Pasar al contenido principal

Idioma del documento

Encontrados 8545 resultado(s)
Encontradas 86 página(s)

Aniztasun erlijiosoa: zer eta nolako informazioa, Religious diversity: what information and what kind

Repositorio: DeustoTeka
Uriarte, Luzio, Urrutia Asua, Gorka

Erlijioa eta talde erlijiosoak sarri askotan albiste bihurtzen dira, giro sekularizatuan hedabide gehienek kontu erlijiosoetan aparteko interesik ez izan arren. Baina albisteen kontsumoaren logikan, erlijio kontuek merkatu zabala dute zenbaitetan, batez ere eskandalu, ezohiko jarduera, gatazka eta bortizkeria kasuak gertatzean. Joan den mendeko 60ko hamarkadatik aurrera, testuinguru soziala eta instituzionala nabarmen sekularizatua da euskal gizartean, eta begien bistakoa da belaunaldien arteko..., Religion and religious groups often become news, even though the means of communication secularized not show greater interest in religious issues. However, in a logic of news consumption, religious issues have a large market. Especially scandals, conflicts and violence cases. Since the 60s, the social and institutional context have been secularized significantly in Basque society and the generation gap is evident. Before and after that secularization process, ethnic minorities unrelated to...



Perpaus konposatuaren joskera (J. Leizarragarengan oinarriturik)

Repositorio: DeustoTeka
Andrés Guerrero, Mercedes

Como el propio titulo indica, esta tesis se centra en la obra testamentu berria de Joannes Leizarraga, autor del siglo xvi, al que junto con Bernard Etxepare se le puede considerar uno de los padres de la lengua vasca -en lo que a su produccion escrita se refiere, por supuesto-. El objeto de este trabajo ha sido analizar el mundo de la oracion compuesta vasca, y mas concretamente, estudiar los medios utilizados por J. Leizarraga para construir los diferentes tipos de oraciones -tanto...



Ezagutzan oinarritutako giza jardueren eredu dinamiko eta pertsonalizatuak ikasten

Repositorio: DeustoTeka
Azkune Galparsoro, Gorka, Almeida, Aitor, López de Ipiña González de Artaza, Diego, Chen, Liming

Gizakietara egokitutako teknologiak garatzeko, ezinbestekoa da makinek giza jarduerak antzemateko gaitasuna izatea, sentsoreak eta konputazio-gailuak erabiliz. Horretarako, antzeman nahi diren jarduera horien eredu konputazionalak sortu behar dira. Gaur egun, jarduera-ereduak sortzeko garaian, bi joera nagusi aurki daitezke: datuetan oinarritutako ereduak eta ezagutzan oinarritutakoak. Biek ere abantaila eta desabantailak dituzte. Lan honen helburua da bi joerak elkartzea eredu dinamiko eta..., Being able to recognise human activities by means of sensor and computational devices can be a key competence in order to achieve human centred technologies. For that purpose, it is mandatory to build computational models of the activities which have to be recognised. There are two major approaches for activity modelling: the data-driven and the knowledge-driven approaches. Both of them have advantages and drawbacks. The objective of this...



Jean Barbier-en Piarres xx. mendearen lehen erdiko euskal eleberrigintzan, Piarres, de Jean Barbier, en la narrativa en lengua vasca de la primera mitad del siglo xx, Jean Barbier’s Piarres in the first half of the 20th century basque narrative

Repositorio: DeustoTeka
Toledo Lezeta, Ana María

Jean Barbierren Piarres I (1926) eta Piarres II (1929) idazlanak aztertzen dira, xx. mendearen lehen erdiko euskal eleberrigintzan kokatuz. xix. mendearen amaieratik, mende erdi luzean argitaratutako eleberri guztiak bat datoz erabilitako langaiak eratzeko moduan, baita adierazitako mundu-ikuskeran ere, baina Barbierrek badakar ezezagun zen osagairik: dela, aldi horretan gerrako ibilerez jardun zuen lehen eta azken eleberrigilea izatea, dela elkarren hizkuntza ulertzen ez zuten pertsonaiak..., Se analizan las obras Piarres I (1926) y Piarres II en el marco de la narrativa en lengua vasca generada en la primera mitad del siglo xx. Las novelas publicadas desde finales del siglo xix hasta los comienzos de la segunda mitad coinciden en el modo de conformar los materiales utilizados y en la cosmovisión expuesta, pero Barbier, introduce también elementos que ningún otro había incorporado, sea la inclusión de sucesos de una guerra, o de soldados que combaten a las órdenes de mandos que..., Jean Barbier’s Piarres I (1926) and Piarres II (1929) are analysed, placing them in the first half of the 20th century narrative. From the end of the 19th century, all the novels published in more than half a century coincide with the way of forming used materials and in the indicated way of viewing the world, but Barbier brings things that were unknown, for example, that he was the first and the last novelist who wrote about war those days, that he put in the same side of the fight characters...



Azkueren gutundegia: 1904-1906 urteetan atzerritik ama- arrebei idatzitako gutunak, Correspondencia de Azkue: cartas escritas a su madre y hermanas desde el extranjero (1904-1906), Correspondance d’Azkue : lettres écrites à sa mère et à ses sœurs depuis l’étranger (1904-1906), Azkue's correspondence: letters written to his mother and sisters from abroad (1904-1906)

Repositorio: DeustoTeka
Kalzakorta Elorza, Javier

Resurrección Maria Azkue (1864-1951) bere hiztegia argitaratzeko, 1904 urte hasieratik 1906 urtarrilera arte behintzat, atzerrietara joan zen. Frantzian Parisen eta batez ere Toursen ibili zen, eta Ingalaterran, Londresen. Lan honetan batez ere atzerrialdian berarekin Bilbon bizi ziren ama eta bi arrebei, Aurora eta Dianari, euskaraz idatzitako eskutitzak biltzen dira. Azkueren atzerrialdiko karta multzo hau Londresko euskal eskuizkribuak eta Toursen (1905-1906) argitaratu zuen hiztegi..., Resurrección María Azkue (1864-1951) salió al extranjero con el fin de publicar su diccionario, al menos desde principios de 1904 hasta enero de 1906. En Francia viajó a París y especialmente a Tours; y en Inglaterra, a Londres. Este artículo incluye principalmente cartas escritas desde el extranjero, en euskera, a su madre y dos hermanas, Aurora y Diana. Esta serie de cartas, que Azkue envio desde extranjero, es imprescindible para conocer las vicisitudes que rodearon la publicación de los..., Resurrección María Azkue (1864-1951) partit à l’étranger pour publier son dictionnaire, au moins de 1904 à janvier 1906. En France il demeura à Paris et à Tours et en Angleterre à Londres. Cet article présente des lettres en basque écrites depuis l’étranger, adressées à sa mère et à ses deux sœurs Aurora et Diana. Cette série de lettres envoyées par Azkue depuis l’étranger est essentielle pour connaître les vicissitudes qui entourèrent la publication des manuscrits basques écrits à Londres et..., Resurrección María Azkue (1864-1951) went abroad in order to publish his dictionary, at least from early 1904 to January 1906. In France he went to Paris and in particular to Tours, and in England to London. This paper deals primarily with letters written from abroad, in Basque, to his mother and two sisters, Aurora and Diana. This series of letters Azkue sent from abroad is essential to understand the vicissitudes involved in publication of the Basque manuscripts in London and the triple...



