- Vallés-Ferrer, Ivan|||0000-0002-6510-3970
[ES] La disminución de recursos renovables de agua dulce y la creciente contaminación han generado preocupación sobre su disponibilidad, impulsando la búsqueda de alternativas para su gestión y reúso. Una opción prometedora es el uso de aguas salinas, tanto naturales como residuales, lo que ayudaría a preservar el agua dulce y proteger los ecosistemas marinos. Entre las principales preocupaciones están los Contaminantes de Preocupación Emergente (CECs), compuestos orgánicos presentes en bajas concentraciones (ng-μg L-1), difíciles de eliminar con tratamientos convencionales y con posibles efectos adversos en humanos y ecosistemas. Esta tesis estudió la degradación de CECs en aguas salinas mediante el proceso foto-Fenton a pH cercano al neutro. Este proceso genera radicales hidroxilo (·OH) a partir del peróxido de hidrógeno, usando sales de hierro como catalizador. Se usaron seis CECs modelo (acetaminofén, acetamiprid, ácido clofíbrico, amoxicilina, cafeína y carbamazepina) en aguas con distintas salinidades (0, 1 y 30 g L-1) de NaCl) y agua de mar del Mediterráneo, evaluando el efecto del pH (3,0 a 7,0). El pH óptimo en agua destilada es 2,8, asociado a la presencia de Fe(OH)2+, especie catalíticamente activa. Sin embargo, este valor difiere del pH natural de la mayoría de las aguas. Para mejorar la eficiencia a pH más altos, se estudiaron compuestos orgánicos capaces de formar complejos activos con el hierro. Fenoles y derivados del ácido benzoico fueron evaluados, observándose que los grupos -OH en posición orto- (como en el catecol, CAT) mejoran significativamente el proceso, logrando degradación completa de CECs en menos de 10 minutos a pH 5,0 con una relación CAT/Fe de 2,5. En aguas salinas, la presencia de aniones inorgánicos (cloruros, fluoruros, fosfatos, bromuros, boratos) afecta negativamente al proceso, ya sea por interacción con los ·OH o por formar especies no activas con el hierro. A diferencia de lo reportado en la literatura, a bajas concentraciones (1 g L-1) NaCl), los cloruros aumentan la velocidad de degradación a pH cercano al neutro, posiblemente por cambios en la coordinación del Fe(III). No obstante, altas concentraciones (como en agua de mar) y otros aniones, en especial bromuros, interfieren notablemente. Estos efectos pueden mitigarse añadiendo ligandos como el catecol. Mediante espectroscopía de resonancia paramagnética electrónica se observó que el uso de CAT incrementa la producción de ·OH hasta en un 75 %, incluso en presencia de cloruros. En agua de mar, el proceso foto-Fenton a pH 5,0 con CAT logró eficiencias comparables a las obtenidas a pH 2,8, aunque con una mayor relación molar CAT/Fe debido a la competencia de aniones por el hierro. Finalmente, ante la baja degradación de algunos CECs en medios altamente salinos, se propuso la combinación de procesos reductivos y oxidativos. Se utilizó ácido 4-nitrobenzoico como contaminante modelo, aplicando primero un tratamiento con hierro cero valente (ZVI), que reduce contaminantes y libera Fe²¿ útil para el proceso foto-Fenton. La combinación fue efectiva, especialmente si se añadía el ligando (CAT) antes del tratamiento foto-Fenton, pero no durante la fase reductiva., [CA] La disminució dels recursos renovables d'aigua dolça i l'augment de la contaminació han generat una creixent preocupació sobre la seua disponibilitat, impulsant la busqueda d'alternatives per a la seua gestió i reutilització. Una opció prometedora és l'ús d'aigües salines, tant naturals com residuals, que ajudaria a conservar l'aigua dolça i a protegir els ecosistemes marins. Entre les principals preocupacions es troben els Contaminants Emergents (CECs, per les seues sigles en anglès), compostos orgànics presents en concentracions molt baixes (ng-µg L-¹), difícils d'eliminar amb tractaments convencionals i amb possibles efectes adversos en éssers humans i ecosistemes. Aquesta tesi ha estudiat la degradació de CECs en aigües salines mitjançant el procés foto-Fenton a pH pròxim al neutre. Aquest procés genera radicals hidroxil (·OH) a partir del peròxid d'hidrogen, utilitzant sals de ferro com a catalitzador. S'han utilitzat sis CECs model (acetaminofè, acetamiprid, àcid clofíbric, amoxicil·lina, cafeïna i carbamazepina) en aigües amb distinta salinitat (0, 1 i 30 g L-¹ de NaCl) i en aigua de mar del Mediterrani, avaluant l'efecte del pH (3,0 a 7,0). El pH òptim en aigua destil·lada és 2,8, associat a la presència de Fe(OH)2+, espècie catalíticament activa. No obstant això, aquest valor difereix del pH natural de la majoria d'aigües. Per a millorar l'eficiència a valors de pH més elevats, s'han estudiat compostos orgànics capaços de formar complexos actius amb el ferro. S'han avaluat fenols i derivats de l'àcid benzoic, observant que els grups -OH en posició orto- (com en el catecol, CAT) milloren significativament el procés, aconseguint una