Pasar al contenido principal

Idioma del documento

Encontrados 8545 resultado(s)
Encontradas 86 página(s)

Lauki-sareko patroiak kalkulatzea, Pólyaren teoriaren eskutik

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Merino Maestre, María, Unanue Gual, Imanol

This work is a sequel of papers Yurramendi (2013) and Merino and Yurra-mendi (2014), where some mathematical formulae for counting the number of non equivalent binary rectangular grids have been obtained. The aim of this work is the ex-planation and generalization of those mathematical formulae based on Burnside and Pólya’s theory of counting. Grids with more than two colors are calculated and, moreo-ver, for known occurrencies of all the colors, the way for obtaining the non-equivalent grids...



Omega-3 gantz azidoak eta osasuna

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Kajarabille García, Naroa, Fernández Quintela, Alfredo, Puy Portillo, María

Kate luzeko omega-3 gantz-azido poliasegabeak, azido eikosapentaenoikoa (EPA) eta azido dokosahexaenoikoa (DHA) kasurako, kantitate handitan aurkitzen dira arrain koipetsuetan eta haietatik eratorritako arrain-olioan, zeina elikadura-osagarri gisa erabiltzen den (nutrazeutiko gisa, alegia). EPA zein DHA mintz zelularren fosfolipidoei gehitzen zaizkio, non lipooxigenasa eta ziklooxigenasa entzimen bidez jaria dai- tezkeen, eta zelula babesten duten hanturen kontrako produktuak eratu. Hainbat...



Euskal landa-arkitekturako eredu tradizionalaren eraikuntza-bilakaeraren eragina portaera higrotermiko pasiboan: Lea ibarreko kasu-azterketa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Etxebarria Mallea, Matxalen, Etxepare Igiñiz, Lauren, Luxán García de Diego, Margarita

Energia-oreka eta -eraginkortasun handiko estrategia pasiboak ditu ezaugarri arkitektura tradizionalak. Izan ere, tokiko ingurumen-baldintzen eta eraikinaren eraikuntza-ezaugarrien arteko interakzioa gertatzen da beraren barnean, eta bi aldagai horien erlazioaren menpe dago barneko giroa. Euskal etxe-eredu tradizionalaren barneko portaera higrotermiko pasiboari aldian-aldian eginiko eraikuntza-egokitzapenek eragindako eboluzioa eta bilakaera aztertzen ditu artikulu honek. Horiek jorratzeko, Lea...



Ikasketa automatikoko tekniken erabilgarritasun azterketa euskararako postediziorako gomendio-sistema eraikitzeko

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aranberri Monasterio, Nora, Pascual Saiz, José Antonio

The overall machine translation quality available for professional transla-tors working with the Spanish-Basque pair is rather poor, which is a deterrent for its adoption. This work investigates the plausibility of building a comprehensive recom-mendation system to speed up decision time between postediting or translation from scratch using the very limited training data available. First, we build a set of regression models that predict the postediting effort in terms of overall quality, time...



Sinapsien ikuspegi modernoa: zelulaz kanpoko matrizearen funtzioa konexio neuronalean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Núñez del Moral, Amaia, Erdozain Fernández, Amaia Maite

Sinapsiaren azkeneko teoriak, sinapsi tetrapartitak, laugarren partaide bat gehitzen du neuronen arteko informazio garraioan eta birmoldaketa sinaptikoan: zelulaz kanpoko matrizea (ZKMa). Era honetan, konexio neuronalen osagaiak neurona presinaptikoa, neurona postsinaptikoa, glia eta ZKMa izango lirateke. ZKMa zelulen kanpoaldean dauden eta funtzio ezberdinak dituzten zenbait molekulak osatzen dute. Haren garrantzia ez da funtzio fisiologikora mugatzen, izan ere bere funtzioen alterazioak...



Osteosarkoma pediatrikoarekiko suszeptibilitatean inplikatuta dauden aldaera genetikoak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Bilbao Aldaiturriaga, Nerea, Gutiérrez Camino, Ángela, García-Orad Carles, África, Martín Guerrero, Idoia

Osteosarcoma (OS) is the most common primary bone cancer that occurs primarily in children, adolescents, and young adults. The fact that OS occurs at an early age suggests that there is a strong genetic component at its source. Several studies have suggested that susceptibility to OS development is due to small common low-pene trance variants, such as SNPs. The implication of the common genetic variants in the susceptibility to cancer has already been demonstrated in several studies. One of the...



E bitaminaren gehikuntza urdail-hesteetako in vitro digestioan: efektu antioxidatzailea edo prooxidatzailea?

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Nieva Echevarría, Bárbara, Goikoetxea Osés, Encarnación, Guillén Loren, María Dolores

Lan honen helburua liho-olioaren urdail-hesteetako in vitro digestioan d,l-alfa-tokoferolaren gehitzeak (200, 2000 eta 20000 ppm) konposatu lipidikoen hidrolisian eta oxidazioan duen efektua aztertzea zen. Horretarako, protoi erresonantzia magnetiko nuklearra (1H NMR) teknika erabili zen. Jatorri sintetikoko E bitamina honen gehikuntzak ez zuen efekturik izan lipolisian, baina oxidazioa areagotu zuen, dosi-mendeko modu batean. Hau kate poliasegabeen degradazioaren eta oxidazio-konposatuen...



Mikroorganismoek minbizia eragin dezakete?

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arbizu, Aitana, Antorán Díaz, Aitziber, Buldain Garriz, Idoia, Pellón Rodríguez, Aize, Guruceaga Sierra, Xabier, Martín Souto, Leire, Aparicio Fernández, Leire, Rementeria Ruiz, Aitor Domingo, Hernando Echevarria, Fernando Luis, Ramírez García, Andoni

Many studies have analyzed relationships between microorganisms and cancer, demonstrating that microorganisms are able to prevent the onset of cancer and, others to provoke it. Specifically, more and more scientific articles are publishing on microorganisms, linking them to the creation, implementation and dispersion of cancer. In fact, it is estimated that microorganisms cause 17.8% of all cancers. The cancer-causing viral capability is the most studied and, in consequence, many different...



Entzefalopatia hipoxiko-iskemikoaren eragina arratoien entzunbidean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Revuelta Aranberri, Miren, Álvarez Díaz, Antonia Ángeles, Hilario Rodríguez, Enrique

Por una errata en el texto el trabajo a aparece atribuido a Antonia Álvarez en vez de Antonia Álvarez, Maturation of the auditory pathway is dependent upon central nervous sys-tem myelination and it can be affected by pathologies such as neonatal hypoxic-ischemic encephalopathy. Our aim was to evaluate the functional integrity of the audi-tory pathway and to visualize by histological methods, the damage to the brainstem using a neonatal rat model of hypoxic-ischemic brain injury. Our results support the hypothesis that hipoxic ischemic injury has negative effects on the functional changes of the...



Integratzaile simetrikodun 10 ordenako konposizio metodo simetrikoen bilaketa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Alberdi Celaya, Elisabete, Makazaga Odria, Joseba, Murua Uria, Ander

Konposizio metodoek, Ekuazio Diferentzial Arruntak (EDAak) ebazteko oinarrizko zenbakizko integrazio-metodo bat modu egokian konposatuz emaitzak hobetzeko aukera ematen dute. Lan honetan erreparatuko diegu bigarren ordenako zehaztasuna duen oinarrizko integratzaile simetriko bat erabiliz lortzen den konposizio metodo simetrikoei. Simetrien erabilerak, ordena-baldintzak sinplifikatzeaz gain, ezezagunen kopurua gutxitzea eragiten du. Asko dira honelako metodoen koefizienteak bilatzen jardun duten...



Autofagia eta haren erregulazioa osasunean eta gaixotasunean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Milton Laskibar, Iñaki, Aguirre López, Leixuri, Puy Portillo, María

Autofagia zelula eukariotikoetan berez gertatzen den prozesu bat da, zeinak oreka homeostatikoa mantentzea ahalbidetzen duen (kaltetutako egitura zelularrak degradatuz eta energia-oreka mantenduz) zelula estres edo energia eskuragarritasun mugatuko egoeretan dagoenean. Autofagiari buruz hitz egitean, apoptositik bereiztea komeni da. Oro har, autofagia babes-mekanismotzat hartzen da, zelulek estres maila ez-hilgarrietara egokitzeko ematen duten erantzuntzat. Zelulak pairatzen duen estresak muga...



Ikasketaren eta oroimenaren oinarri estruktural eta molekularrak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Murueta-Goyena Larrañaga, Ane, Bengoetxea Odriozola, Harkaitz, Lafuente Sánchez, José Vicente, Ortuzar Markes, Naiara

The brain has a remarkable capacity to record daily experiences and recall the stored information to guide behavior. Specific neuronal brain circuits have been linked to dedicated functions, and the role of prefrontal cortex and hippocampus is particularly important in learning and memory processes. Moreover, the N-methyl-D-as-partate (NMDA) receptor has been termed as the molecular substrate for learning and memory. The subunit composition and neurodevelopmental regulation of this receptor has...