Euskal hiztun berri gazteak muda-prozesuan : ekintza-ikerketa baten behin-behineko emaitzak, Basque young new speakers in a muda process: preliminary results from an action-research study

Repositorio: DeustoTeka
Amorrortu, Estibaliz, Ortega, Ane, Goirigolzarri Garaizar, Jone

Artikulu honetan Bilbo Handiko unibertsitate-ikasle batzuk ikerketakide harturik egin dugun ekintza-ikerketa partehartzaile baten aurkitutako emaitza batzuen berri ematen da. Zehazki, unibertsitate-eremuko euskararen erabilera handitzeko esperimentazio bat aurrera eramaterakoan partaideek izan dituzten zailtasunak eta gako mesedegarriak aztertzen dira, hala nola bakoitzak planteatutako erronkak arrakastaz aurrera eramateko erabili dituzten estrategiak. Emaitzek Bilbokoaren moduko testuinguru..., This article presents the preliminary results of a research project studying university students who are new speakers of Basque endeavouring to become more active speakers of the minority language through a process of linguistic activation. Through action-research methodology in which participants become subject-researchers, the study identifies the difficulties encountered and the strategies implemented while performing the challenges they set themselves in order to use Basque more in their..., Artikulu honek Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politika Sailburuordetzak finantzatutako euskal hiztun berrien inguruko ikerketaren eta aei k (Agencia Estatal de Investigación) eta feder ek (Fondo Europeo de Desarrollo Regional) diruz lagundutako «El neohablante como sujeto social» (erref. FFI2016-76869-P) ikerketa-proiektuaren emaitzen berri ematen du. Ikerketak cost Action – IS1306 «New Speakers in a Multilingual Europe: Opportunities and Challenges» sarean izandako eztabaidetatik edan du....



e5: euskararen komunitatearen garapenerako marko interpretatibo berria, e5: nuevo marco interpretativo para el desarrollo de la comunidad del euskera, e5: a new interpretative framework for the development of the Basque community

Repositorio: DeustoTeka
Goirigolzarri Garaizar, Jone, Marko Juanikorena, Inazio, Manterola Garate, Ibon

Lan honetan «Euskararen Etorkizuneko Eszenarioak Elkarrekin Eraikitzen» (e5) egitasmoa aurkeztuko da. e5 bi helburu nagusiren inguruan ardaztu zen: batetik, hurrengo hamarkadetarako euskalgintzaren aro berria konfiguratzen laguntzea, eta bestetik, euskararen biziberritze prozesua ulertzeko eta garatzeko marko interpretatibo berri bat lantzea. Artikuluan KOHiKoGa Eredua (Kapitaletan Oinarritutako Hizkuntz Komunitatearen Garapena) izendatu dugun marko berriaren oinarri teoriko-metodologikoak..., Presentamos el proyecto «Construyendo conjuntamente Escenarios Futuros para el Euskera», que tuvo dos objetivos principales: ayudar a configurar la nueva etapa del movimiento a favor del euskera para las próximas décadas, y elaborar un nuevo marco interpretativo para entender y desarrollar el proceso de revitalización del euskera. Presentaremos las bases teórico-metodológicas de este nuevo marco, que hemos denominado Modelo KOHiKoGa (acrónimo de desarrollo de la comunidad lingüística en base a..., This article presents the project «Towards a Joint Construction of Future Scenarios of Basque». The project had two aims: to help shape the new phase of pro-Basque movement for the next decades, and to design a new interpretative framework to comprehend and develop the revitalization process of Basque. We will describe the theoretical and methodological basis of the new framework, which we have named the KOHiKoGa Model (acronym for the development of the linguistic community based on community...



Zergatik dira garrantzitsuak hedabideak XXI. mendean euskararentzat?, ¿Por qué son importantes los medios de comunicación en el siglo XXI para el euskara?, Pourquoi sont-ils importants les média au XXIe siècle pour l´euskara?, Why are media important for the Basque language in the XXIst century?

Repositorio: DeustoTeka
Landabidea Urresti, Xabier, Goirigolzarri Garaizar, Jone

Artikulu honek 2017ko otsailean autoreek «Euskal hedabideak, itun bila» jardunaldian hedabideek euskararentzat duten garrantziaren inguruan esandakoak biltzen ditu idatziz. Jatorrizko hitz-hartzearen logikari eutsi nahi izan zaio hiru ardatzi helduta: euskararen nor-malizazio prozesuaren atzera begirakoa, hedabideen potentzialtasun garaikidea hizkuntzaren biziberritzearen ikuspegitik eta hedabideak eta euskara binomioak aurkezten dizkigun auke-ra eta erronkak etorkizunari begira, Este artículo recoge por escrito los dicho por los autores en la jornada «Euskal Hedabi-deak, Itun bila». Quiere respetar la lógica de lo dicho en la jornada siguiendo tres ejes: repa-sar retrospectivamente el proceso de normalización del euskera, estudiar la potencialidad de los medios de comunicación en la revitalización de la lengua, y mirar al futuro, teniendo presente los retos y las oportunidades que nos trae el binomio euskera y medios de comuni-cación., Cet article publie les textes des interventions des participants au congrès «Euskal Heda-bideak, Itun bila». Les textes des interventions sont présentés selon trois axes : examiner rétrospectivement le processus de normalisation de la langue basque, étudier le rôle des médias dans la revitalisation de la langue, et regarder vers le futur en tenant compte des enjeux et des opportunités que nous donne le binôme langue basque et médias., This article brings together the views of various authors on the importance of the media for the Basque language, expressed during the «Euskal hedabideak, itun bila» (Basque me-dia, in search of agreement) conferences held in February 2017. In order to respect the logic of the original ideas, it focuses on three different areas: a retrospective look at the process of normalising Basque, the current potential of the media from the point of view of revitalising the language and, looking towards...



EURion konstelazioa eguneroko billeteetan

Repositorio: DeustoTeka
Ruiz-Agundez, Igor, Nieves Acedo, Javier

Dirua, ondasunak eta zerbitzuak trukatzeko oinarrizko baliabidea, faltsutzearen aurka babestua izan da betidanik, ezkutuko zenbait segurtasun-neurri erabiliz. Euro-billeteek, zehazki, faltsutze-asmoari aurre egiteko EURion konstelazioa dute euren barnean.



Euskal Atlas linguistikorako ekarria: fonetika galdekizuna eta haren erabilpena: datu bilketa eta kartografiaketa nafarroako zenbait lekutan

Repositorio: DeustoTeka
Pagola Petrirena, Rosa Miren

Hizkuntzalaritzako atlas gehienek hizkuntzaren arlo guztiak biltzen badituzte ere, fonetikari dagokiona oso murritz gelditu izan da beti, fonetika historikoarekin eta sintaktikoarekin lotzen diren gertakizunak baino ez baitira bildu ohi. Bestalde, tesi-lan hau egiterakoan euskararen atlasaren prestakuntza abian zegoenez, baliagarria izan zitekeen fonetikako galdekizun bat prestatzea eta, bide batez, metodologia landu eta zabaltzea ere onuragarritzat ikusten zen. Horrenbestez, lan honek erdietsi...



Herri kontakizunak Lapurdi, Baxe Nafarroa eta Zuberoan: bilketa, sailkapena eta irriaren adierazpenaren azterketa

Repositorio: DeustoTeka
Moreno Zubeldia, Maialen

Tesi honen oinarria Ipar Euskal Herrian (Pirineo Atlantikoak, Frantzia) euskaraz egindako ahozko literaturako kontakizunen bilketa lan bat da. Elkarrizketatu beharreko herritarrak aukeratu eta horien memorietatik ateratako ixtorioak jaso eta transkribatu dira. Kontakizun horiek aztertu eta sailkatzean, zati handi bat irri ixtorioek osatzen zutela konturatuta, irri ixtorio horien ezaugarrietan sakondu da: egitura, gaiak, beste hizkuntza batzuetan horiei buruz egindako azterketak... Ahozko..., La base de esta tesis es una recopilación de relatos de tradición oral en euskera, realizada en el País Vasco Francés (Pirineos Atlánticos, Francia). Se han escogido unos informantes, para recoger y transcribir los relatos que guardan en sus memorias. Al examinar y clasificar los relatos, y ver que una gran parte lo formaban relatos humorísticos, hemos profundizado en las características de esos relatos: estructura, temas, investigaciones realizadas sobre ellos en otros idiomas...En comparación...



