Pasar al contenido principal

CAUSAS Y CONSECUENCIAS DE LOS POLIMORFISMOS NATURALES EN GASTEROPODOS MARINOS

PID2021-124930NB-I00

•
Nombre agencia financiadora Agencia Estatal de Investigación
Acrónimo agencia financiadora AEI
Programa Programa Estatal para Impulsar la Investigación Científico-Técnica y su Transferencia
Subprograma Subprograma Estatal de Generación de Conocimiento
Convocatoria Proyectos de I+D+i (Generación de Conocimiento y Retos Investigación)
Año convocatoria 2021
Plan Estatal 2021-2023 Plan Estatal de Investigación Científica y Técnica y de Innovación
Centro beneficiario UNIVERSIDAD DE VIGO

Resultados relacionados

Resultados totales (Incluyendo duplicados): 3
Encontrada(s) 1 página(s)

Investigo. Repositorio Institucional de la Universidade de Vigo
Publicación Tesis doctoral (DoctoralThesis)

Causes of color variation in the populations of the marine gastropod Littorina saxatilis from the Rías Baixas, Causas de la variación en el color en las poblaciones del gasterópodo marino Littorina saxatilis de las Rías Baixas, Causas da variación na cor nas poboacións do gasterópodo mariño Littorina saxatilis das Rías Baixas