Behi-haragiaren samurtasuna aztergai: estrategia proteomiko berri baten garapena

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Rivera Beldarrain, Lorea, Aldai Elkoro-Iribe, Noelia, Sentandreu Vicente, Miguel Ángel

Tenderness is an important organoleptic trait that determines bovine meat quality and consumer satisfaction. Therefore, it is essential to understand the biochemi-cal processes taking place in the conversion of muscle into meat. In fact, this ageing process is determinant for the tenderness of the final product.This article will summarize the decisive role of proteins in the ageing process, and the opportunities that proteomic techniques provide in order to analyze and predict meat tenderness,...



Eguzki-energia termikoa metatzeko materialetako emisibitate-esperimentuak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Echániz Ariceta, Telmo, González de Arrieta Martinez, Iñigo, Fuente Dacal, Raquel, Urcelay Olabarria, Irene, López, Gabriel Alejandro, Igartua Aldamiz, Josu Mirena

Emisibitate infragorria materialen propietate termofisiko bat da. Erradiazio elektromagnetikoa igortzeko materialek daukaten ahalmena adierazten du parametro horrek. Eguzki-energiaren industrian erabiltzen diren materialen emisibitatea neurtzea oso garrantzitsua da materialen eraginkortasuna handitzeko; izan ere, erradiazio bidez gertatzen diren bero-galeren kalkuluak egiteko eta galera horiek saihesteko, ezinbestekoa da emisibitatea. Emisibitatearen zehaztasun handiko neurketak egin dira UPV...



Egungo trenbideen komunikazio-sistemen erronka: segurtasuna

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arsuaga Oria, Irene, Toledo Gandarias, Nerea

Railway systems have evolved considerably in the last years with the adop-tion of new communication technologies. Aiming to achieve a single European railway network, the European Rail Traffic Management System (ERTMS) was created to sub-stitute the multiple and non-interoperable national railway communication standards. But with the creation of the new system, new challenges in security were created; in fact, closed and unkown systems were replaced by open protocols and known technol-ogies....



Gorbeialdeko Hondakinen Partzuergoak kudeatutako hiri-hondakin solidoen errefusaren karakterizazioa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zuazagoitia Rey-Baltar, Daniel, Rojo Azaceta, Naiara, Santaolalla Ramírez, Arrate, Zuazagoitia, Iñigo

The following research work includes the proposed methodology and the results obtained for the characterization of the mixed waste fraction of the urban solid waste managed by the consortium of Gorbea Foothills in Alava. In order to conform the samples of urban waste analysed, the routes to be carried out by the trucks were designed, and for these two variables were taken into account: the season (winter and summer) and the area (urban, rural or chalets origin). The analyses carried out show...



Koloratzaile-laserra, ezinbesteko argi iturria eguneroko bizitzan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Avellanal Zaballa, Edurne, Bañuelos Prieto, Jorge

Gure eguneroko bizitzan erabiltzen ditugun hainbat gailu elektroniko laser-igorpenean oinarritzen dira. Erradiazio mota honen ezaugarri bereziak, hots, monokromatizitatea, koherentzia eta norabide zuzena, aplikazio arrakastatsu eta eraginkorraren arrazoi nagusia dira. Lan honetan, gure helburu nagusia izan da laserren garrantzia agerian jartzea eta azaltzea zergatik agertzen den erradiazio mota hori. Horretarako, laserren oinarria azaldu da eta argiaren igorpen-mota hori lortzeko beharrezkoak...



Diagnosi azkarrera bideratutako gailu mikro-fluidikoen garapen eta azterketa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Etxebarria Elezgarai, Jaione, Carregal Romero, Susana, Lawrie, Charles, Benito López, Fernando, Basabe Desmonts, Lourdes

This work presents a new concept of a hybrid Point-of-Care (POC) device developed for the detection of cancer biomarkers in blood, circulating DNA, for early cancer diagnostics. The device is composed of both, paper and polymeric based self-powered microfluidic structures and it includes several modules with different functions: sample preparation, signal amplification and detection. This POC device will en-able in situ analysis and quick delivery of results, as well as a low cost tool for...



Laminarteko hausturaren I/II modu mistoa aztertzeko saiakuntza konfigurazio berri bat

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Boyano Murillo, Ana Isabel, Osa Amilibia, Juan Luis, Fernández Gámiz, Unai, Torre, Leyre, Mujika Garitano, Faustino

This study describes a new test configuration, based on an End Notched Flexure test configuration. A metallic roller is inserted between the two arms of the crack in order to get a mixed mode fracture. The external load application gives the mode II, and the opening of the crack is get by means of the inserted roller. Energy re-lease rate is the parameter used for analyzing interlaminar fracture. Each mode energy release rate is determined analytically and the results are compared with the ones...



Larmor-en prezesioa kristaletan gertatzen diren aldaketen detektagailu

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Urcelay Olabarria, Irene, Igartua Aldamiz, Josu Mirena

Material batean gertatzen diren trantsizio magnetikoen eta haren egitura kristalinoaren arteko erlazioa aztertzea oso garrantzitsua da, batik bat multiferroikoak diren materialetan. Gehienetan, trantsizio magnetikoetan gertatzen diren egiturazko al-daketak gako dira trantsizioan agertzen edo desagertzen den polarizazio elektrikoaren jatorria zein den ulertzeko. Hala ere, hainbat materialetan aldaketa horiek oso txikiak dira eta horiek detektatzea oso zaila izan daiteke. Hori da aztergai dugun...



Salmonella enterica espeziearen andui monofasikoen karakterizazio molekularra eta epidemiologikoa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Laorden Muñoz, Lorena, Herrera León, Silvia, Bikandi Bikandi, Joseba, Garaizar Candina, Javier

Salmonellosis, is one of the most common food-poisoning disease caused by bacteria of the genus Salmonella in developed countries. More than 2,500 serotypes of Salmonella enterica species are described today, but a few serotypes have been re-ceived a harbor epidemiological monitoring. On the first decade of the 21th century, thanks to advances in molecular biology techniques, the Spanish National Center of Microbiology detected an emergence and increase of monophasic variants of Salmo-nella...



Atzoko baliabideak, biharko osasuna: ardo-hondakinak eta kannabisa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aizpurua Olaizola, Oier, Navarro Villaverde, Patricia, Etxebarria Loizate, Nestor, Usobiaga Epelde, Aresatz

Tesi hau bi zutabe nagusitan banatzen da. Lehenengoan, ardo-hondakinen balioa handitzeko metodologia bat garatu genuen. Lehenik, ardo-hondakinetatik polife-nolak eta gantz-azidoak, bakoitza bere aldetik, erauzi genituen jariakin gainkritikoak erabiliz. Polifenolak ez dira oso egonkorrak, ordea, eta gorputzean bioeskuragarrita-sun baxua dute. Arazo horiek konpontzeko, polifenolak mikrokapsularatzeko teknika bat garatu genuen. Bigarren zutabean, etorkizun hurbilean kannabisa sendagai bezala...



Konposatu disruptore endokrinoen azterketa kimika analitikoaren ikuspuntutik

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ros, Oihana, Vallejo Ruiz, Asier, Olivares Zabalandicoechea, Maitane, Prieto Sobrino, Ailette, Etxebarria Loizate, Nestor

There are several organic contaminants present in the aquatic environment, even they are find at very low concentrations (ng/L level). The effluents of the waste-water treatment plants (WWTP) can be one of the main sources into the environment, since the mechanism used by the WWTP are not fully efective for the complete re-moval of the contaminants. Among them, some of them are classified as endocrine dis-rupting compounds (EDCs) and they can provoke endocrine alterations in the species...



Blokezko kopolimero eta nanopartikula magnetikoetan oinarritutako nanokonposatu film meheak: nanopartikulen dispertsioaren eragina

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Barandiaran Olaetxea, Irati, Kortaberria Altzerreka, Galder

Organic/inorganic nanocomposites are adequate candidates to respond to the new needs of the society regarding to nanoelectronics, photonics, energy-storing, catalysis, coatings and others. Among those new materials nanocomposites based on block copolymer and magnetic nanoparticles present interesting properties for men-tioned applications. In this work nanocomposites based on block copolymers and mag-netic nanoparticles have been analyzed, studying new methods to disperse nanoparti-cles and the...



Birgaitze energetikoak gizarte etxebizitzan: portaera termikoaren analisia

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Terés Zubiaga, Jon

Energy retrofits in social housing. Analysis of its thermal behaviour" PhD Thesis deals with the evaluation of energy renovations in buildings, facing the different parts involved in that process, such as data acquisition and monitoring, data treatment and analysis of obtained results. With this aim in mind, the experimental part includes two different monitoring studies: one of them, a long-term monitoring of 10 occupied dwellings; the other, more in detail, is a detailed monitoring of a...