Euskal literaturaren sistema: historia baterako aukera-irizpideak

Repositorio: DeustoTeka
Toledo Lezeta, Ana María

Euskal literaturaren historia euskal hiztun-komunitateak literatura moduan jaso dituen berbaldiekin osatzea proposatzen da. Gisa honetan, egileak baliatutako hizkuntzak eta haren sorkariarekin har tzaileak ezarritako harremanak erabakiko lukete historiaren osagai bihurtzeko irizpide nagusia. Beraz, hizkuntzak eratutako komunitatea nazioak eratutakoari lehenesten zaio eta berbaldia hartzeko modua, berbaldia igortzeko erabili den euskarriari eta berbaldiaren izaerari., Se propone una historia de la literatura vasca conformada por discursos recibidos como literarios por la comunidad lingüística vasca, de manera que la lengua utilizada por el autor y el modo de relacionarse con dicho discurso del receptor determinarían el criterio de selección. En consecuencia, se antepone la comunidad lingüística a la comunidad nacional y el modo de recepción del discurso al carácter y soporte que presenta., Nous proposons ici une histoire de la littérature basque constituée de discours considérés comme littéraires par la communauté linguistique basque, la langue utilisée par l’auteur et la façon dont l’auditeur reçoit ce discours déterminant le critère de sélection. C’est donc la communauté linguistique qui prend le pas sur la communauté nationale, et la façon dont le discours est reçu prend le pas sur le caractère et le support qu’il présente., A history of Basque literature made up of discourses received as literature by the Basque speech community is being proposed. The language used by the author and the relationship established by the receiver with his/her creation would thus determine the main criterion for turning it into a component of the history. So, the speech community is put before the national community, and the way of receiving the discourse is put before the medium used for transmitting it and before the nature of it.



Erakunde publikoen komunikazio estrategikoa errealitatearen gizarte eraikuntzaren eraldatzaile: hezkuntzari buruzko hizpide publikoaren kasua aztergai

Repositorio: DeustoTeka
Muñoa Errasti, Ion

Esta tesis propone una nueva mirada a la comunicación estratégica de las instituciones públicas. Tras el análisis y repaso de los procesos de comunicación sociales de la actualidad, se plantea un enfoque distinto de la comunicación política en general, y de la comunicación de las instituciones públicas en particular. Se defiende que las instituciones públicas han de transitar de la "political communication" a la "communication as policy"; es decir, a entender y ejercer la...



Ondasunekiko harremanak Justo Mokoroaren "Repertorio de locuciones del habla popular vasca" esaera bilduman

Repositorio: DeustoTeka
Juaristi Larrinaga, Patxi

Esta tesis doctoral es una aportacion para avanzar en el conocimiento del tipo de relaciones con los bienes que se han vivido en el mundo tradicional vasco. Y para ello, hemos comenzado por analizar y clasificar las diferentes investigaciones realizadas en torno a este tema: 1. Por una parte, nos encontramos con aquellas investigaciones que señalan que en Euskalerria ha habido un modo autoctono de relaciones con los bienes; 2. En segundo lugar, estan los estudios que subrayan que junto al modo..., Ondasunekiko Harremanak Justo Mokoroaren Repertorio de Locuciones del Habla Popular Vasca Esaera Bilduman doktorego tesia 1995. urtean aurkeztu zen, Deustuko Unibertsitateko Soziologia eta Politika Zientzien Fakultatean. Hain zuzen ere, Paco Garmendia soziologoaren zuzendaritzapean egin zen, ikerlariak trebatzeko Eusko Jaurlaritzaren beka bati esker. Lan honen abiapuntua izan zen ingurune hurbilean ondasunekiko harremanei dagokionez urteetan ikusi, irakurri eta entzun esperientziak. Esku...



Led argiztapenari buruzko hausnarketa artean: Dario Urzayk sortutako Behatzailearen sabela (Arreta-atalasea) (Afterimages) (2011) artelanaren zaharberritze-prozesuaren azterketa eta honek eragindako ikerketa- eta sorkuntza-prozesua, About the use of led lighting in art: the analysis of the restoration of The Observer's Belly (Threshold of Attention) (Afterimages) (2011) by Dario Urzay as a trigger for a research-creation process

Repositorio: DeustoTeka
Cancio Ferruz, Arturo, Martínez López, Jabier

Testu honek led argiztapenak artean duen erabilera du ardatz. Gai horri buruzko literatura berrikusi ondoren, ikerketa gehienek led argiztapena erabiltzearen alderdi teknikoak dituztela hizpide ondorioztatu dugu. Gehien bat, artelanek erakusketa-espazioetan jasotzen duten argiztapena aztertzen dute eta ikusgai dauden obrak behar bezala argiztatzearekin, energia aurreztearekin edota prebentziozko kontserbazioarekin lotutako ikuspegiak nagusi dira. Artelanen zaharberritze-prozesuetan led..., This text revolves around the use of led lighting in art. After reviewing the existing literature on the matter, we found that a large majority focus mainly on technical aspects regarding lighting works of art in exhibition spaces. The approaches related to the correct lighting of the exhibited works, energy-saving, or preventive conservation stand out. However, we have not found many case studies which analyzed the structural implications of led lighting in the restoration of artworks. For...



Nafarroako lege-testuak: lexiko juridiko elebidunaren hustuketa

Repositorio: DeustoTeka
Urrutia, Andrés, Urrutia Idoiaga, Esther

Nafarroako Foru Komunitatearen Aldizkari Ofizialean argitaraturiko 44 lege-testu elebidunek (gaztelania-euskara, euskara-gaztelania) osatzen dute corpusa. Corpus horretatik abiatuta, 7.757 sarrerako datu-base elebiduna moldatu da, semasiologiaren arabera antolatuta, betiere onomasiologiaren ikuspegia baztertu gabe. Horretarako MULTITERM programa erabili da, eta bertara batu dira hainbat xehetasun, hitz baliokideen esparrutik harago doazenak, testua eta testuingurua erakusteko gogoarekin...., Partiendo de un corpus formado por los textos en castellano y en euskera de 44 disposiciones legales de la Comunidad Foral de Navarra, publicadas en el Boletín Oficial de Navarra, se ha formado una base de datos igualmente bilingüe, logrando así un léxico de 7.757 entradas organizadas de forma semasiológica, pero con vocación onomasiológica. Para ello se ha empleado el programa MULTITERM, que incluye una serie de datos que van más allá de la equivalencia léxica y proporcionan tanto el texto..., A partir d’un corpus constitué des textes en espagnol et en basque de 44 dispositions légales de la Communauté Forale de Navarre, publiées dans le Bulletin Officiel de Navarre, une base de données bilingue a été élaborée, donnant un lexique de 7757 entrées organisées de façon sémasiologique bien qu’ayant une vocation onomasiologique. On a pour cela utilisé le logiciel MULTITERM qui comprend une série de données qui vont au-delà de l’équivalence lexicale et qui donnent non seulement le texte..., A corpus has been compiled from 44 bilingual (Spanish-Basque, Basque-Spanish) juridical texts published in the Official Gazette of the Charter Community of Navarre (region). On the basis of this corpus, a bilingual database made up of 7,757 entries has been prepared. It is organised according to semasiology, but without discounting the onomasiological perspective at any moment. The MULTITERM programme has been used for this purpose, and into it have been incorporated many details that go beyond...