  • Gefaell Borras, Juan
Several species of marine gastropods inhabit the rocky intertidal ecosystems of the Galician coasts. Among these, Littorina saxatilis (Olivi, 1792) stands out, known for its high degree of phenotypic polymorphism and for having been the subject of numerous ecological and evolutionary investigations. Especially remarkable within this species is the diversity of colors it can show in its shell both at the intrapopulation and geographical levels, something that is particularly noticeable in the coasts along the Rías Baixas (Galicia, northwest Spain). In this region, Littorina saxatilis shows individuals with different colors and patterns along the sculpture of its shell both within certain populations, as well as along geographical gradients. Despite this conspicuous diversity, evolutionary ecologists have devoted much less attention to the description and study of the evolutionary mechanisms responsible for the emergence and maintenance of color variation in Littorina saxatilis, at least in comparison to that afforded to the analysis of other phenotypic polymorphisms shown by this species. This dissertation aims to fill this gap by trying to shed light on the distribution, characterization, structure, and evolutionary causes of intrapopulation and geographic variation in shell color in the populations of Littorina saxatilis from the Rías Baixas. For this, different ecological, ethological, and evolutionary methodologies are combined. Firstly, an exhaustive literature review on shell color polymorphism in marine gastropods will be carried out, to contextualize the problem and to have a better grasp of the state of the art. This will allow for a global vision, as well as to direct our efforts to the study of the most plausible mechanisms. Regarding intrapopulation variation, field and laboratory experiments will be carried out to test the role of sexual selection and related mechanisms in the maintenance of shell color polymorphism in certain polymorphic populations of Littorina saxatilis, given the role these mechanisms seem to play in other species of the Littorinidae family. As for geographic variation, exhaustive samplings will be carried out in several localities along the four Rías Baixas (Vigo, Pontevedra, Arousa, and Muros-Noia), in which data on the populations of Littorina saxatilis inhabiting there, as well as on various ecological characteristics of such localities will be collected. In addition, temporal series will be used to study temporal variation in the distribution of colors, as well as the possible relationship between shell color and other phenotypic traits, in the search for possible phenotypic correlations that provide clues about the selective regime to which shell color is subjected. Finally, a field experiment will be conducted to test one of the most commented hypotheses in the literature to explain the maintenance of color diversity in marine gastropods, namely, selection for crypsis., En el ecosistema intermareal rocoso de las costas gallegas habitan diversas especies de gasterópodos marinos. Entre ellos destaca Littorina saxatilis (Olivi, 1792), conocida por su alto grado de polimorfismo fenotípico y que ha sido objeto de numerosos estudios ecológicos y evolutivos. Particularmente destacable dentro de esta especie es la diversidad de colores que puede presentar su concha tanto a nivel intrapoblacional como geográfico, algo especialmente visible en las costas de las Rías Baixas (Galicia, noroeste de España). Así, en esta región se observan individuos con diferentes colores y patrones en la escultura de su concha tanto dentro de determinadas poblaciones, como a lo largo de gradientes geográficos. A pesar de esta conspicua diversidad, la ecología evolutiva ha prestado mucha menos atención a la descripción y estudio de los mecanismos evolutivos responsables del surgimiento y mantenimiento de la variedad de colores en Littorina saxatilis, al menos en comparación con la atención prestada a la investigación de otros polimorfismos fenotípicos presentes en esta especie. Esta tesis doctoral intenta rellenar este hueco en el conocimiento procurando arrojar luz sobre la distribución, caracterización, estructura y causas evolutivas de la variación intrapoblacional y geográfica del color de la concha en las poblaciones de Littorina saxatilis de las Rías Baixas. Para ello se combinan diferentes metodologías ecológicas, etológicas y evolutivas. En primer lugar, se realizará una revisión exhaustiva de la literatura científica existente sobre polimorfismos de color en gasterópodos marinos, con el fin de contextualizar el problema y conocer el estado del arte. Esto permitirá adquirir una visión de conjunto y encaminar el trabajo hacia el estudio de los mecanismos con mayores visos de veracidad. En cuanto a la variación intrapoblacional, se llevarán a cabo experimentos de campo y de laboratorio para poner a prueba el papel de la selección sexual y mecanismos relacionados en el mantenimiento del polimorfismo del color de concha en poblaciones polimórficas de Littorina saxatilis, dado el papel que parecen desempeñar estos mecanismos en otras especies de la familia Littorinidae. En cuanto a la variación geográfica, se realizarán muestreos exhaustivos en diferentes localidades de las cuatro Rías Baixas (Vigo, Pontevedra, Arousa y Muros-Noia), en las que se recogerán datos sobre las poblaciones de Littorina saxatilis que allí habitan, así como sobre las características ecológicas de estas localidades. También se utilizarán series temporales para estudiar la variación temporal en la distribución del color y se estudiará la posible relación del color con diferentes rasgos fenotípicos en busca de posibles correlaciones fenotípicas que den pistas sobre el régimen selectivo al que está sometido. Finalmente, se llevará a cabo un experimento de campo para probar una de las hipótesis más consideradas en la literatura acerca del mantenimiento de la diversidad de colores en gasterópodos marinos: la selección por cripsis., No ecosistema intermareal rochoso das costas galegas existen diversas especies de gasterópodos mariños. Entre elas, destaca Littorina saxatilis (Olivi, 1792), coñecida polo seu alto grao de polimorfismo fenotípico e que ten sido obxecto de numerosos estudos de carácter ecolóxico e evolutivo. Especialmente salientable dentro desta especie é a diversidade de cores que pode presentar a súa cuncha a niveis tanto intrapoboacional como xeográfico, algo particularmente visible nas costas das Rías Baixas (Galicia, noroeste de España). Así, nesta rexión obsérvanse individuos con distintas cores e patróns na escultura da súa cuncha tanto convivindo no seno de determinadas poboacións, como ao longo de gradientes xeográficos. A pesares desta conspicua diversidade, dende a ecoloxía evolutiva ténselle prestado moita menos atención á descripción e o estudo dos mecanismos evolutivos responsables do xurdimento e mantemento da variedade de cores en Littorina saxatilis, alomenos en comparación coa atención adicada á investigación doutros polimorfismos fenotípicos presentes nesta especie. Esta tese de doutoramento trata de rechear este oco no coñecemento procurando achegar luz sobre a distribución, caracterización, estrutura e causas evolutivas da variación intrapoboacional e xeográfica da cor de cuncha nas poboacións de Littorina saxatilis das Rías Baixas. Para iso combínanse diferentes metodoloxías de carácter ecolóxico, etolóxico e evolutivo. En primeiro lugar, realizarase unha revisión exhaustiva da literatura científica existente sobre polimorfismos de cor en gasterópodos mariños, de cara a contextualización do problema e o coñecemento do estado da arte. Isto permitirá adquirir unha visión de conxunto e dirixir o traballo cara o estudo dos mecanismos con máis visos de veracidade. En canto á variación intrapoboacional, levaranse a cabo experimentos de campo e laboratorio destinados a poñer a proba o papel da selección sexual e mecanismos relacionados no mantemento do polimorfismo de cor da cuncha en poboacións polimórficas de Littorina saxatilis, dado o papel que parecen xogar noutras especies da familia Littorinidae. No referido á variación xeográfica, levaranse a cabo mostraxes exhaustivas en distintas localidades ao longo das catro Rías Baixas (Vigo, Pontevedra, Arousa e Muros-Noia), nas que recolleranse datos das poboacións de Littorina saxatilis que alí habitan, así como das características ecolóxicas de ditas localidades. Empregaranse ademáis series temporáis para estudar a variación temporal na distribución de cores e estudarase a posible relación da cor con distintos rasgos fenotípicos na busca de posibles correlacións fenotípicas que dean pistas sobre o réxime selectivo ao que está sometida. Por último, realizarase un experimento de campo para poñer a proba unha das hipóteses máis consideradas na literatura acerca do mantemento da diversidade da cor nos gasterópodos mariños: a selección por cripsis., Xunta de Galicia | Ref. ED431C 2020-05, Agencia Estatal de Investigación | Ref. PID2021-124930NB-I00, Xunta de Galicia | Ref. ED481A 2021/274
Investigo. Repositorio Institucional de la Universidade de Vigo
Publicación Tesis doctoral (DoctoralThesis)