Bizi-ziklo analisiaren irismenaren optimizazioa eraikinen birgaitze energetikoen ingurumen- eta ekonomia-analisietan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Oregi Isasi, Xabat, Otaño, Maitane, Hernández, Patxi, Hernández, Rufino

Eraikuntza-sektorerako bizi-ziklo analisiaren metodologia estandarizatu arren, ikertzaileek sistemaren irismenaren inguruan sinplifikazio batzuk aplikatzeko joera dute bizi-zikloaren fase batzuk alde batera utziz. Birgaitze energetikoetan, erabile-ra-etapan jartzen da arreta bereziki, energiaren erabilera murriztea baita birgaitze horien helburu nagusia. Artikulu honek etxebizitzen birgaitze energetikoko proiektuetan, ingu-rumen- eta ekonomia-inpaktu orokorrarekin alderatuta, bizi-zikloko etapa...



Noaingo oilategi-konpostagailua: etxeko soberakin organikoak aprobetxatzeko ikerkuntza parte-hartzailea

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ibarguren, Ania, Arizmendiarrieta, Joseba S., Storino, Francesco, Usanoz, Monica, Irigoien, Inazio

A new Home Community Composting system is presented: the Compost-ing-Henhouse. That is a henhouse which includes several compost bins inside, where citizens dispose their food scraps for composting. Due to the action of the hen’s beak and claws scraps are rapidly composted. A community pilot project was settled in the Sense’s Park in Noain (Navarre) where 30 volunteers families have participated in this participatory action research, by suppling their scraps and by recording technical data...



Harriaren egituraren zenbakizko eredua artezketan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Osa Amilibia, Juan Luis, Boyano Murillo, Ana Isabel, Fernández Gauna, Borja, Larrañaga Olagaray, Mikel

The behaviour of the wheel when grinding stems in a way from the nature of its granular structure. Current grinding wheels are porous conglomerates of hard abrasive grains bonded by the formed by the binder. The characteristics of the abrasive grits, the resistance of the bonding material, together with the porous network, deter-mines wheel’s performance. The know how of wheel manufacturers is kept zealously in secret. The mechanical properties of the wheel, as an engineered material, should be...



Hizkuntzak burmuin elebidunean; zer erakusten du gaztelania-euskara elebidun afasiko baten kasu-azterketak?

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Munarriz Ibarrola, Amaia

Artikulu honetan Hizkuntzen antolaketa burmuin elebidunean: gaztela-nia-euskara elebidun afasiko baten kasu-azterketa [1] tesiaren emaitza nagusiak aur-kezten dira. Tesi horren xedea da hizkuntzak eta hizkuntza-osagaiak elebidunen bur-muinean nola antolatzen diren ezagutzea, eta horretarako gaztelania-euskara elebidun afasiko baten kasu-azterketa egin da. Artikulu honetan aurkezten da nola azaleratzen diren hizkuntza-arazoak bi hizkuntzetan hiztegian eta maila morfosintaktikoan. Emai-tzek...



Euskarazko testu idatzien konplexutasunaren azterketa eta sinplifikazio automatikorako proposamena

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
González Dios, Itziar, Aranzabe Urruzola, María Jesús, Díaz de Ilarraza Sánchez, Arantza

Millions of texts are produced every day in our society, and the aim of this research is to make them easier to understand. In fact, many of them are not accessible due to their complexity for people with cognitive disabilities or foreign language learn-ers among others. Extracting information from complex texts is also difficult for Natu-ral Language Processing applications. To overcome the problems text complexity causes, in this PhD. thesis we have analysed the readability of Basque texts...



Zenbakizko biskositateak eragindako soinu-eztandaren simulazioaren zailtasunak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Pozo Pazos, Alejandro

Simulating the propagation of the sonic-boom precisely from the near-field of a supersonic airplane down to the ground level is not easy. It requires numerical schemes that preserve the large-time properties of the model. In this article we deal with an optimization and inverse design problem related to the sonic-boom minimiza-tion. In particular, we emphasize the key points that need to be handled in order to keep the efficiency of the approximations of its solution; Hegazkin supersonikoek...



Euskararen tempus-aspektu-modu sistemaren trataera formala

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Coterón Agorria, Ibon

In this work, an integral formal treatment of Basque verb tense, aspect and mood will be provided.; Lan honetan trataera formal bateratu bat aurkeztuko da euskal aditz joka-tuaren tempus, aspektu eta moduarentzat.



Koloratzaile organikoz dopaturiko L-zeolita antena material luminiszente gisa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Gartzia Rivero, Leire, Martinez, David, Bañuelos Prieto, Jorge

Scientists often find in nature the inspiration to solve their problems and challenges. As a matter of fact, photosynthesis, where solar radiation is harvested efficiently and converted into chemical energy, is an appealing bioprocess. Therefore, in the herein re-ported work we intend to mimic a therein ongoing process, and develop materials which en-able a broadband light absorption, whereas displays mainly red-edge emission. These lumi-nescent materials were designed by means of the selection...



Gaztagintzako prentsaketa-teknikak: gure arbasoetatik gaur egunera arte

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Campillo Robles, José Miguel, Atxa, Ariane, Telleria, Laura, Domingo, Itxaso

The pressing process of curd is very important in cheese making. Press-ing helps in the releasing of whey from the curd. Indeed, it is necessary to reduce the humidity of the curd to obtain a good cheese conservation. Moreover, during the press-ing, the skin of the cheese is formed and the desired shape is obtained for the cheese. Over the centuries, manual pressing has been largely used. However, since the end of the xix century, press have been widely used. There is not much information about...



Hegazkinen elektrifikazioa: aktuatzaile elektromekanikoak eta propultsio elektrikoa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sierra González, Andrés Mauricio, Ibarra Basabe, Edorta, Kortabarria Iparragirre, Iñigo, Andreu Larrañaga, Jon, Lasa Aguirrebengoa, Joseba

Gaur egun, elektrifikazio-maila altuak dituzten hegazkinak (MEA, More Electric Aircraft, ingelesez) kontuan hartzen dira aireko garraio ekologikoagoa, jasangarriagoa eta eraginkorragoa lortzeko. Alde horretatik, tradizionalak diren sistema pneumatikoak, hidraulikoak, eta mekanikoak sistema elektrikoengatik ordezkatu nahi dira, denborarekin, MEA kontzeptuaren helburuak lortzeko. Bi aplikazio elektriko na-barmentzen dira MEA motako hegazkinetan: aktuadore elektromekanikoak (EMA, Elec-tro...



Soinua, zarata, musika: argi al daude mugak?

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Urdanpilleta Landaribar, Marta

Does your neighbour’s motorbike disturb you at meal? Are you not able to sleep properly because of the tavern below your flat? when you have lunch at a res-taurant, are you not able to listen to your partner, although he/she seats beside you? we would all admit that this is because of noise. Nevertheless, limits of noise are not that clear: what is music for you may be just noise for your grandma: "For God’s sake, turn off this radio, please! It only causes me a headache!"— you might...



Dependentzia Unibertsalen eredura egokitutako euskarazko zuhaitz-bankua

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aranzabe Urruzola, María Jesús, Atutxa Salazar, Aitziber, Bengoetxea Kortazar, Kepa Xabier, Díaz de Ilarraza Sánchez, Arantza, Goenaga Azcarate, Iakes, Gojenola Galletebeitia, Koldobika, Uria Garin, Larraitz

Hizkuntzaren Prozesamenduan kokatzen den Dependentzia Uniber-tsalen proiektuaren helburua da hainbat hizkuntzatan sortu diren dependentzia-ereduan oinarritutako zuhaitz-bankuak etiketatze-eskema estandar berera egokitzea. Artikulu honetan, eredu horretara automatikoki egokitu den euskarazko zuhaitz-bankua aurkez-ten da; halaber, egokitzapen-lan hori nola gauzatu den deskribatzen da eta, azkenik, ho-rretan oinarrituta, azaltzen da zer antzekotasun eta zer desberdintasun diren jatorrizko...



Exaeskalarako sare-interkonexioen diseinurako helburu-aniztasuneko optimizazioa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Pascual Saiz, José Antonio, Navaridas Palma, Javier

Exascale performance will be delivered by systems composed of millions of inter-connected computing cores. The way these computing elements are connected with each other (network topology) has a strong impact on many performance characteristics. In this work we propose a multi-objective optimization- based framework to explore possible network topologies to be implemented in the EU-funded ExaNeSt project. The modular design of this system’s inter-connect provides great flexibility to design...