Mutualitateak Euskal Autonomia Erkidegoan: kontakizuna

Repositorio: DeustoTeka
Arrieta Idiakez, Francisco Javier, Martínez Etxeberria, Gonzalo, López Rodríguez, Josune




J.M. Etxeitaren "Jaioterri Maitia" (1910): Ardibasotik Ardibasorako joan-etorria, Jaioterri Maitia (1910) de J. M. Etxeita: viaje de ida y vuelta a Ardibaso, Jaioterri Maitia (1910) de J. M. Etxeita: voyage aller et retour à Ardibaso, Jaioterri Maitia (1910) by J. M. Etxeita: outgoing trip and return to Ardibaso

Repositorio: DeustoTeka
Toledo Lezeta, Ana María

Ardibasoko artzain-lagunen abentura kontatzen du J.M. Etxeitak Jaioterri Maitian. Ezkontza-baimenaren ukazioak Mexikora eramango ditu artzainetako bi eta, aurrerago, bizimodua hobetu nahiak, bide berbera hartzera bultzatuko ditu gainerakoak. Han bizitako eragozpenak gaindituz helburuak lortzean, jaioterrira itzuliko dira. Kontatutako istorioak bizitzako aro batetik beste baterako aldaketa irudikatzen du., Jaioterri Maitia de J. M. Etxeita narra las peripecias de un grupo de pastores de Ardibaso. Los padres de una de las pastoras le niegan su consentimiento para contraer matrimonio, lo que desemboca en el reencuentro en México de los dos pastores afectados. Más tarde se irán incorporando el resto de componentes del grupo de origen. Tras superar los obstáculos que se les presentan, regresan al lugar de procedencia, habiendo logrado satisfacer sus deseos. En definitiva, relata un rito de paso., Jaioterri Maitia de J. M. Etxeita raconte les péripéties d'un groupe de bergers d'Ardibaso. Les parents de l'une des bergères lui refusent leur consentement pour contracter un mariage ce qui débouche sur les retrouvailles au Mexique de deux bergers concernés. Ils seront rejoints plus tard par les autres membres du groupe d'origine. Après avoir vaincu les obstacles qui se présentaient, ils retournent chez eux après avoir réussi à satisfaire leurs désirs. En définitive il s..., Jaioterri Maitia by J. M. Etxeita retells the adventures of a group of shepherds from Ardibaso. The parents of one of the shepherdesses refuse her permission to marry, which leads to the two protagonists meeting up in Mexico. Later on the other members of the original group gradually join them. After overcoming the various obstacles they face, they return to their place of origin, having satisfied their aims. In short, it relates a rite of passage.



Ekonomia Itunaren etengabeko eguneratze dinamikoa: 2023ko finantza doikuntzak

Repositorio: DeustoTeka
Aranburu Agirre, Edriga

Azken hilabeteotan, Ekonomia Itunaren Legea aldatu da, plastikozko ontzi berrerabilezinen gaineko zerga berezia eta berotegi-efektuko gas fluordunen gaineko zerga, besteak beste, sistemara egokitzeko. Aldi berean, apirilaren 3ko 10/2023 Legea onartu da, 2022-2026 bosturtekorako EAEko kupoa zehazteko metodologia onartzen duena, euskal erakundeei jarraipena, segurtasuna eta finantza-egonkortasuna emateko. Horren guztiaren ondorioz, euskal administrazioek dituzten finantza-baliabideak handitu egin..., En los últimos meses se ha modificado la Ley del Concierto Económico para adaptar al sistema el impuesto especial sobre los envases de plástico no reutilizables y el impuesto sobre los gases fluorados de efecto invernadero, entre otros. Paralelamente, se ha aprobado la Ley 10/2023, de 3 de abril, por la que se aprueba la metodología de señalamiento del cupo del País Vasco para el quinquenio 2022-2026, con el fin de dar continuidad, seguridad y estabilidad financiera a las instituciones vascas....



Filotearen laborategia: Saleskoren euskarazko lehen itzulpenak "puritas" elokutiboaren arragoan, Filotea’s lab: elocutive puritas in the two earliest Basque translations of Sales

Repositorio: DeustoTeka
Bijuesca Basterrechea, Koldobika Josu

Lan honetan hitz hautaketari dagokion puritasedo garbitasunaren bertute elokutiboa aztertu da Frantses Saleskoren Filotea ospetsuaren euskarazko lehen itzulpen bietan, Pouvreau eta Haraneder itzultzaile izan zituzten haietan. Horretarako garbitasuna arautzen duten lau irizpideak arakatu dira: arrazoia (ratio), antzinatasuna (vetustas), autoritatea (auctoritas) eta usadioa (consuetudo)., En el presente trabajo se estudia la virtud elocutiva de la puritas o pureza correspondiente a la selección de palabras en las dos primeras traducciones de la famosa Filotea de Francisco de Sales, que tuvieron por traductores a Pouvreau y Haraneder. A tal fin se han examinado los cuatro criterios que rigen la puritas: razón (ratio), antigüedad (vetustas), autoridad (auctoritas) y el uso (consuetudo)., Dans ce travail, on étudie la vertu ellocutive de la puritas ou pureté correspondant à la sélection de mots dans les deux premières traductions de la fameuse Filotea de François de Sales, qui eurent pour traducteurs Pouvreau et Haraneder. A cette fin on a examiné les quatre critères qui régissent la puritas: raison (ratio), ancienneté (vetustas), autorité (auctoritas) et l’usage (consuetudo)., Lan hau “Edición digital múltiple de la Philotea de san Francisco de Sales. Metodología para la edición de textos múltiples mediante etiquetado”. (Proyecto Andrés de Poza) ikerkuntza egitasmoaren emaitzen artean dago. Carmen Isasik zuzentzen duen Andres de Poza Egitasmoak Eusko Jaurlaritzaren diru laguntza jaso du (HU2007-23)



Konkurtso-esparru berria, krisialdia dela bide : 3/2009 Errege Dekretu-legea ekarritako aldaketak banan-banan eta horien ondorio esanguratsuenak

Repositorio: DeustoTeka
Gaminde Egia, Eba

.2009ko martxoaren 31n, 3/2009 Errege Dekretu-legea argitaratu zen Estatuko Aldizkari Ofizialean, tributu-, finantza- eta konkurtso-arloetarako presazko neurriak arautuz. Egin-eginean ere, egungo krisialdiak zuzeneko eragina izan du hainbat esparrutan eta zenbait lege-testu aldatu behar izan dira. Artikulu honetan, konkurtsoaren inguruko neurriak bakarrik jorratuko ditugu. Arlo horri dagokionez, dekretu-legeak ez du sistema osoa eraldatu, krisialdiak modu berezian ukitutako atalak baizik. Beraz..., El 31 de marzo de 2009 fue publicado en el Boletín Oficial del Estado el Real Decreto-ley 3/2009 de medidas urgentes en materia tributaria, financiera y concursal. Efectivamente, la situación de crisis que estamos viviendo ha tenido una incidencia directa en numerosos ámbitos y, como consecuencia, algunos textos legales han tenido que ser modificados. En el presente artículo abordaremos únicamente las medidas referentes al ámbito concursal. En ese sentido, el Real Decreto no introduce una..., Royal Decree-Law 3/2009 on urgent tax, financial and insolvency law measures was published in the Official State Gazette on 31 March 2009. Indeed the economic crisis that we are currently experiencing has had a direct repercussion in many areas and, therefore, some legal texts have had to be amended. In this article we will discuss only those measures relating to insolvency. In this regard, the Royal Decree does not introduce a comprehensive reform of the system, but a series of amendments...



Fabrikazio gehigarriaren iraunkortasun-azterketa materiala aurreztea eta kontsumo energetikoa murriztea, Sustainability analysis of the additive manufacturing material and energy consumption saving

Repositorio: DeustoTeka
Arrizubieta Arrate, Jon Iñaki, Ukar Arrien, Olatz, Ostolaza, Marta, Lamikiz, Aitzol, Ortega, Naiara

Gizakiaren ekintzen ondoriozko aztarna ekologikoaren eragina murriztearen garrantziaren kontzientzia globala hedatuta dago egungo gizartean, baina oraindik beharrezkoa da aurrerapausoak ematea. Egora horren aurrean, Nazio Batuen Erakundeak 2015ean aurkeztutako Garapen Iraunkorrerako Helburuen artean, industriaren eta berrikuntzaren aldeko apustuaren beharrizana azpimarratu behar da. Ildo horretan, fabrikazio gehigarria materialaren erabilera murriztu eta kontsumo energetiko jasangarriaren alde..., In modern society, a global awareness of the need to reduce the environmental foot-print arising from the human activity is prevalent. However, it is still necessary to make progress in this matter. In view of this situation, the United Nations set the Sustainable Development Goals in 2015, among which the commitment for the industry, innovation and infrastructure should be further explored. In the same line of thought, Additive Manufacturing offers the possibility to promote a sus-tainable..., Ikerlan hau Eusko Jaurlaritzaren Ekonomia Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailak finantzaturiko QUALYFAM proiektuaren (Elkartek KK2020/45) barruan garatu da. Era berean, eskerrak eman nahi zaizkio Zientzia eta Berrikuntza Ministerioari, I+G+B motako ALASURF - PID2019-109220RB-I00 proiektua finantzatzeagatik.