degradació completa dels CECs en menys de 10 minuts a pH 5,0 amb una relació CAT/Fe de 2,5. En aigües salines, la presència d'anions inorgànics (clorurs, fluorurs, fosfats, bromurs, borats) afecta negativament el procés, ja siga per interacció amb els ·OH o per la formació d'espècies no actives amb el ferro. A diferència del que indica la bibliografia, a baixes concentracions (1 g L-¹ NaCl), els clorurs augmenten la velocitat de degradació a pH pròxim al neutre, possiblement per canvis en la coordinació del Fe(III). No obstant això, altes concentracions (com en aigua de mar) i altres anions, especialment els bromurs, interfereixen notablement. Aquests efectes poden mitigar-se afegint lligands com el catecol. Mitjançant espectroscòpia de ressonància paramagnètica electrònica es va observar que l'ús de CAT augmenta la producció de ·OH fins a un 75 %, fins i tot amb clorurs presents. En aigua de mar, el procés a pH 5,0 amb CAT va mostrar eficiències comparables al pH 2,8, encara que amb una relació CAT/Fe major per la competència dels anions pel ferro. Finalment, davant la baixa degradació d'alguns CECs en medis molt salins, es va proposar combinar processos reductors i oxidants. Es va usar àcid 4-nitrobenzoic com a contaminant model, aplicant primer un tractament amb ferro metàl·lic (ZVI), que redueix contaminants i allibera Fe²¿ útil per al procés foto-Fenton. La combinació va resultar efectiva, sobretot si el lligand (CAT) s'afegia abans del tractament foto-Fenton, però no durant la fase reductora., [EN] The decline in renewable freshwater resources and increasing pollution have raised concerns about water availability, prompting the search for alternative strategies for water management and reuse. One promising approach is the use of saline waters, both natural and industrial, to help preserve freshwater and protect marine ecosystems. Among the main concerns are Contaminants of Emerging Concern (CECs), organic compounds found in very low concentrations (ng-µg L¿¹), which are difficult to remove with current treatments and may pose risks to humans and ecosystems. This doctoral thesis explored the degradation of CECs in saline waters using the photo-Fenton process at near-neutral pH. This process generates hydroxyl radicals (·OH) from hydrogen peroxide, using iron salts as a catalyst. Six model CECs (acetaminophen, acetamiprid, clofibric acid, amoxicillin, caffeine, and carbamazepine) were used in waters with different salinities (0, 1, and 30 g L¿¹ NaCl) and real Mediterranean seawater, evaluating the effect of pH (3.0 to 7.0). The optimal pH in distilled water is 2.8, linked to the presence of Fe(OH)2+, an active catalytic species. However, this is far from the natural pH of most waters. To enhance performance at higher pH levels, organic compounds capable of forming active iron complexes were studied. Phenols and benzoic acid derivatives were assessed, showing that -OH groups in ortho- positions (as in catechol, CAT) significantly improved the process, achieving full degradation of CECs in under 10 minutes at pH 5.0, with an optimal CAT/Fe ratio of 2.5. In saline waters, inorganic anions (chlorides, fluorides, phosphates, bromides, borates) negatively affect the process, either by scavenging ·OH or forming inactive complexes with iron. Contrary to literature reports, low chloride concentrations (~1 g L¿¹ NaCl) enhance CEC degradation at near-neutral pH, likely due to changes in Fe(III) coordination. However, high concentrations (as in seawater) and other anions, especially bromides, strongly interfere. These effects can be mitigated by adding ligands like catechol. Electron paramagnetic resonance spectroscopy showed that CAT increases ·OH production by up to 75%, even in the presence of chlorides. In real seawater, CAT-enhanced photo-Fenton treatment at pH 5.0 achieved efficiencies comparable to treatment at pH 2.8, although with a higher CAT/Fe ratio due to competition with anions. Finally, due to the limited degradation of some CECs in highly saline media, a combination of reductive and oxidative processes was explored. 4-nitrobenzoic acid was used as a model contaminant, applying a zero-valent iron (ZVI) pretreatment, which reduces contaminants and releases Fe²¿ for the subsequent photo-Fenton step. The combined process proved effective, especially when CAT was added before the photo-Fenton step, but not during the reductive phase., Quiero expresar mi gratitud al Ministerio de Universidades por la concesión de la beca de Ayuda del Programa de Formación de Profesorado Universitario (FPU21/01336) asociada a la presente tesis doctoral, tanto por la financiación respectiva a la realización del trabajo como a la estancia realizada en Portugal, y a la Universitat Politècnica de València por la ayuda
“Contratos Predoctorales para la Formación de Investigadores Doctores de la Universitat Politècnica de València – Subprograma 1 (PAID-01-21)”.