Stern-en segidaren propietate berri bat eta segidaren n. gaia azkar kalkulatzeko algoritmo bat

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Yurramendi Mendizabal, Yosu

Stern-en segida zenbaki arruntez osatuta dago, eta propietate asko ditu. Segidaren propietate berri bat azaltzen da lan honetan, hain zuzen segidaren n. gaia zein den azkar kalkulatzeko balio duena. Azkartasun hori n-k sistema bitarrean duen adierazpidean oinarritzen da. Propietatea nondik nora sortu den azaltzen da, baita haren egiazkotasunaren froga matematikoa ere.; Stern’s sequence consists of natural numbers and has many properties. A new property of the sequence is given in this work, by...



Ketaminaren eragin antidepresiboak. Ekintzamekanismo berriak farmako antidepresiboen bilaketarako

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Borrega Román, Leire, Saumell Esnaola, Miquel, Isasti Iribar, Amaia, Aretxabala, Xabier, González Burguera, Imanol, López de Jesús, Maider, García del Caño, Gontzal, Sallés Alvira, Joan, Barrondo Lacarra, Sergio

Beste Medikuntza-arloetan ez bezala, Psikiatrian gaixotasun psikiatrikoei buruzko hipotesi etiologikoak ebi-dentzia farmakologikoetan oinarritzen dira. Horrela, 1950eko hamarkadan depresioaren kontrako farmakoak garatzen hasi zi-ren, behin ikusita zer-nolako eraginak zituzten tuberkulosiaren kontrako farmako batzuek. Lehenengo antidepresiboek neuro-transmisio monoaminergikoa bultzatzen zutenez, hipotesi monoaminergikoa sortu zen, eta depresioari buruzko ikerkuntzak serotoninaren,...



Konposatu organometalikoak terapia fotodinamikorako

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sola Llano, Rebeca, Veloso Fernández, Antonio

In the search of new and efficient photosensitizers, in this work BODIPY-bonded Iridium (III) cyclometalated compounds (BODIPY: 4,4-difluoro-4-bora-3a,4a-diaza-s-indacene dyes) have been synthe-tized and characterized. Through a rational design, compounds absorbing light in the visible range of the electromagnetic spectrum have been achieved, which efficiently generate singlet oxygen, even at wavelengths reaching the clinic window, where the penetration in tissues is higher. Phosphorescence and...



Manufaktura metodoen eta saretze-erreakzioaren eragina gelatinazko materialen propietateetan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Etxabide Etxeberria, Alaitz, Uranga Gama, Jone, Guerrero Manso, Pedro Manuel, De la Caba Ciriza, María Coro

Plastikoen erabilerak eta haien zabor-tratamenduak sortutako kezkek ja-sangarriagoak diren iturrien erabilera bultzatzeko ordezko materialen garapena sustatu dute. Azkeneko urteotan, proteinen ikerketaren arloan gelatinan oinarritutako materialenganako interesa handitu da. Proteinen merkatu-bideragarritasuna sustatzeko helburuarekin, gelati-nazko filmak, scaffold-ak eta biokonpositeak prestatu ziren, hurrenez hurren disoluzio metodoaren bidez, liofilizazioz eta estrusio-injekzio tekniken bidez....



Iman Molekularrak: informazio unitate txikienaren bila

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zabala Lekuona, Andoni

Nowadays, storing the highest possible amount of information in size re-duced devices is one of important concerns of society. Even though this kind of tech-nology is quite developed, the discovery of the Mn12-ac coordination compound in 1993 was considered a huge step. This is because Single Molecule Magnets (SMMs) represent the smallest information units. Therefore, new devices based on this kind of materials would enhance information storage capacity. In the present work, the most important...



Zelulosa-nanokristaletan oinarritutako material nanokonposatuak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Goikuria Odriozola, Uribarri, Lizundia Fernández, Erlantz

Nowadays, most of the commonly used polymers are derived from petrochemical resources, representing serious environmental issues due their non-biodegradability. In this framework, governments and different industrial sectors are stablishing regulations and standards towards a transition to a green economy and for the prospective development of environmentally sustainable products. As a consequence, the in-terest on biodegradable polymers is rapidly increasing. Among the different kind of...



DNAren nanoteknologia etamateriaaktiboaren auto-antolakuntza

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Santiago, Ibon

DNA is an extraordinary material with which to build nanostructures. Go-ing beyond its genetic importance, nucleic acids can act as programmable building blocks for nanostructures, such as DNA Origami and DNA bricks. DNA is also a molecu-lar glue between nanoparticles, which help form DNA nanoflowers, thanks to the specific pairing between strands. This work presents different DNA nanotechnology techniques and combines them with active matter. Active matter are materials that are kept out-of...



Nanoelikagaiak: tamainak axola duenean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Lozano López de Arbina, Iñigo, Galarreta Rodríguez, Itziar, Pérez Yáñez, Sonia, Ruiz de Larramendi Villanueva, Idoia

The use of nanotechnology has become a key tool for the development of an endless number of applications. The food sector is not an exception since the bene-fits of nanotechnology are expected to allow us to enjoy healthier, more resilient and long-lasting foods. In this work, we present the main advances related to the introduc-tion of nanotechnology in the food sector, focusing on three areas: nano-enriched foods, novel designs for food packaging and nanosensors. Finally, the controversy sur...



Zirkoniozko material porotsu berriak: egitura sendoen bila

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Fidalgo Mayo, María Luz, Beitia, Javier I.

Metal-organic frameworks (MOFs) are a class of hybrid porous crystal-line materials made from metal ions and chelating organic ligands, that is, extended frames of coordination polimers. In recent years, due to the fact that porous materials in the field of technology have been one of the most demanding requirements, the progress of MOF compounds has been enormous. There are many interesting features and properties, as well as numerous and varied applications. Simultaneously, the in-herent...



MALDI-TOF masa-espektrometriaren erabilera polimeroak ezaugarritzeko

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Veloso Fernández, Antonio, Sola Llano, Rebeca

Gaur egun, materialak ezaugarritzekoerabiltzen diren teknikek informazio dezente uz-ten dute agerian, baina oraindik nahiko zaila da egiturari buruzko informazio osatua lortzea. Informazio hau garrantzi handikoa eta beharrezkoa da modu sakon batean polimero horietatik eratorritako materia-len propietateak ezagutzeko. Polimeroak karakterizatzeko, Matrix Assisted Laser Desorption-Ionization Time of Flight Mass Spectrometry (MALDI/TOF MS) sortu zenetik, gero eta gehiago hedatu da teknika honen...



Fitorremediazioa lurzoru kutsatuen kudeaketa iraunkorrerako estrategia gisa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Gómez Sagasti, María Teresa, Epelde Sierra, Lur, Barrutia Sarasua, Oihana

Iraunkorrak eta (eko)toxikoak izan ohi diren konposatu ez-organiko eta organi-koen isurketa masiboek potentzialki kutsatuta egon daitezkeen lurzoruen kopurua izugarri handitu dute. Lurzoruen osasuna (funtzionalitatea) eta kalitatea (emankortasuna) arrisku larrian egoteak eta, ondorioz, giza biziraupena estutasunean jartzeak lurzoru kutsatuen kudeaketa eraginkorra mundu mailako ingurumen-politiken premiazko jomugan paratu du. Gaian sartuta, lan honen hel-buru nagusiak hauek dira: (i)lurzoru...



Gainazal-topografiak naturan duen eragina

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Barroso, Nagore, Moreno Benitez, María Isabel, Pérez, Leyre

Nature provides us with living beings with special characteristics, such as self-cleaning or antibacterial properties. In this work, the connection between sur-face topography and wetting phenomenon with properties like self-cleaning or bacteri-cidal found in plants, like taro or lotus flower, and some animals will be explained. Re-garding surface structures, hierarchical surfaces (micro- and nano-structures) and homogeneous surfaces (unitary structures) can be found, which will have an effect...



Fabrikazio gehigarria medikuntza aplikazioetan: joera zientifiko eta teknologikoen zaintza

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Álvarez Meaza, Izaskun, Zarrabeitia Bilbao, Enara, Martínez de Alegría Mancisidor, Itziar, Otaño Michelena, Itsaso

Additive manufacturing in medical applications has the potential to radically transform the health industry, because of this; scientific output and patent activity are rapidly growing. The aim of this paper was to evaluate the research status of additive manufacturing in medical applications and identify its scientific and tech-nological patterns in order to improve the approved research of these technologies. Visualizations have been made from web Of Science (woS) publication data and patent...



