpretativa, sem a pretensão de generalizações, que busca compreender algumas das implicações pedagógicas do Decreto Rio nº 53.918/24, que regulamenta o uso de celulares no município do Rio de Janeiro, a Lei Federal nº 15.100/25 e como...
The family-school alliance as a strategy to strengthen educational maxim for everyone at school, La alianza familia-escuela como estrategia para reforzar la máxima educativa «Todos en la escuela», A aliança família-escola como estratégia para fortalecer a máxima educacional todos na escola, A aliança família-escola como estratégia para fortalecer a máxima educacional todos na escola
Repositorio: Revista Iberoamericana de Educación
Kroetz, Ketlin, Corrêa Henning, Paula
This article aims to analyze how the family-school alliance is a strategy to strengthen the educational maxim: Everyone at school. Understanding this dyad as a consolidated truth in the school field, the text places ten scientific articles published in three databases under scrutiny. Taking the field of Foucauldian studies as a theoretical basis, how the alliance of these two institutions invests in strengthening compulsory schooling is examined. The analytical process infers those productions..., Este artículo pretende analizar la forma en que la alianza familia-escuela constituye una estrategia para fortalecer la máxima educativa de «Todos en la escuela». Partiendo de esta dicotomía como verdad consolidada en el ámbito escolar brasileño, el texto analiza diez artículos científicos publicados en tres bases de datos. Tomando como base teórica el campo de los estudios foucaultianos, se examinan los modos en que la alianza de estas dos instituciones invierte en el fortalecimiento de la..., Resumo: O artigo objetiva analisar de que modo a aliança família-escola consiste em uma estratégia para fortalecer a máxima educacional Todos na escola. Entendendo tal díade como uma verdade consolidada no campo escolar brasileiro, o texto coloca sob escrutínio dez artigos científicos publicados em três bases de dados. Assumindo o campo dos estudos foucaultianos como base teórica, são examinados os modos como a aliança dessas duas instituições investe no fortalecimento da escolarização..., O artigo objetiva analisar de que modo a aliança família-escola consiste em uma estratégia para fortalecer a máxima educacional Todos na escola. Entendendo tal díade como uma verdade consolidada no campo escolar brasileiro, o texto coloca sob escrutínio dez artigos científicos publicados em três bases de dados. Assumindo o campo dos estudos foucaultianos como base teórica, são examinados os modos como a aliança dessas duas instituições investe no fortalecimento da escolarização obrigatória. O...
[Costumes portugais]
Repositorio: BCNROC. Repositori Obert de Coneixement de l'Ajuntament de Barcelona
Marchi, Vincenzo, , 1818-1894
Document original a: Centre de Documentació del Museu de Disseny de Barcelona (topogràfic : A-XIX-193 ), Digitalitzat per Artyplan per encàrrec del Centre de Documentació del Museu del Disseny de Barcelona
Cidade, cultura e educação. Não. 07 (2020)
Repositorio: BCNROC. Repositori Obert de Coneixement de l'Ajuntament de Barcelona
Associació Internacional de Ciutats Educadores (Barcelona)