Investigo. Repositorio Institucional de la Universidade de Vigo
Publicación
Tesis doctoral (DoctoralThesis)
Aceites marinos como fuente de PUFA Omega-3 moduladores del daño oxidativo y la regulación redox en la corteza cerebral y cerebelo, Aceites mariños como fonte de PUFA Omega-3 moduladores do dano oxidativo e a regulación redox na corteza cerebral e cerebelo, Marine oils as a source of Omega-3 PUFA modulators of oxidative damage and redox regulation in the cerebral cortex and cerebellum
La administración de aceites de pescado con elevadas proporciones de ácidos grasos poliinsaturados (PUFA) n-3, ácido eicosapentaenoico (EPA) y ácido docosahexaenoico (DHA), ha demostrado ejercer una protección significativa contra el desequilibrio oxidativo y la respuesta inflamatoria asociada a dietas hipercalóricas en modelos animales. Uno de los mecanismos clave identificados como responsables de esta acción se atribuye a la modificación en la composición grasa de las membranas celulares y la competencia por la incorporación en ellas de los PUFA, EPA y DHA, en detrimento del ácido araquidónico (ARA), que se encuentra en exceso en las membranas como consecuencia del consumo de esas dietas obesogénicas. Esta modificación en la composición grasa de las membranas se ha asociado con una potencial regulación de la homeostasis redox, especialmente relevante en la modulación de la oxidación de proteínas. La caracterización de las modificaciones postraduccionales oxidativas de las proteínas, inducidas por estrés oxidativo, concurrentes con alteraciones metabólicas, es fundamental para comprender los mecanismos subyacentes a la acción de los componentes de la dieta.
Las proteínas son los principales objetivos de las ROS, debido a su abundancia en los sistemas biológicos y a sus elevadas constantes de velocidad en la reacción con compuestos radicalarios y no radicalarios oxidantes. En este sentido, los carbonilos de proteínas representan una modificación postraduccional irreversible formada tempranamente durante las condiciones de estrés oxidativo. Se considera que la carbonilación de las proteínas es una de las principales consecuencias del estrés oxidativo, siendo el principal y más ampliamente utilizado biomarcador del daño oxidativo de las proteínas.
Pero, además, la carbonilación es un mecanismo esencial de regulación de la actividad biológica de la proteína, ya que induce una gran variedad de cambios estructurales y funcionales en las mismas. Es, además, altamente selectiva, lo que le otorga un importante papel en los sistemas de control metabólico, existiendo vías de señalización que implican la carbonilación de proteínas específicas. Por tanto, el conocimiento de estas modificaciones oxidativas es clave para comprender la biología celular, el mecanismo de acción de muchos componentes bioactivos y diseñar nuevas estrategias terapéuticas y nutricionales.
Considerando que los procesos de deterioro cognitivo y las enfermedades neurodegenerativas cursan con un estado de inflamación crónica y estrés oxidativo, el objetivo principal de esta tesis es estudiar el efecto que tiene el consumo de aceites marinos, de alta concentración en EPA y DHA, sobre el daño oxidativo y la regulación de la carbonilación proteica, estudiando como diana el encéfalo. El estudio tendrá en cuenta los mecanismos de acción y el efecto de los aceites marinos sobre el córtex cerebral y el cerebelo en entornos nutricionales de dietas hipercalóricas, y desequilibrio oxidativo. Las potenciales diferencias que pueden existir en el mecanismo de acción de los lípidos marinos ricos en PUFAs n-3 frente a otros aceites con menores porcentajes de insaturación, formarán parte del estudio.
Para ello se utilizarán modelos experimentales de ratas Sprague-Dawley alimentadas durante varios meses con dietas normales y obesogénicas, y se suplementarán con diferentes aceites de origen marino.
Se realizarán estudios proteómicos, enfocados en las dianas de carbonilación proteica, y dirigidos a la cuantificación del efecto protector sobre el daño oxidativo y la regulación de la señalización redox mediada por esta modificación postraduccional. La investigación planteada contribuirá a elucidar la conveniencia de la ingesta de pescado, con un énfasis particular en el efecto del consumo de los PUFA omega-3 en el perfil de carbonilación y en las dianas proteicas que pueden estar implicadas en el deterioro cognitivo, y en los trastornos neurológicos y neurodegenerativos relacionados., A administración de aceites de peixe con altas proporcións de ácidos graxos poliinsaturados (PUFA) n-3, ácido eicosapentaenoico (EPA) e ácido docosahexaenoico (DHA), demostrou que exerce unha protección significativa contra o desequilibrio oxidativo e a resposta inflamatoria asociada a dietas de alto contido calórico en modelos animais. Un dos mecanismos clave identificados como responsables desta acción atribúese á modificación da composición de ácidos graxos das membranas celulares e á competencia pola incorporación nas mesmas de PUFA, EPA e DHA, en detrimento do ácido araquidónico (ARA), que atópase en exceso nas membranas como consecuencia do consumo destas dietas obesoxénicas. Esta modificación na composición de ácidos graxos das membranas asociouse cunha potencial regulación da homeostase redox, especialmente relevante na modulación da oxidación das proteínas. A caracterización das modificacións post-traducionais oxidativas das proteínas, inducidas polo estrés oxidativo e concorrentes con alteracións metabólicas, é fundamental para comprender os mecanismos que subxacen á acción dos compoñentes da dieta.