Erloju zirkadianoak: zer diren, nolafuntzionatzen duten eta zergatik diren garrantzitsuak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zaldibar Aramburu, Beñat

Lurrean dauden organismoek denboraren kontrola mantentzeko sis-tema endogenoak garatu dituzte, hainbat prozesu fisiologiko zein portaerazkoak sinkro-nizatzen dituztenak. Sistema hauei erritmo edo erloju zirkadianoak deritze, eta haien mekanismo molekularra deskribatzeak eta ulertzeak berebiziko garrantzia izan du bio-logiaren eta medikuntzaren munduan azkeneko hamarkadetan. Erloju zirkadianoek nola funtzionatzen duten eta haietan asaldurak gertatzen direnean nolako arazo eta gai-xotasunak...



Polimeroetan oinarritutako fabrikazio gehigarria eta 3D inprimaketa: etorkizuneko teknologia gaur egungo gizartean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Mendes Felipe, Jesús Cristian, Artetxe Arretxe, Beñat, Ruiz Rubio, Leire, Vilas Vilela, José Luis

Additive manufacturing in comparison to traditional fabrication methods dis-plays numerous advantages such as freedom of design, mass customization, the ability to manufacture complex structures or the rapid creation of prototypes. Although there are many materials used in the 3d printing technologies, polymers are the most prominent due to their versatility, low cost and suitable physico-chemical properties. Thus, this article gives an overview of 3d printing technologies applied to polymeric...



Egituraturiko argiaren aplikazioak fabrikazio hibridoaren bidez pieza metalikoak ekoizteko

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Alberdi, Amaia, Alberdi, Nerea, Pacheco, Rakel, Ortiz, Mikel, Ramiro, Pedro

With the development of the new concept of hybrid machine, which combines additive and subtractive manufacturing in the same machine, new opportunities for automation of applications such as the repairing of defective parts or the addition of coatings with specific properties are coming out. In these applications, the need for the use of measuring systems has been revealed, in order to know the actual geometry of the parts. Among the different measurement systems, the structured light...



Harizko elektrohigadura bidezko ebaketa-prozesuko aldagaien azterketa altuera aldakorreko piezak ebakitzeko

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Conde, Aintzane, Sánchez Galíndez, José Antonio, Plaza Pascual, Soraya, Wang, Jun

Harizko elektrohigadura bidezko ebaketa-prozesua (WEDM) ezinbestekoa da gaur egun, industriak gainazal-akaberen eta dimentsio-perdoien inguruan eskatzen dituen fabri-kazio-eskakizun zorrotzak betetzeko. Prozesuari buruzko ezagutzarekin batera softwarearen ga-rapena integratzen duen ingurune batetik abiatuta, makina adimendunaren funtzionamenduaren helburua lortu ahal izango da; hots, makinak bakarrik, fidagarritasunez eta doitasunik galdu gabe funtzionatzea. Baina, horretarako, arazo larrien...



Inconel 718 aleaziozko pieza asimetriko baten konformatzea prentsa gabe?

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Gil Vildósola, Ariadna, Rodríguez Ezquerro, Adrián, Iriondo Plaza, Edurne, Penalva Oscoz, Mariluz, Ortiz Edesa, Mikel, López de Lacalle Marcaide, Luis Norberto

This article upholds the possibility of forming an aeronautical component made of In-conel 718 sheet by means of Incremental Sheet Forming and without using a forming press. The re-search work presented aims to validate the operation of the hydrostatic ball burnishing as a strategy to improve the surface quality of an aeronautical component of Inconel 718, previously shaped by Asymetric Incremetal Sheet Forming (AISF). The combination of both processes, burnishing on AISF, has a very high level...



Hozketa-hodien fabrikazioa berotako trokeletan laser-ekarpen bidez

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arrizubieta Arrate, Jon Iñaki, Ukar Arrien, Eneko, Cortina Burón, Magdalena, Exequiel Ruiz, José, Aseginolaza, Ines, Lamikiz Mentxaka, Aitzol

The cooling channels required for ensuring the proper cooling of a metallic sheet in the hot stamping process, are nowadays manufacturing via drilling, which is tech-nologically the only viable alternative. Therefore, the shape of the cooling channels is de-termined by this manufacturing method, and hence, it is impossible for them to follow the curved surface of the stamping die. Consequently, a non-homogeneous cooling of the hot sheet is obtained, what leads to variable properties between...



Hitzaurrea

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Lamikiz Mentxaka, Aitzol, López de Lacalle Marcaide, Luis Norberto




Arteztutako gainazaletan diamantatze prozesuko patroiak karakterizatzeko metodologiaren garapena

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Galletebeitia, Aitzol, Uranga, Gorka, Álvarez, Jorge, Pombo Rodilla, Iñigo

One of the most influential effects of the dressing process is that this process conditions the surface finish of the final part. In fact, due to the transversal dressing process, some periodical heli-cal patterns appear on the surface of the ground parts. The presence of these marks can lead to a nega-tive impact on the performance of certain sealing applications. One of the most outstanding applications are the rotating shafts where the radial seals are mounted, where it is essential to...



Makina-erreminten errendimendua eta zehaztasuna

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arrizubieta Arrate, Jon Iñaki, Celaya Egüen, Ainhoa, Ukar Arrien, Eneko, Lamikiz Mentxaka, Aitzol

The most important concepts regarding precision when designing, building and setup of the machine tools are discussed. Therefore, in the present article, the most important design principles when developing a machine tool are explained. Besides, the most common method used nowadays for quantifying the uncertainty in machine tools is detailed: the error budged. Moreover, the principles required for a proper design are described. Finally, the most important global standards for measur-ing the...



UPV/EHUko II. Doktorego Jardunaldiak. Gure ikerketa., II Jornadas Doctorales de la UPV/EHU. Nuestra investigación.

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Armentia Vizuete, José Ignacio

192 p., [EU] Master eta Doktorego Eskolaren eskutik eta «Gure ikerketa» leloaren pean, 2019ko uztailaren 3an UPV/EHUko II. Doktorego Jardunaldiak izango dira Bilboko Bizkaia Aretoan. Bertan, ehunetik gora doktoregaik beren ikerketak aurkeztuko dituzte, poster komunikazioen bidez edo ahozko aurkezpenetan, «nire tesia 180 segundotan» modalitatearen bitartez. 2016ko lehen edizioaren ostean, II. Doktorego Jardunaldiok jarduera transbertsal gisa finkatzeko bokazioarekin datoz. Hiru urtean behin egiten dira,..., [ES] Bajo el lema «Gure ikerketa / Nuestra investigación», las II Jornadas Doctorales de la UPV/EHU, organizadas por la Escuela de Máster y Doctorado, se celebrarán en el Bizkaia Aretoa de Bilbao el 3 de julio de 2019. En ellas, donde más de un centenar de doctorandas y doctorandos presentarán sus trabajos de investigación, tanto en el formato de comunicación-póster como en el de presentación oral mediante la modalidad de «Mi tesis en 180 segundos». Estas II Jornadas Doctorales, tras las..., [EN] The II UPV/EHU Doctoral Conference, under the slogan «Gure ikerketa / Our research», is organised by the Master and Doctoral School, and is held at the Bizkaia Aretoa in Bilbao on 3rd July 2019. Over a hundred doctoral students will take part in this event, in which they will present their research work both in poster format and orally, through the «My thesis in 180 seconds» modality. This II Doctoral Conference follows the first session held in 2016, and aims to establish itself as a...



Euskal kostaldeko bi muskuilu espezietan (Mytilus galloprovincialis eta Xenostrobus securis) petrolioak eta sakabanatzaileak eragindako efektu biologikoen konparaketa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Tellería González, Uxue

[EUS] Azken urteotan, Europar kontinentea bustitzen duten uretan zehar itsas-trafikoa eta itsas zabaleko zulaketak handitu dira, uren kutsadura mailak gora egitea eraginez. Kutsatzaileak itsasoko uretara heltzen direnean, organismoen barnera sar daitezke eta elikadura katean aurrera egin dezakete. Kutsadurak izaki bizidunetan duen eragina nolakoa den jakiteko, itsasoko uraren analisi kimikoak egitea ez da nahikoa. Horregatik, itsas fauna ikertzen da. Askotan, bibalboak (muskuiluak, ostrak…)..., [EN] In the last few years, marine traffic and offshore drilling in the European Seas have increased, which has caused the increase of the water pollution. When contaminants are introduced in seawater, they can enter inside organisms and can go into the food chain. To know how the effects made by contaminants are, depending on only chemical analyses of seawater is not enough. That’s why marine organisms are analysed. Frequently, marine bivalves (such as mussels and oysters) are used because...



1936ko gerra euskal nobelagintzan:memoria ikerketak narratologia kulturalaren ikuspegitik.

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Serrano Mariezkurrena, Amaia

754 p., 1936ko Gerrak euskal gizartean utzitako arrastoa handia izan da. Literaturak ere hartu dull hizpide gertakari historiko hura, eta euskal eleberrigintzak beraren inguruan ibilbide propioall e¿n duela ere esan liteke. Horregatik, gure ikerlanak lau helburu izan ditu: eleberriek gerrarekiko agertutako interesa hura gogoratzeko sorturiko ekimen politiko-sozialekin bat garatu den ikustea, gerraren irudikapenak zein ikuspegitatik eraiki diren aztertzea, euskal eleberrigintzari ekarpenik e¿n dion...