Estudio de las condiciones para la especiación ecológica mediante la simulación del escenario del caracol marino Littorina saxatilis de las costas gallegas, Estudo das condicións para a especiación ecolóxica mediante a simulación do escenario do caracol mariño Littorina saxatilis das costas galegas, A simulation study of the ecological speciation conditions in the Galician marine snail Littorina saxatilis

  • Fernández Meirama, Mónica
En la última década, la posibilidad de que la selección natural favorezca la especiación ecológica, es decir, aumente el aislamiento reproductivo de taxa sometidos a selección divergente con base ecológica, ha despertado el interés científico. El tema ha generado cierta controversia entre el punto de vista que sostiene que el escenario anterior favorece la especiación, incluso con altos niveles de flujo génico, y el punto de vista que defiende que, aunque teóricamente posible, las condiciones necesarias son tan estrictas que es difícil encontrarlas en la naturaleza. Actualmente sigue sin clarificarse la relación entre la formación de ecotipos (debida al efecto de selección divergente) y la especiación ecológica. El objetivo central de la Tesis es estimar, mediante la programación informática de modelos ecológicos, la plausibilidad de una serie de contextos no distinguibles únicamente con la información extraída de datos empíricos. El escenario a simular por el modelo buscará representar un escenario realista de los dos ecotipos gallegos de Littorina saxatilis, que conviven e hibridan en simpatría, adaptados a distintos micro-hábitats del intermareal. Las simulaciones permitirán mejorar el conocimiento del proceso subyacente en las costas gallegas e identificar parámetros y factores de utilidad para futuros trabajos experimentales., Na última década, a posibilidade de que a selección natural favoreza a especiación ecolóxica, é dicir, aumente o illamento reprodutivo de taxa sometidos a selección diverxente con base ecolóxica, espertou o interese científico. O tema ten xerado certa controversia entre o punto de vista que sostén que o escenario anterior favorece a especiación, incluso con altos niveis de fluxo xénico, e o punto de vista que defende que, aínda que teoricamente posible, as condicións necesarias son tan estritas que é difícil atopalas na natureza. Na actualidade segue sen clarificarse a relación entre a formación de ecotipos (debida ao efecto de selección diverxente) e a especiación ecolóxica. O obxectivo central da Tese é estimar, mediante a programación informática de modelos ecolóxicos, o plausible dunha serie de contextos non distinguibles unicamente coa información extraída de datos empíricos. O escenario a simular polo modelo buscará representar un escenario realista dos ecotipos galegos de Littorina saxatilis, que conviven e hibridan en simpatría, adaptados a distintos micro-hábitats do intermareal. As simulacións permitirán mellorar o coñecemento do proceso que subxace nas costas galegas e identificar parámetros e factores de utilidade para futuros traballos experimentais., In the last years the possibility of speciation due to ecologically-based divergent natural selection, the so-called ecological speciation, has gain in importance. However, the occurrence of ecological speciation in the presence of gene flow is still under debate. Nowadays, the relationship between ecotype formation and ecological speciation remains unclear. The main goal of the thesis will be to use detailed simulations incorporating relevant ecological, behavioral, spatial and genetic data, to check the plausibility of different scenarios that cannot be distinguished from empirical evidence alone. Our simulation model will be based on the L. saxatilis system that consists in two ecotypes displaying an extreme microhabitat-associated intraspecific dimorphism along the wave-exposed rocky shores of Galicia. This will guide the search for new empirical data providing direction for future models to assist our understanding of the L. saxatilis system and ecological speciation in general., Agencia Estatal de Investigación | Ref. PID2021-124930NB-I00
Investigo. Repositorio Institucional de la Universidade de Vigo
Publicación Tesis doctoral (DoctoralThesis)

Evolutionary mechanisms underlying a shell color cline in Littorina saxatilis (Olivi, 1972), Mecanismos evolutivos asociados a una clina de color de la concha en Littorina saxatilis (Olivi, 1972), Mecanismos evolutivos asociados a unha clina de cor da cuncha en Littorina saxatilis (Olivi, 1972)