As proteínas son os principais obxectivos das ROS, debido á súa abundancia nos sistemas biolóxicos e ás súas altas constantes de velocidade na reacción con compostos oxidantes radicalarios e non radicalarios. Neste sentido, os carbonilos proteicos representan unha modificación postraducional irreversible formada precozmente durante as condicións de estrés oxidativo. A carbonilación de proteínas considérase unha das principais consecuencias do estrés oxidativo, sendo o biomarcador principal e máis utilizado do dano oxidativo das proteínas.
Pero, ademais, a carbonilación é un mecanismo esencial para regular a actividade biolóxica da proteína, xa que induce unha gran variedade de cambios estruturais e funcionais nelas. Tamén é moi selectivo, o que lle confire un papel importante nos sistemas de control metabólico, con vías de sinalización que implican a carbonilación de proteínas específicas. Polo tanto, o coñecemento destas modificacións oxidativas é clave para comprender a bioloxía celular, o mecanismo de acción de moitos compoñentes bioactivos e deseñar novas estratexias terapéuticas e nutricionais.
Considerando que os procesos de deterioro cognitivo e enfermidades neurodexenerativas ocorren cun estado de inflamación crónica e estrés oxidativo, o obxectivo principal desta tese é estudar o efecto que o consumo de aceites mariños, cunha alta concentración de EPA e DHA, ten sobre o dano oxidativo e a regulación da carbonilación das proteínas, estudando o cerebro como diana. O estudo terá en conta os mecanismos de acción e o efecto dos aceites mariños sobre o cortex cerebral e o cerebelo en ambientes nutricionais de dietas ricas en calorías e de desequilibrio oxidativo. Formarán parte do estudo as diferenzas potenciais que poidan existir no mecanismo de acción dos lípidos mariños ricos en PUFA n-3 en comparación con outros aceites con porcentaxes de insaturación máis baixas.
Para iso utilizaranse modelos experimentais de ratas Sprague-Dawley, alimentadas durante varios meses con dietas normais e obesoxénicas, e complementaranse con diferentes aceites de orixe mariña. Realizaranse estudos proteómicos, centrados en dianas de carbonilación de proteínas, e dirixidos a cuantificar o efecto protector do dano oxidativo e a regulación da sinalización redox mediada por esta modificación post-traducción. A investigación proposta contribuirá a dilucidar a conveniencia da inxesta de peixe, facendo especial fincapé no efecto do consumo de PUFA de omega-3 no perfil de carbonilación e as dianas de proteínas que poden estar implicadas no deterioro cognitivo e nos trastornos neurolóxicos e neurodexenerativos relacionados., The administration of fish oils with high content of n-3 polyunsaturated fatty acids (PUFA), eicosapentaenoic acid (EPA) and docosahexaenoic acid (DHA), has been shown to exert significant protection against oxidative imbalance and the inflammatory response associated with high caloric diets in animal models. One of the key mechanisms identified as responsible for this action is attributed to the modification in the fatty composition of cell membranes. The competition for the incorporation of PUFA, EPA and DHA into the cell membranes instead of arachidonic acid (ARA) is important as well, since it is found in excess in the membranes as a consequence of the consumption of obesogenic diets.
Modification in the fatty composition of membranes has been associated with a potential regulation of redox homeostasis, which is especially relevant in the modulation of protein oxidation. Characterization of oxidative post-translational modifications of proteins induced by oxidative stress is essential to understand the mechanisms underlying the action of dietary components.
Proteins are the main targets of ROS, due to their abundance in biological systems and their high rate constants in the reaction with radical and non-radical oxidant compounds. In this sense, protein carbonyls represent an irreversible post-translational modification formed early during oxidative stress conditions. Protein carbonylation is considered one of the main consequences of oxidative stress, being the main and most widely used biomarker of protein oxidative damage.
In addition, carbonylation is an essential mechanism in the regulation of the protein biological activity, since it induces a wide variety of structural and functional changes in them. It is also highly selective, which gives it an important role in metabolic control systems, with signaling pathways that involve the carbonylation of specific proteins. Therefore, knowledge of these oxidative modifications is key to understanding cell biology, the mechanism of action of many bioactive components and designing new therapeutic and nutritional strategies.
Considering that cognitive impairment and neurodegenerative diseases occur with chronic inflammation and oxidative stress, the main objective of this thesis is to study the effect that the consumption of high concentrated EPA and DHA marine oils has on the oxidative damage, as well as the regulation of protein carbonylation studying the brain as a target.
The study will consider the mechanisms of action and the effect of marine oils on the cerebral cortex and cerebellum in nutritional environments of high caloric diets and oxidative imbalance. The potential differences that may exist in the mechanism of action of marine lipids rich in n-3 PUFAs compared to other oils with lower percentages of unsaturation will be part of the study.
For this, experimental models of Sprague-Dawley rats will be used, fed for several months with normal and obesogenic diets, and will be supplemented with different marine oils. Proteomic studies will be carried out focused on protein carbonylation targets, and aimed at quantifying the protective effect on oxidative damage and the regulation of redox signaling mediated by this post-translational modification. The proposed research will contribute to elucidating the convenience of fish intake, with a particular emphasis on the effect of omega-3 PUFA consumption on the carbonylation profile, and protein targets that may be involved in cognitive impairment, related in neurological and neurodegenerative disorders., Agencia Estatal de Investigación | Ref. PRE2019-088768, Agencia Estatal de Investigación | Ref. RTI2018-095659-B-I00