Marileisis sufre (IV) oxidozko atmoferan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Larrinaga Larrazabal, Asier

Euskal Telebistako euskara gaitzik larrienek jota bide dago. Azken urtean bakarrik, euskalgaizto atergabea, dialektizidioa, hizkera tonubakarra, euskañolkeria eta babelizazioa diagnostikatu dizkiote. Gaitz horietariko batzuk aztertzeko, aurkituko dut aldizkari hau baino egokiera hoberik eta, beraz, zientzia eta teknologia ukitzen dituen arazo batez baino ez naiz mintzatuko, terminoei dagokien tokiaz. Izan ere, zientzi aditu euskaldunek babelizazioa antzeman/leporatu diote ETBko euskarari....



Atomoaren eta egitura atomikoaren akarpenak XX. mendean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Plazaola Muguruza, Fernando

XX. mendean, naturaren ezagutzan hainbat lorpen izan dituen zientziaren arlo bat aztertuko da, egitura atomikoan oinarrituriko zientzia, hain zuzen ere. Lana, ikuspegi historiko batetik idatzita dago. Bide hori aukeratu da XX. mendean zientziaren eraikuntzan buruturiko lan itzelaz irakurlea errazago jabetu dadin. Beraz, hipotesi atomikotik eta X izpien aurkikuntzatik abiatuz, zentzuzko lehen atomo-ereduak, eta fisika klasikoaren eragozpenak deskribatzen dira. Ondoren, mekanika kuantikoaren...



Metakin bolkanikoen ohiko osagaiak, ehundurak eta egiturak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Etxebarria Akaiturri, Maider, Apraiz Atucha, Arturo, Mendia Aranguren, Miren Sorkunde, Aranburu Artano, Arantza

Arroka bolkaniko eta bolkanoklastikoek osagai, ehundura eta egitura bereziak izaten dituzte, hauen artean daude fenokristalak eta ehundura porfirikoa, kristalak eta kristalen zatiak, bakuoloak, beira bolkanikoa, desbeiratze-egiturak, perlitak, pumita eta eskoria, eta abar. Ezaugarri horiek ez dira diagnostikoak izaten sorrera--prozesua definitzeko orduan, ezaugarri bat baino gehiagoren konbinazioak ematen baitu sorrera-prozesuaren berri. Artikulu honen helburua da osagai, ehundura eta egitura...



Datu-base banatuak diseinatzeko betebeharren aurreproiektua eta hainbat irizpide

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Goikoetxea, Ambrosio

Lan honen helburua bikoitza da: (1) ingurune banatuko datu-baseen arkitektura diseinatzeko esparru metodologiko bat aurkeztea, eta (2) Defense Information Systems Agency (DISA) erakundeari datu-baseen segmentazioan laguntzea eta jarraibideak ematea Defentsa Departamentuaren sistema eta programetan erabili ahal izateko. Lehenik, datu-base handi eta bakun bat segmentu anizkun txikiagoetan zatitzeko diseinu-aukerak aztertu dira. Bigarrenik, datu-iturri anizkunak aztertu eta haietatik hautatutako...



Material plastikoak eta ingurugiroa: polimero biodegradakorrak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sarasua Oiz, José Ramón

Material plastikoen ingurugiro-inpaktua ebaluatzeko, balio-bizitza agortu zaielarik hondakin gisa haiekin zer egin erabaki behar da. Materialen kutsadura ekiditeko ez dago bide bakarrik. Plastikoen fabrikazioan albo-produktu hondakinak gutxitzea bilatu behar da, alde batetik. Bestetik, egungo ikerketen arabera hor dira zabalik birziklapen zuzena, degradazioa, errausketa, edota material berrien garapena bezalako aukerak. Halaber, propietateak hobetu eta produktuen balio-bizitza luzatzea bila...



Zelulen ugalketa gliometan: PCNA eta ki-67-ren adierazpena

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Alkiza, Koro, Adán, Begoña, Lafuente Sánchez, José Vicente

Garuneko tumorerik ohikoenak gliomak dira. Tumore hauek aztertzerakoan irizpide histologiko batzuk kontuan hartzen dira. Ezaugarri hauen arabera tumorearen diagnostikoa eta prognostikoa ematen da. Metodologia hau zenbait kasutan ez da oso zehatza izaten, ordea. Hau dela eta, azkeneko urteotan tumoreen hazkundea isla dezaketen beste metodo berri batzuk ikertzen ari dira, zelulen ugalketaren adierazle gisa erabiltzeko asmoz. Lan honen xedea da zelulen ugalketaren azkerketa bat egitea. Honetarako...



Lurzoruetako kutsagarri organikoen erauzketaren auzia

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zuloaga Zubieta, Olatz, Etxebarria Loizate, Nestor, Fernández Cuadrado, Luis Ángel, Madariaga Mota, Juan Manuel

Egun lurzoruetako kutsagarri organikoen determinazio analitikoan arazo gehiendakarren etapa erauzketa da. Etapa honi dagozkion auziak bi dira: erauzketa-prozesuaren etekinaren kalkulua, hots, nola jakin zenbatekoa den erreskuratutako kutsagarrien etekina lurzoruan dagoen kontzentrazioa ezezaguna izanik, eta erauzketa-teknika berrien egokiera, batez ere, teknika horiek dakartzaten prozedura erosoagoak eta ziurragoak baitira eta aurreko auziaren argibide izan baitaitezke. Kontuan izan behar da...



Hidrogeno atomoaren energi mailen banatzea eremu kubiko batean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Mínguez Gabiña, Pablo

Atomo baten simetria jaisten denean, haren energi mailen banatzea gertatzen da. Energi maila eta uhinfuntzio berriak kalkulatzeko Schrödinger-en ekuazioa ebatzi behar dugu. Baina ebazpen hau oso zaila izan daiteke, batez ere simetria jaisten den heinean. Taldeen teoriaren bidez energi mailen banatze kualitatibo eta uhin-funtzioen menpekotasun angeluarra oso sinpleki aurki dezakegu.



Nominalizazioa itzulpen teknikoan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
García, Julián

Ezin uka ugari eta handiak direla gaztelaniaren interferentziak euskararen sintaxian eta lexikoan. Hizkuntza baten eta bestearen ezaugarri eta bereizgarriak ondo ez jakiteagatik, egitura bihurri, badaezpadako edo ulergaitzak sortzen dira hizkuntza batetik (gaztelaniatik) bestera (euskarara) bihurtzean. Artikulu honetan, era xume eta lauan, erdal nominalizazioa euskaratzean maizenik egin ohi diren okerrak edo erabilera makurrak jorratuko ditugu. Azalduko dugu zer den nominalizazioa, nola sortzen...



Biokimikako tandem elkarteak nola idatzi?

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Martínez Bilbao, Mercedes

Biokimika eta biologia molekularra abiadura izugarriaz garatzen ari den zientziaren esparruak dira egun. Puntako zientzia hau ingelesez eraikitzen, idazten eta argitaratzen delarik, hizkuntza honek dituen berezitasunak beste hizkuntzetara helarazten edo nolabait islatzen dira. Lan honen helburua da berezitasun horien artean dauden hiru hitzeko elkarte batzuk aztertzea, haien sailkapen lagungarria ematea eta idaztarauen proposamen xume bat egitea.



Saiakera zientifikoa idazteko apiapuntu bat

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Altonaga Sustatxa, Kepa

Hiru alor desberdinetatik hegaldatu da idazlan honetako gogoeta. Batetik, eta saiakera zientifikoa literatur generotzat erreibindikatu ostean, egileak ezinbestekotzat jo du prosa zientifikoaren euskarazko eredu espezifiko bat, maila literarioa ahalbidetuko duena, zehaztasuna eta dotorezia elkartuz. Bestalde, saiakera zientifikoa idazteko hauta daitezkeen gai posibleei buruz dihardu, bai gai lokalen eta bai gai unibertsalen argi-ilunak aipatuz, eta, aldi berean, idazmaila desberdinek eskainitako...



Soka sintetikoak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Sarasua Oiz, José Ramón

Izaera eta diseinuaren arabera soken ezaugarriak ulertzeko asmoz, trakzioko propietate mekanikoez aritu gara. Hala, erabilpen-kasu jakin bateko mekanika-ariketa aztertu dugu: mendiko eskaladan balizko erorketa baten ondorengo gelditze-prozesua. Honekin batera, soken ezaugarri mekanikoak aztertu eta soka sintetikoek beste batzuen aurrean dituzten abantailez jabetzeko aukera izan dugu. Bestetik, lan honen xedeak betetzeko, sokak egiteko erabilitako aitzin-materialen izaera eta egiturari dagozkion...