Bularreko minbizi diagnostikoaren ostean, aukera kirurgikoen aurrean erabakiak hartzeko prozesuaren deskribapena

Repositorio: DeustoTeka
Lozano Real, Garbiñe, Ollé Gonzalez, Júlia, Araolaza Arrieta, Maialen, Lamarain Altuna, Maider, Ondarra Zubeldia, Olalla, Canet Vélez, Olga, Arbillaga Etxarri, Ane

Ponencia presentada en el VI. Ikergazte, Nazioarteko Ikerketa Euskaraz, celebrado en Bilbao entre el 28 y el 30 de mayo de 2025, Bularreko minbiziaren tratamendu kirurgikoen aurrean erabakitze prozesua deskribatzea da lan honen helburu nagusia. Horretarako, euskal autonomia erkidegoko hiru lurraldeetako emakumeen datuak jaso ziren, guztira 135. Azterketaren aldagai nagusia erabakitze prozesua izanda, Shared Decision Making (SDM-Q-9) eta i-SHARE baliozkotutako galdetegiak erabili ziren. Horietaz gain, euren autopertzepzioa kontuan izateko, eta partehartzaileen ezaugarri sozioekonomikoak ezagutzeko, ad-hoc galderak erabili..., The main objective of this study is to describe the decision-making process regarding surgical treatments for breast cancer. To achieve this, data were collectedfrom 135 women across the three provinces of the Basque Autonomous Community. The primary variable of analysis was the decision-making process, assessed using the validated Shared Decision Making (SDM-Q-9) and iSHARE questionnaires. Additionally, an ad-hoc question was included to consider participants' self-perception....



Sare-neutraltasuna europar batasuneko komunikazio elektronikoetako merkatuan: merkatua behingoz lehia askera irekitzeko baldintza

Repositorio: DeustoTeka
Angulo Garzaro, Noemí, Angulo Garzaro, Amaya, Fernández Rojo, David

Etengabeko Ikerketa, Garapen eta Berrikuntzaren menpe dagoen gizarte honetan, horiek aurrera eramateko ezin bestekoa den sarearen neutraltasuna bermatu behar da; bestela, hazkunde e konomikoa erdiesteko nahitaezko suertatzen zaigun motorraren funtzionamendua bidegabeki aztoratuko litzateke. Internetaren erabilpena handitzeak agerian utzi du komunikazio elektronikoetarako sarearen garrantzia, eta horren neutraltasunaren inguruko eztabaida berpiztu ere..., Para esta sociedad dependiente del diseño incesante de políticas de investigación, Desarrollo e Innovación, la garantía de la neutralidad en la red es imprescindible puesto que, de otro modo, éstas no podrían ser llevadas a cabo pues se impediría el correcto funcionamiento del motor que mueve el progreso económico. El crecimiento del uso de Internet ha demostrado, por un lado, la importancia de la red de comunicaciones electrónicas y, por el otro, ha reavivado el debate en torno a..., Ensuring net neutrality is essential in our current society where the dependency on research, development and innovation is unremitting. Such neutrality guarantees the proper functioning of economic progress. Particularly,the growing use of the Internet has shown the importance of an electronic communications network. It has also rekindled the debate about the neutrality of the network, because sometimes the interests of content providers (applications and...



Araibar Zalduna tradizioan sustraiturik, Araibar zalduna enraizado en la tradición, Araibar zalduna enraciné dans la tradition, Araibar zalduna rooted in tradition

Repositorio: DeustoTeka
Toledo Lezeta, Ana María

Eusebio Erkiagaren Araibar zalduna (1962) eleberriak tradizioan ditu sustraiak. Mende erdi luzean euskal eleberrigintzak erabilitako konta-teknikez baliatuz, ezaguna zen mundu-ikuskera adierazten du. Alabaina, bada osagai berririk: tradizio horrek ezkutuan gordea zuen gai bati heltzen dio, pertsonaia nagusia hirian kokatzen du, ereduzkoa ez denak kontakizuna harrapatzen du: hala gertatzen da pertsonaia nagusiaren izaerarekin eta istorioaren berri emateko erabilitako hizkerarekin. Osagaiok aski..., La novela Araibar zalduna (1962) de Eusebio Erkiaga hunde sus raíces en la novelística tradicional vasca. Haciendo uso de las mismas técnicas narrativas que ha empleado dicha novela desde finales del siglo XIX, sigue manifestando la misma cosmovisión. Sin embargo, algunos elementos novedosos hacen su aparición: recurre a un tema que llevaba siglos postergado, sitúa al protagonista en un ambiente urbano, lo modélico deja de ser dominante en la narración: ni la naturaleza del personaje..., Le roman Araibar zalduna (1962) d’Eusebio Erkiaga plonge ses racines dans le roman traditionnel basque né à la fin du XIXe siècle. L’auteur en utilise les techniques narratives et montre la même vision du monde. Pourtant quelques éléments nouveaux font leur apparition: il recourt à un thème mis à l’écart pendant des siècles, il situe le personnage en milieu urbain, le modèle n’est plus dominant dans le récit : ni la nature du personnage ni le langage utilisé dans le récit. Ces ingrédients..., Eusebio Erkiaga’s novel Araibar zalduna (1962) has its roots in tradition. Using techniques honed by novelists over half a century, it presents us with what was a well-known world-view. However, there is a new component: he tackles a topic the tradition had kept hidden away. He places the main character in a city. What is not exemplary dominates the story: this occurs with the main character’s nature and the language used to tell the story. These components were enough to anger some Basque...



Euskal hiztun berrien artean euskal hizkuntza-identitatea

Repositorio: DeustoTeka
Ortega, Ane, Amorrortu, Estibaliz, Goirigolzarri Garaizar, Jone, Urla, Jacqueline, Uranga Arakistain, Belén

Azken 40 urteetako euskal hiztun-kopurua asko hazi da, batez ere, hiztun berrien, euskaldunberrien taldearen hazkundeari esker. Ikerketa honetan, euskal hiztun berritzat euskara familia-transmisioa ez den beste modu batean ikasi dutenak jo dira. Talde honen ezaugarriak ezagutzea euskararen etorkizunaren ikuspegitik erabakigarria izan daitekeela jakitun, euskaldunberrien inguruko ikerketa bat bideratu da, besteak beste, honakoak aztertzeko helburu duena: zein diren euskal hiztun berriek..., Over the last 40 years the number of Basque speakers has grown significantly, thanks to the growth of the group of new Basque speakers. This piece of research focuses on those regarded as Basque speakers but who have learnt not through family transmission but by other means. Aware that knowledge about the characteristics of this group could be decisive from the perspective of the future of Basque, a piece of research was conducted into new Basque speakers, and its aim, among other things, was...



Hitzarmen kolektiboen pilaketa euskal lurralde historikoetan lan-erreforma proposamena, Concurrencia de convenios colectivos en los territorios históricos vascos propuesta de reforma laboral, Concurrence of collective agreements in the Basque historical territories reform proposal of the labor law

Repositorio: DeustoTeka
Gorostiza Etxeberria, Iratxo

Lan-erreforma proposamen bat da lan honen helburua. Hitzarmen kolektiboen pilaketa ebazteko gatazka-arauen eta negoziazio-unitateen arauketaren erreforma proposamena egitea, hain zuzen. Bestela esanda, lan honen xedea da estatu mailako negoziazio kolektiborako esparruaren aurrean, Euskal Lurralde Historikoetan xedatzen diren hitzarmen kolektiboen eragingarritasuna bermatzeko lan erreforma proposatzea, bertako errealitate sozial eta sindikal bereizgarriari erantzuteko tresna zehatz gisa. Arean..., El objetivo de este trabajo es una propuesta de reforma laboral, es decir, una propuesta de reforma de la regulación de las unidades de negociación y de las normas de conflicto para resolver la concurrencia de convenios colectivos. En otras palabras, el objeto de este trabajo es proponer una reforma laboral que garantice la eficacia de los convenios colectivos que se establezcan en los Territorios Históricos Vascos, frente al marco de la negociación colectiva a nivel estatal, como un..., The aim of this work is a proposal for reform of the labor law, that is, a proposal to reform the regulation of bargaining units and the rules of conflict to resolve the concurrence of collective agreements. In other words, the purpose of this work is to propose a reform of the labor law that guarantees the effectiveness of the collective agreements that are established in the Basque Historical Territories, against the framework of collective bargaining at the state level, as a concrete...