  • Vigo Quintero, Ramón
Marine snails of the genus Littorina are highly polymorphic for many morphological and physiological characters. In Littorina saxatilis, one of the most polymorphic marine snail species, a cline or gradual variation of shell color has been described along the Ría de Vigo with a dominance of light colors such as fawn-like (fulva), yellow (lutea) or light brown (fusca) towards the interior of the estuary and darker colors or line pattern (lineata) in the outermost localities. This gradual variation is also suggested in other Rías Baixas such as Muros e Noia or Pontevedra. Previous studies exclude that this distribution could be explained by vicariant, historical or genetic drift effects, so the approach of this project is to prove the role of natural selection in the maintenance of this cline. Furthermore, many of these populations show intra-population color polymorphisms associated with the spatial heterogeneity of their different microhabitats, which could be related to heterogeneous selection events due to crypsis strategies. Once verified that the color cline of this species in the Ría de Vigo remains relatively stable after at least half a century, it has been proposed different selective pressures that could be involved. This doctoral thesis project aims to design and conduct different experiments both in the laboratory and in situ to confirm or reject the influence of factors such as a preference for a particular habitat based on the substrate coloration, different morphs chosen for mating, and environmental factors such as a thermal gradient along the cline., Los caracoles marinos del género Littorina son altamente polimórficos para muchos caracteres tanto morfológicos como fisiológicos. En Littorina saxatilis, una de las especies de caracoles marinos más polimórficas, se ha descrito una clina o variación gradual del color de su concha a lo largo de la Ría de Vigo con una dominancia de colores claros como beige (fulva), amarillo (lutea) o castaño claro (fusca) hacia el interior de la Ría y colores más oscuros o con patrón de líneas (lineata) en las localidades más externas. Esta variación gradual también se sugiere en otras Rías Baixas como la de Muros e Noia o la de Pontevedra. Estudios previos descartan que esta distribución se pueda explicar mediante efectos vicariantes, históricos o por deriva genética, por lo que el enfoque de este proyecto se centra en demostrar el papel de la selección natural en el mantenimiento de dicha clina. Además, muchas de estas poblaciones, especialmente en la región intermedia de las Rías, muestran polimorfismos de color a nivel intrapoblacional asociados a la heterogeneidad espacial de sus diferentes microhábitats, lo cual podría relacionarse con fenómenos de selección heterogénea debido a estrategias de cripsis. Habiendo comprobado que la clina de color de esta especie en la Ría de Vigo se mantiene relativamente estable tras al menos medio siglo, se han propuesto distintas presiones selectivas que pudiesen estar involucradas. Este proyecto de tesis doctoral pretende diseñar y llevar a cabo distintos experimentos tanto en laboratorio como in situ que permitan demostrar o rechazar la influencia de factores tales como la preferencia por un hábitat concreto en base a la coloración del sustrato, la elección de morfotipos distintos para el apareamiento o ambientales como un gradiente térmico a lo largo de la clina., Os caracois mariños do xénero Littorina son altamente polimórficos para moitos caracteres tanto morfolóxicos como fisiolóxicos. En Littorina saxatilis, una das especies de caracois mariños máis polimórficas, describiuse unha clina ou variación gradual da cor da súa cuncha ao longo da Ría de Vigo cunha dominancia de cores claras como beige (fulva), amarelo (lutea) ou castaño claro (fusca) cara ao interior da Ría e cores máis escuras ou con patrón de liñas (lineata) nas localidades máis externas. Esta variación gradual tamén se suxire noutras Rías Baixas como a de Muros e Noia ou a de Pontevedra. Estudos previos descartan que esta distribución se poda explicar mediante efectos vicariantes, históricos ou por deriva xenética, polo que o enfoque deste proxecto se centra en demostrar o papel da selección natural no mantemento de dita clina. Ademais, moitas destas poboacións mostran polimorfismos de cor a nivel intrapoblacional asociados á heteroxeneidade espacial dos seus diferentes microhábitats, o que se podería relacionar con fenómenos de cripse. Tendo comprobado que a clina de cor desta especie na Ría de Vigo se mantén relativamente estable tras polo menos medio século, propuxéronse distintas presións selectivas que puidesen estar involucradas. Este proxecto de tese doutoral pretende deseñar e levar a cabo distintos experimentos tanto en laboratorio como in situ que permitan demostrar ou rexeitar a influencia de factores tales como a preferencia por un hábitat concreto en base á coloración do substrato, a elección de morfotipos diferentes para o apareamento ou factores ambientais como un gradiente térmico ao longo da clina., Agencia Estatal de Investigación | Ref. PID2021-124930NB-I00