Labak, intrusio sinbolkanikoak eta erlazionatutako metakin bolkanokastikoak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Etxebarria Akaiturri, Maider, Apraiz Atucha, Arturo

Magmen osaeraren eta tenperaturen arabera, magma mota bakoitzak prozesu ezberdinak jasango ditu eta ondorioz, magma hauen kanporaketan gertatzen diren prozesuak eta kanporatze moduak ere ez dira berdinak izango. Hori dela eta, laba mota bakoitzak ehundura eta litofazieen garapen ezberdina izango du. Hain zuzen ere, ezberdintasun hauek dira lan honetan aztertu nahi ditugunak. Honetarako, lehendabizi laba eta intrusio sinbolkanikoekin lotuta agertzen diren litofazie adierazgarri batzuk aztertuko...



Larrialdiak konpontzeko informazio teknologietan oinarritzen diren talde-entrenamendurako sistemak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Maseda García, José Manuel, Mediavilla Intxausti, Asier, Izkara Martínez, José Luis

Egoera konplexuak kudeatzeko arduradunek (larrialdi-egoerak tratatzen dituztenak adibidez), prestakuntza berezia behar dute, bakarkako eta taldeko prestakuntza barne. Azken hori taldeko entrenamenduarekin amaitzen da, normalean prozeduren egokitasuna egiaztatzen den simulakroa burutuz. Prozedurak zuzen gauza daitezen behar-beharrezkoa da aldez aurretiko prestakuntza eta parte hartzen duten gizabanako, talde eta erakundeen koordinazio-maila altua, prozesu osoa aurrera egokiro irten dadin....



Substratu gogorreko bentos itsastarra (I): hainbat aniztasunen gunea

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Pagola Carte, Santiago

Ekologian itsas substratuak sailkatzeko "gogor/bigun" dikotomia erabili ohi da. Artikulu honetan substratu gogor edo harritsuetako bentosaren hainbat ezaugarri azalduko dira. Ideien antolaketa eta garapenerako, komunitate hauen aniztasuna ardatz nagusitzat harturik, ondoko ikuspuntu hirukoitzari jarraiki zaio: 1. bizidunen aniztasuna:itsas bentosaren osagaiak eta animalia eta landareen dibertsitatea aurkeztuko dira; 2. fenomenoen aniztasuna: substratu gogorreko bentosean sortu edo...



Plastikozko hondakinen kudeaketa eta baliotzea

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
San José Álvarez, María José, Álvarez Pérez, Sonia, Izquierdo, M. A.

Azken urteotan, plastikoen abantailak direla eta, izugarri handitu da beraien erabilera eta horren ondorioz, plastikozko hondakinen kantitatea gero eta handiagoa da. Hondakin hauek zabortegietara bota daitezke arazorik gabe, gehienak egonkorrak eta ez-toxikoak baitira. Hala eta guztiz ere, plastikozko hondakin hauek baliozko lehengaiak dira, beraz ez du zentzurik zabortegietara botatzea duten balioa atera gabe. Hortaz, artikulu honetan, plastikozko hondakinen udeaketa eta birziklapenaren bideak...



Lilura geometrikoak (argazki-kamera geometrikoa)

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arroyo Olea, Yosu

Azken urteko ordenagailuen munduko aurrerakadak gaur egungo bihurtu du infografia hitz berria. Amu geometriko txiki bat aitzakia dugula, artikulu honetan infografiaren inguruko ideia batzuk aztertzen ditugu, oinarrizko egitura batzuk aurkeztu, egituren arteko erlazioak ezarri, eta lan horren emaitza den eredu erraz bat eraiki, ematen diren urratsek eredu hori nola hobetzen duten iruditan erakutsiz.



Ikur eta zeinu bidezko adierazpen matematiko-fisikoen irakurbideaz

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ensunza Lecumberri, Martxel

Artikulu honetan egileetako batek (M. E.) berriki aurkeztutako doktorego-tesirako lanaren berri laburtua azaldu da, irakaskuntzan diharduten fisikarientzat eta matematikarientzat guztiz interesgarria eta erabilgarria delakoan. Ikur eta zeinu bidezko adierazpen matematikoen irakurbidea gai hartuta, lehenengo atalean adierazpen fisiko-matematikoen hizkera lantzeko euskaraz egindako saioen azterketa historiko-kritiko laburra egin da. Bigarren atalean, gaur egungo ikuspegia erabiliz, Fisikan eta...



Euskararen garabideak liburuaren inguruan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Aierbe, Axun, Hidalgo, Bittor, Iturbe, Jacinto, Larrinaga, Asier, Odriozola, Juan Carlos, Petriena, Patxi

Jesus Rubiok idatzitako liburuak eztabaida piztu du, honelako liburuen kasuan ohikoa izaten den bezala. Idazlea EHUko irakaslea izanda, erabiltzailearen ikuspuntutik begiratzen die zenbait hizkuntz konturi eta EKAIA aldizkariaren ale honetarako pentsatu genuen egokia izan litekeela jendeari ahotan zebiltzan iritzi horiek papereratzeko aukera eskaintzea. Hona hemen zabaldu genuen gonbidapenari erantzunez jaso ditugun iritzi argigarriak.



Euskara zientifikoa natur zientzietan: sena eta sonaren artean orekan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Elosegi Irurtia, Arturo

2001eko abenduan Euskal Idazleen Elkarteak prosa zientifikoaren inguruko jardunaldiak antolatu zituen Udako Euskal Unibertsitatearen ikastegi nagusian, eta auskalo zergatik, ni ere bertara gonbidatu ninduten. Hitzaldia idatziz ere aurkez genezan eskatu ziguten, nonbait argitaratzeko asmotan edo. Horrela egin nuen, idazle jendearen artean, eta haiek zirikatzeko, onargarriak iruditzen zitzaizkidan lizentzia poetiko, linguistiko eta ortografikoak erabiliz. Denbora igaro da, ordea,...



Euskal zibilizazioaren hipotesia, giza populazioaren genetikaren alorretik aztertuta

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Iriondo Orensanz, Mikel

Zientzialari gehienek euskaldunak Euskoakitaniar eskualdean antzinatik bizi garela onartzen dute. Euskal Zibilizazioaren hipotesiak aipaturikoa gainditu eta arkeologia, hizkuntzalaritza eta genetikaren alorretan ikusten diren zenbait antzekotasunetan oinarriturik, Europa osoan (eta Afrikan ere) euskal erroak izan zituen kontinente linguistiko, genetiko eta kulturala definitu du. Artikulu honetan, giza populazioen genetikaren alorretik aztertu da hipotesi hori. Analisi honen ondorioz, hipotesiak...



Faila-arrokak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Puelles Olarte, Pablo

Faila-arrokak deformazio-mekanismoaren eta deformazio-baldintzen araberakoak izanik, oso informazio baliagarria eman diezagukete. Hori dela eta, lan honetan faila-arroka garrantzitsuen deskribapena eta beraiek sorrarazten dituzten prozesu nagusiak laburbilduko dira.



Grabitazio-uhinak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Lazcoz Sáez, Ruth, Valiente, J. A.

Artikulu honek grabitazio-uhinen gaia oinarrizko mailan jorratzen du, irakurleek Erlatibitate Orokorrari buruzko aurrez aurretiko noziorik ez dutelako ustetik abiatuz. Einstein-en grabitazioaren teoriari buruzko sarrera aurkeztu ondoren, grabitazio-uhinek hedatzen diren espazio-denboraren perturbazio gisa jokatzen dutela eztabaidatu eta itsas indarretan sortzen dituzten oszilazioak deskribatuko ditugu. Grabitazio-uhinek, elektromagnetikoek ez bezala, ez dute ainezarmenaren printzipioa betetzen,...



Substratu gogorreko bentos itsastarra (eta II): poluzioaren jarraipenerako gunea

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Pagola Carte, Santiago

Itsas poluzioa aztertzerakoan estresa edota perturbazioak bezalako kontzeptuak argitzeko beharra dago, gizakiaren haiekiko lotura ulertu nahi bada. Gizakia arazoen sortzaile modura eta, azken aldian, konpontzaile modura ere jokatzen ari da. Artikuluan, itsas poluzioaren jarraipen-programak testuinguru zabal batean kokatu dira, eta jarraipen motak aurkeztu: kimikoa eta biologikoa, eta biologikoaren baitan, konplexutasun biologikoaren eskalaren araberakoak. Ekologiak aztertzen dituen mailen...