Lurraz haragoko esploratzaileak

Repositorio: DeustoTeka
Azkune Galparsoro, Gorka

Gizakiaren historia bilaketen eta aurkikuntzen historia izan da. Gure arbasoek beren jakin-mina asetzen zuten itsasontzi batean begiek ere ikus ez zitzaketen lekuetara bidaiatuz. Balentria handiak egin zituzten, alajaina! Gaur egun, grina berbera dugu barruan. Asko da ezagutzen duguna, baina oraindik gehiago ezagutu nahi duguna. Gizakiak mundu berriak aurkitu eta esploratu nahi ditu. Mundu berri horiek, ordea, gure planetatik urrun geratzen dira, itxura batean helezinak diruditen lekuetan....



Los inicios del Neolítico en las tierras meridionales valencianas: a propósito de la Cova dels Calderons (La Romana, Alicante), The beginnings of the Neolithic in the southern Valencian region: on the Cova dels Calderons (La Romana, Alicante)

Repositorio: UCrea Repositorio Abierto de la Universidad de Cantabria
Jover Maestre, Francisco Javier, Torregrosa Giménez, Palmira, García Atiénzar, Gabriel, Pastor Quiles, María, Luján Navas, Alicia, Molina Hernández, Francisco Javier, Pérez Díaz, Sebastián|||0000-0002-2702-0058, Ruiz Alonso, Mónica, López Sáez, José Antonio, Ferrer García, Carles, Tormo Cuñat, Carmen

RESUMEN: El estudio del Neolítico en el Levante de la península Ibérica cuenta con una larga trayectoria investigadora, siendo bien conocido en algunos valles como el Serpis o el Clariano. La excavación de un buen número de yacimientos en cueva y al aire libre ha posibilitado que esta zona sea un referente destacado a escala peninsular y del Mediterráneo occidental. Sin embargo, otras cuencas fluviales muy cercanas como la del río Vinalopó no han contado hasta el momento con suficientes bases..., ABSTRACT: The study of the Neolithic in the Levant of the Iberian Peninsula has a long research trajectory, being well known in some river valleys such as Serpis or Clariano. The excavation of a large number of cave and open-air deposits has made this area an outstanding reference on a peninsular scale and in the western Mediterranean. However, other nearby river basins such as the Vinalopó basin have not yet had sufficient sequential bases for their characterization. The first proposals,..., LABURPENA: Iberiar penintsulako Levante aldean Neolitikoaren azterketak ibilbide luzea du ikerketari dagokionez, eta oso ezagunak dira haran batzuk, hala nola Serpis edo Clariano. Leizean eta aire zabalean aztarnategi kopuru handia induskatu direnez, eremu hori erreferente nabarmena da penintsula mailan eta mendebaldeko Mediterraneoan. Hala ere, oso gertu dauden beste ibai-arro batzuetan, Vinalopó ibaian, esaterako, ez dira orain arte karakterizatu ahal izateko nahikoa oinarri sekuentzial...



SARRERA: cronología laburra, Guicciardiniri buruzko bibliografia hautatua

Repositorio: Docta Complutense
Adot Lerga, Álvaro

Este prólogo al libro de Guicciardini "Diálogo sobre el gobierno de Florencia" resulta novedoso, aportando un estudio desde un enfoque de historia política y de las mentálidades y menos desde la perspectiva de la filosofía política, ya presente en excelentes estudios y prólogos como el realizado por el sobresaliente catedrático de filosofía Antonio Hermosa Andújar. La originalidad del enfoque del prólogo que nosotros realizamos en este libro, redactado en euskera, fue idea del editor...



Esteroide anabolizanteak. Goi mailako kirol alorretik gimnasioetara

Repositorio: RODERIC. Repositorio Institucional de la Universitat de València
Agulló Calatayud, Víctor

El presente estudio pretende caracterizar sociológicamente el consumidor recreativo de esteroides anabolizantes en tierras valencianas. La investigación se desarrolla así a partir de la aplicación de una metodología explícitamente cualitativa y la puesta en práctica de la técnica de la entrevista semiestructurada. El perfil sociológico del consumidor recreativo de esteroides anabolizantes se caracteriza por un bajo nivel de estudios, cierta inestabilidad laboral vinculada a menudo con el mundo..., The present study aims to provide a sociological overview of anabolic steroid use in Valencia (Spain).The research was developed by means of qualitative methodology based on a semi-structured interview. The sociological profile of the recreational anabolic steroid user includes low educational level, some employment instability related with public or private security and nightlife, frequent family problems, frequent splits in romantic relationships, and regular attendance at discotheques and...



Antzinateko baskoiak: izen eta izanaren arteko eztabaidak (XVI.-XXI. mendeak)., Antzinateko baskoiak: izen eta izanaren arteko eztabaidak (XVI.-XXI. mendeak)., Vascones in antiquity: discussions about their name and existence (16th-21st centuries).

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Lanz Betelu, Jokin

  Baskoi berantiarren inguruan XVI. mendean agertu, eta gaur arte garatu diren eztabaida historiografikoak biltzea du helburu lan honek. Debate horietan antzemandako ikuspegi garrantzitsuenak jaso ditugu, beraz; eta hori egin dugu uste dugulako mendeetan ugarituz joan diren iritzi horiek jarraitzen dutela baldintzatzen gaur egun, oraindik, baskoien ikerketa historikoa, hein handi batean.  , El estudio recoge el surgimiento y desarrollo de las corrientes historiográficas en torno a los vascones desde el siglo XVI hasta nuestros días, señalando las distintas discusiones historiográficas que han surgido en su seno y que siguen obstaculizado el desarrollo adecuado de la investigación de los vascones antiguos y sobre todo tardíos., This paper collects the emergence and development of the historiography ways around the Vascones from XVIth century to nowadays pointing the different positions created around them, conditioning the development of the researches about the classic and especially late Vascones. 



Euskara eta euskal kulturarekiko jarrera Gasteizko eskola batean: Gasteizko Francisco de Vitoria BHI ikastetxeko ikasleekin egindako ikerketa kualitatiboa, Euskara eta euskal kulturarekiko jarrera Gasteizko eskola batean: Gasteizko Francisco de Vitoria BHI ikastetxeko ikasleekin egindako ikerketa kualitatiboa, Basque language and attitude towards Basque culture in a school in Vitoria: Qualitative research done with Francisco de Vitoria’s High School students

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Garaio Mendizabal, Beñat

Euskararen normalizazioak hainbat ardatz eta alor ditu, baina guztiak behar ditugu biziberritze prozesu honekin jarraitzeko. Hau honela, zein da gaur egun Gasteiz bezalako hiri erdaldun bateko gazte etorkinek euskara eta euskal kulturarekiko? duten iritzia. Eta are gehiago, zein da egoera ghetto bilakatu den Francisco de Vitoria BHIn? Galdera horiei erantzuna emateko, ikerketa kualitatibo bat burutu zen 4. DBHko ikasle batzuekin, zeinetan eztabaida baten bitartez hainbat ondorio atera ziren.  , La normalización del euskera presenta diversos ejes y campos, todos ellos necesarios para continuar con este proceso de recuperación. Así las cosas, ¿cuál es la opinión que tienen en la actualidad los jóvenes emigrantes de una ciudad castellanoparlante como Vitoria en torno al euskera y la cultura vasca? Y abundando en ello, ¿cuál es la situación en el IES Francisco de Vitoria, convertido en un ghetto? Al objeto de dar respuesta a esas preguntas, se llevó a cabo un estudio cualitativo con..., The standardisation of the Basque language presents different strands and fields, all necessary to continue with this recovery process. In the light of this situation, what do young emigrants currently think about Spanish-speaking cities such as Vitoria of then regarding the Basque language and Basque culture? And as an elaboration of this point, what is the situation at the IES Francisco de Vitoria High School that has become a ghetto? In order to answer these questions, a qualitative study...



Rudolf Trebitsch-en euskal grabazioak: deskribapena eta bibliografia, Rudolf Trebitsch-en euskal grabazioak: deskribapena eta bibliografia, Rudolf Trebitsch’s Basque recordings: description and bibliography

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
López de Arana Arrieta, Inaxio

Rudolf Trebitsch etnologo austriarrak 1913ko udan egindako euskal grabazioen azaleko deskribapena plazaratzen da artikulu honetan, gehienbat grabazio haiei buruzko zehaztasun bibliografikoak emanaz. Euskal Herrira egindako bidaia hartan, Trebitsch-ek euskararen grabazioak eta grabazio musikalak egin zituen. Jose Maria Etxebarriari esker, euskararen grabazioak dagoeneko transkribatuta, aztertuta eta itzulita daude, gaztelaniara edo frantsesera. Grabazio musikalen arloa, ordea, neuk landu dut...., En este artículo se recoge una descripción somera de las grabaciones vascas realizadas durante el verano de 1913 por el etnólogo austríaco Rudolf Trebitsch, y se da cuenta, mayormente, de detalles bibliográficos sobre aquellas grabaciones. En aquel viaje realizado al País Vasco, Trebitsch efectuó grabaciones del euskera y grabaciones musicales. Gracias a Jose Maria Etxebarria, las grabaciones del euskera se encuentran ya transcritas, analizadas y traducidas, al castellano o al francés. El campo..., This article compiles a brief description of the Basque recordings made during summer 1913 by the Austrian ethnologist Rudolf Trebitsch and generally gives bibliographic details of the recordings. On that journey to the Basque Country, Trebitsch made recordings of the Basque language and musical recordings. Thanks to Jose Maria Etxebarria, the Basque recordings have already been transcribed, analysed and translated into Spanish or French. On the other hand, I worked on the musical recording...



Jaungoikoak lehendakaria babes dezala! : Euskal Herriko rock erradikaleko erretorikaren interpretazio libertarioa, Jaungoikoak lehendakaria babes dezala! : Euskal Herriko rock erradikaleko erretorikaren interpretazio libertarioa, God save the Basque president! Libertarian interpretation of radical rock’s rhetoric in the Basque Countryt

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Saenz del Castillo Velasco, Aritza

  Artikulu honek Euskal Herrian hirurogeita hamar garren hamarkadaren erdialdean eta laurogeiko hamarkadan agertutako gazte mugimendu kontrakultural berriak ikertuko ditu eta bereziki Euskal Rock Erradikala. Bide honetan musika talde hauen diskurtsoak aztertuko dira eta korronte libertarioarekin dituen antzekotasunak azpimarratuko dira, beraien arteko harremanean arreta jarriz.    , Este artículo analizará los nuevos movimientos contraculturales juveniles aparecidos en la segunda mitad de la década de los 70 y principios de los 80 del pasado siglo en el País Vasco en relación a lo que ha venido ha denominarse Rock Radical Vasco. Examinará los discursos presentes en las diferentes formaciones musicales que formaron este conglomerado a veces polémico y su relación y semejanza con ciertas corrientes libertarias.  , This article will analyse the new counterculture youth movements of the 1970sand early 80s in the Basque Country with regard to what has been coined RadicalBasque Rock. The article will examine the discourses present in different musicalgroups that made up this sometimes controversial conglomerate and its relationship with and resemblance to certain libertarians trends.



Gaztelerazko eslogan dilogiko edo polisemikoen euskaratzea : itzulpen konparazioa eta estrategiak, Translating dialogic and polysemic slogans from Spanish into Basque, Gaztelerazko eslogan dilogiko edo polisemikoen euskaratzea : itzulpen konparazioa eta estrategiak

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Urkiola Gamarra, Garazi

El eslogan es un recurso muy utilizado en publicidad por su capacidad de atraernuestra atención. Sin embargo, a la hora de traducir los eslóganes dilógicos opolisémicos, dicha capacidad puede quedar parcial o totalmente mermada si nose utilizan las estrategias adecuadas. En este trabajo he querido comparar diversas traducciones del castellano al euskera de diferentes eslóganes dilógicos y polisémicos, dicha capacidad puede quedar parcial o totalmente mermada si no se utilizan las estrategias..., Eslogana publizitatean maiz erabilitzen den hizkuntza-baliabidea da gurearreta erakartzeko duen gaitasunagatik. Hala ere, gaitasun horiek murriztu edogal daitezke eslogan dilogiko edo polisemikoak itzultzean estrategia egokiakerabiltzen ez badira. Lan honetan eslogan dilogiko edo polisemikoen gazteleratikeuskararako itzulpenak aztertu eta konparatu ditut. Helburua itzulpen-estrategiaerabilienak zeintzuk diren zehaztea da, baita argitzea ea estrategia horiekegokienak diren esloganen erakartzeko..., The slogan is an extended advertising device used to attract public attention.However, when it comes to translating double-entendre and polysemous slogans,the adverts can become partially or totally ineffective if the right strategies are not used. In this article I compare translations of double-meaning and polysemous slogans from Spain to Basque. I have tried to define the most commonly used translation strategies, and to determine whether these strategies are the most appropriate for the...



Hiriko-Espazioak noiz eta nola bihurtzen dira norberaren tokiak?, Hiriko-Espazioak noiz eta nola bihurtzen dira norberaren tokiak?, Urban spaces: when and how turn into own places?

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Iraola Mendizabal, Imanol

  Geografiaren barnean egon diren korronteek lurraldea aztertzeko banaketa anitzak egin dituzte. Ohikoena eskualdeka egindakoa izan da; hau politikoa, naturala edo ekonomikoa izan zitekeen. Guk testu honetan aurkeztuko duguna ikuspuntu geografiko humanistikoak izango da. Lurraldearen ikuspuntu kultural batera ailegatu nahi dugu eta hiritarraren pentsaerara hurbildu nahi dugu. Aztertuko dugun espazio zehatza, Pasaiako Badiaren ondoan dauden auzoak eta herriak izango dira.    , La ciencia geográfica realiza diferentes estudios y divisiones del territorio en base  a las corrientes epistemológicas: la más tradicional ha sido la regional, distinguiendoa su vez la geografía política, natural o económica. A lo lago del presentetexto el enfoque empleado es el de la geografía humanística. Se desea alcanzaruna visión cultural del espacio, aproximándonos al pensamiento del ciudadano. Elespacio concreto donde se desarrolla el artículo es el entorno de la bahía Pasaia., The different trends in geography have given rise to various divisions whenanalysing the territory. The most common is division by regions, which can bepolitical, natural or economic. The division presented in this article is from thehumanistic geographical perspective. Our goal is to show a cultural perspective of the territory, and look at public thought, specifically the towns and neighbourhoods around the Pasaia Bay.



Influence of the industrial reconversion on the working class: analysis of the case of Llodio (1975-1992): Laudioko kasuaren azterketa (1975-1992)., Industria-birmoldaketaren eraginak langile klasean: Laudioko kasuaren azterketa (1975-1992).

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Vicente Basterra, Unai

Through this work, the consequences of industrial reconversion on workers have been analysed. For this, the case of Llodio between 1975 and 1992 has been analysed, accompanied by two testimonies. Attention has focused, on the one hand, on the transformations that the process produced in the economic, political and social spheres. And on the other, in the transition from the way of life organized by factory work, towards the crisis process of various institutions., Mediante este trabajo, se han analizado las consecuencias que tuvo la reconversión industrial en los trabajadores. Para ello, se ha analizado el caso de Llodio entre 1975 y 1992, acompañado de dos testimonios. La atención se ha centrado, por un lado, en las transformaciones que el proceso produjo en el ámbito económico, político y social. Y por el otro, al proceso que va desde el modo de vida organizado por el trabajo fabril, hasta la crisis de varias instituciones., Ikerketa honen bitartez, industria-birmoldaketak langile klasean izan zituen ondorioak aztertu dira. Horretarako Laudioko kasua ikertu da 1975-1992 bitartean, bertako errealitatea garaiko protagonisten eskutik landuz. Arreta, prozesuak arlo ekonomikoan, politikoan eta sozialean eragin zituen eraldaketetan jarri da. Gainera, arreta berezia eskaini zaio gizarte industrial baten eta post-industrial baten arteko trantsizioari.