EPR paradoxatik Bell-en teoremara

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Brizuela Cieza, David

Bere lehen pausoak eman zituenetik kuantikak eraso asko jasan ditu; izan ere, naturaren ikuspegi oso berezia eskeintzen digu, betidanik onartu izan diren hipotesi asko hankaz gora ipiniz. Lan honetan teoria horrek jasan zuen eraso bortitzenetako bat aztertzen da: EPR paradoxa hain zuzen. Paradoxa honek kuantikaren lokaltasun eza agerian uzten du, baina lokaltasun hori ez da erlatibitateak eskatzen duena. Paradoxak bi aukeren artean erabakitzera behartzen gaitu: kuantika teoria osoa da ala ez da...



Kiroletako matematikak

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Gorria Corres, Carlos

Eguneroko bizitzaren zenbait arlotan Matematikak aplika daitezke, eta nola ez, kirol-munduan ere bai. Nabaria denez, kirola ariketa fisikoan oinarrituta dago eta beronen prozesua teorikoki azter daiteke. Kirol bakoitzaren bilakaeran parte hartzen duten baldintzak kontuan hartuz, eredu matematiko baten barruan sar daitezke. Ondorioz, kirolariaren teknika hobetuz, bere indarretik etekin handiagoa aterako du. Gezurra badirudi ere, etekin altuko zentro batzuetan mota honetako ikerketak aplikatzen...



Kimikako erreakzioaren irakurbidea eta idazkera

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Odriozola Pereira, Juan Carlos, Martínez Bilbao, Mercedes

Kimikako formulazioak, ahozko irakurketa bi har ditzake. Lehenengoa, konposatuen nomenklaturarako arauetan oinarriturik dago eta bigarrena, ikurren letraz letrako irakurketa da. Nomenklaturaren araberako irakurketak erabat arruntak diren izenak eskaintzen dizkio euskal joskerari; letraz letrako irakurketak ere euskal joskeran nolabait txertatu beharko diren izenen antzerako zatiak sortuko ditu. Batzuek eta besteek hainbat arazo azaltzen dituzte testuetan eta erreakzioen adierazpideetan. Arazoak...



Gure prosa zientifikoen lehen urratsak: Albert Constantin jaun medikuaren "Zuhainen eritarzunaz eta haien arraberrikatziaz"

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Altonaga Sustatxa, Kepa

Hiru ildotan zehar joan da artikulu honen ekarpena. Batetik, Albert Constantin mediku zuberotarraren idazlan ezezagun bat berrargitaratu dugu, eta bai galdetu ere haren obra idatziaren benetako neurriaz: urria da, iritzi orokorrak dioenez, ala zabala bezain ezezaguna? Bestalde, Gerla Handiaren aurretik Zuberoan ziharduen "Atharratzeko taldea" aurkeztu dugu; gerora erabat itzali da haren oihartzuna. Hirugarrenik, test bat egin diogu Jose Ramon Etxebarriak plazaraturiko euskal prosa...



Zientzia eta sasi-zientzia

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Tobar Arburu, Joseba

Natur zientzietan erabiltzen diren kontzeptuak eta teoriak maiz azaltzen dira beste marko erabat desberdinetan, giza eta gizarte-zientzietan, inolako arretarik gabe. Zer ote da literatura zientifikoa? Nola bereiz daiteke literatura sasi-zientifikotik? Galdera horiei erantzuteko eta iluntasun intelektualetik alde egitearren, Sokal-en lanez baliatu gara. Irrazionalkeria mota guztien aurka, arrazionaltasuna da, behin eta berriz, azpimarratu eta aldarrikatu behar duguna.



Petrologia eta mineralogiaren erabilera zeramika arkeologikoen azterketan

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zuluaga Ibargallartu, María Cruz, Ortega Cuesta, Luis Ángel, Larrea Bilbao, Francisco José, Olaetxea Elosegi, Carlos

Arazo arkeologikoei irtenbideren bat aurkitzeko erabiltzen diren teknika fisiko-kimikoen multzoari Arkeometria deritzo. Zeramika arkeologikoen ikerketetan, alde batetik, teknologiari buruzko informazioa lortzeko erabiltzen dira eta bestetik, zeramikak egiteko erabiltzen diren lehengaien jatorriari buruzko datuak ateratzeko. Beraz, lan honetan aurkeztuko diren analisi-metodoak dira xafla mehearen petrografia eta x izpien difrakzioa, alegia, geologia arloko oinarrizko metodoak. Ikerketa-metodo...



Bioiragazpena: gasen korronteak tratatzeko aukera garbia

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Barona Fernández, María Astrid, Elías, E., Cano, I., Arias, R.

Gasen tratamendurako metodo biologikoak, mikroorganismoek molekula kutsatzaileak degradatzeko duten ahalmenean oinarritzen dira. Metodo hauetariko bat bioiragazpena dugu eta teknologia "garbia", "merkea" eta "eraginkorra" da. Aplikazio ugari ditu, besteak beste, H2S-a bezalako konposatu kirasdun edota toxikoak dituzten gas emarien tratamendua. Kutsatzailearen kontzentrazioa txikia denean eta tratatu behar den gas bolumena handi samarra denean erabiltzen da batez...



Polimero biodegradakorrak eta jangarriak jaki-ontzi eta bildukietarako

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Olabarrieta, Idoia, Sarasua Oiz, José Ramón

Plastikozko ontzi eta bildukiak gero eta gehiago erabiltzen dira janariak babestu eta txukun aurkezteko. Erabili eta botatzekoak dira edo, bestela, erabilgarri irauten duten denbora oso laburra izaten da. Nolanahi ere, gehienetan lurzoruan amaitzen dute zabor gisa. Plastikoek beste materialek baino toki gehiago bete ohi dute zabortegietan eta, ia inolako aldaketarik jasan gabe bertan denbora oso luzez (zenbait hamarkada) irauten dutenez, degradaezintzat ditugu. Hondakinak gero eta ugariagoak...



Zibak: betiko jostailuak fisikaren ikuspegitik

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zabala Unzalu, Miren Nerea

Zibak jostailu fisikoen modura aztertuko dira lan honetan. Mundu zabalean mota desberdinetako/askotako zibak erabili dira historian zehar. Hala ere, Fisikaren ikuspegitik XIX. mendean egin ziren lehenengo azterketa kuantitatiboak zibaren higiduraren inguruan. Egun, haurren jostailuen artean, oraindik ere, leku garrantzitsua hartzen dute zibek eta literaturari begiratu azkar bat ematea nahikoa da konturatzeko fisikariak liluratura segitzen dutela zibaren alderdi askorekin. Lan honetan ziba...



Baso-landaketen eragina ingurunean

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Elosegi Irurtia, Arturo

Hazkunde azkarreko baso-landaketek garrantzi ekonomiko, ekologiko eta sozial handia dute Euskal Herrian. Eragin ditzaketen kalte ekologikoen inguruan asko hitz egin izan da, baina gehienetan iritzi hutsetan oinarrituta, ez datu zientifikoetan. Azken aldian hedabideek zabaldu dituzten zenbait baieztapen oker zuzentzeko asmotan, artikulu honek basogintzak ingurunean, eta bereziki ibaietan, eragin ditzakeen inpaktuak berrikusten ditu. Atzerrian zein Euskal Herrian eginiko hainbat ikerketek argi...



LSAren oinarri matematikoa

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Zelaia Jauregi, Ana, Baragaña Gárate, Itziar, Yurramendi Mendizabal, Yosu

Testu idatzien semantika adierazteko gaitasuna duen tresna bat da Latent Semantic Analysis (LSA). Modu Matematikoan adierazten ditu testuko paragrafo eta hitzak. Ondoren, adierazpen matematiko horren gainean zenbait eraldaketa burutzen ditu, eta horrela, testuen eta bertan dauden hitzen arteko erlazio semantikoak neurtzeko gai da. Artikulu honetan adierazpen matematikoa eta egiten zaizkion eraldaketak aztertzen dira, tresnaren funtzionamendua ulertzeko; teorikoki hasteko eta adibide baten bidez...



Kriptografia: idazkera ezkutuaren artea

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Ramirez Alzola, Domingo

Kriptografiaren munduan murgilduko gara. Gainbegirada bat emango diogu bere historiari, Julio Cesarren garaitik gaurko egunera arte erabili diren teknika ezagunenak azalduz. Ez dugu tratamendu oso sakona egingo. Gure helburua ikuspegi orokorra ematea izan da, gaur egun dituen erabilpenak aipatuz.



Bide-hautaketa problema, optimizazio problema: zenbait ebaspide

Repositorio: Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
Arbelaiz Gallego, Olatz, Clemente, Claudio

Lan honen helburua, irakurlea bide-hautaketa problemen garrantziaz ohartarazi eta horiek ebazteko erabil daitezkeen metodo desberdinak aipatzea da. Bide-hautaketa problema zehatz bat deskribatzeaz gain, hau ebazteko bibliografian topa daitezkeen aukerak azaltzen dira bertan.