The Basque landscape in the face of the abandonment of livestock, Euskal landa paisaia abeltzaintzaren uztearen aurrean

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Alberdi Collantes, Juan Cruz

The study starts from the premise that an abandonment of livestock by the hamlet would cause a progressive loss of the countryside landscape of the Basque-Atlantic area. The research is based primarily on recent research, as a means of measuring from the real incidence of abandonment of livestock activities to its consequences on the landscape.. The results show that abandonment is almost generalized but land uses hardly change. Cultural reasoning seems to support the maintenance of the..., El estudio parte de la premisa de que un abandono de la ganadería por parte del caserío provocaría una pérdida progresiva del paisaje de campiña propio espacio vasco atlántico. La investigación se apoya en primer lugar en investigaciones recientes, como medio para medir desde la incidencia real del abandono de las actividades ganaderas hasta sus consecuencias en el paisaje. Los resultados muestran que el abandono es casi generalizado pero los usos del suelo apenas se alteran. Razonamientos..., Abeltzaintzaren funtzioaren galerak lurzoruaren erabileran antzeko erreakzioa sortuko lukela eta baserriaren landa paisaia izango litzateke kaltetuena da ikerketaren abiapuntuta. Metodologia argitalpen berrietan oinarritzen da, abeltzaintza jarduerak bertan behera uztearen garrantzia eta paisaian dituen ondorioak neurtzeko bitarteko gisa. Emaitzek ganaderitzaren abandonua orokorra dela erakusten dute baina lurzoruaren erabilerak ez direla ia aldatu. Arrazonamendu kulturalek babesten dutela...



Reviewing the state of the research on the Roncal Valley, Erronkarieraren ikerketa-egoera gainbeiratuz

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Horrillo, Leyre Rojo

Despite the fact that Roncalese is an already dead dialect, it has made a remarkable impression on many scholars. However, the dialect’s historical corpus, philologically speaking, it is yet to decide, since there are no researches that bear in mind the entire corpus itself, even though it has been mentioned and approached in several papers. Hence, we have decided to research on the philological analysis in order to prove that the numerous studies that have been made of the Roncalese, despite..., Erronkariera hildako euskalkia bada ere, benetan markagarria da hizkerak hainbat ikertzailengan eragin duen zirrara. Hala ere, oraindik euskalkiaren corpus historikoa filologikoki finkatzeko dago, eta lan ugaritan aipatu eta landu den arren, corpusari bere osotasunean begiratzen dioten azterketak falta dira. Horren aurrean, lan honetan erabaki dugu analisi filologikoari heltzea eta erakustea erronkariera aztertzen edo zeharka aipatzen duten ikerketa guztiak, helburu desberdinak badituzte ere,..., Erronkariera hildako euskalkia bada ere, benetan markagarria da hizkerak hainbat ikertzailengan eragin duen zirrara. Hala ere, oraindik euskalkiaren corpus historikoa filologikoki finkatzeko dago, eta lan ugaritan aipatu eta landu den arren, corpusari bere osotasunean begiratzen dioten azterketak falta dira. Horren aurrean, lan honetan erabaki dugu analisi filologikoari heltzea eta erakustea erronkariera aztertzen edo zeharka aipatzen duten ikerketa guztiak, helburu desberdinak badituzte ere,..., Erronkariera hildako euskalkia bada ere, benetan markagarria da hizkerak hainbat ikertzailengan eragin duen zirrara. Hala ere, oraindik euskalkiaren corpus historikoa filologikoki finkatzeko dago, eta lan ugaritan aipatu eta landu den arren, corpusari bere osotasunean begiratzen dioten azterketak falta dira. Horren aurrean, lan honetan erabaki dugu analisi filologikoari heltzea eta erakustea erronkariera aztertzen edo zeharka aipatzen duten ikerketa guztiak, helburu desberdinak badituzte ere,...



Altsasu’s railway workers’ depuration during the Spanish Civil War and the Francoism: Jesús Mellado’s case, Altsasuko trenbideko langileen depurazioa Gerra Zibilean eta frankismoan: Jesús Melladoren kasua, Altsasuko trenbideko langileen depurazioa Gerra Zibilean eta frankismoan: Jesús Melladoren kasua

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Carrillo Pérez, Aitor

During the Spanish Civil War and the postwar period, between 1936-1942, all the railway workers suffered a massive process of depuration set up by the Francoism. Within the innovation experienced in the last quarter of a century by the historiography of the Franco repression, the study of these depurations has experienced great progress, but not that of Navarre, where the analysis of the railway depuration has just begun. The purpose of this article, from the point of view of Perpetrator..., Durante la Guerra Civil Española y la posguerra, entre 1936 y 1942, todos los trabajadores del ferrocarril sufrieron un proceso masivo de depuración iniciado por el franquismo. Dentro de la renovación vivida en el último cuarto de siglo por la historiografía sobre la represión franquista, el estudio de estas depuraciones ha vivido grandes avances, pero no así el de Navarra, donde el análisis de la depuración ferroviaria acaba de comenzar. El objetivo de este artículo, tomando el punto de vista..., Espainiako Gerra Zibilean eta gerraostean, 1936-1942 bitartean, trenbideko langile guztiek frankismoak abiatutako depurazio prozesu masibo bat pairatu zuten. Errepresio frankistari buruzko historiografiak azkenengo mende laurdenean bizitako berrikuntzaren barnean, depurazio hauen ikerketak aurrerapen handiak bizi izan ditu, baina ez Nafarroakoa, trenbide depurazioaren analisia han jaio berri baita. Artikulu honen helburua, Perpetrator Studies edo biktimarioei buruzko ikerketen ikuspuntua hartuz...



“Izena duena bada”. Euskal nortasuna, historia eta sinbologia Irati-n (2022), “Izena duena bada”.Euskal nortasuna, historiaeta sinbologia Irati-n (2022)e, “Izena duena bada”. Basque identity, history and symbology in Irati (2022)

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Galarraga Arrieta, Irene

Artikulu honek euskal zineman euskal identitatea zein ikurren bidez irudikatzen den eta ikur horiek nola interpretatzen diren aztertzea izan du helburu, kasu azterketa bat oinarri hartuta eta zinea analisi iturri gisa erabilita: 2022an Paul Urkijok zuzendutako eta ekoitzitako Irati filma. Planteatutako helburua kontuan hartuta, hainbat galderari erantzuten saiatu gara artikulu honetan zehar: zein ikur erabiltzen dira Irati-n euskal nortasuna irudikatzeko? Zein trataera ematen zaie ikur horiei,..., El objetivo principal de este artículo es analizar los símbolos a través de los cuales se representa la identidad vasca y cómo estos se interpretan en la película Irati (2022), dirigida y producida por Paul Urkijo, empleando el cine como fuente de análisis histórico. Teniendo en cuenta el objetivo planteado, a lo largo de este artículo hemos intentado responder a varias preguntas: ¿Qué símbolos se utilizan en Irati para representar la identidad vasca? ¿Qué tratamiento se da a estos símbolos y..., The main objective of this article is to analyze the symbols through which Basque identity is represented and how they are interpreted in the film Irati (2022), directed and produced by Paul Urkijo, using cinema as a source for historical analysis. With this objective in mind, throughout the article we have sought to answer several questions: What symbols are used in Irati to represent Basque identity? How are these symbols treated and represented? What message does the use of each symbol...



Ba ote du historiarik Euskal Herriak?, ¿Tiene Vasconia historia?, Does Basqueland have a history?

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Zabaltza, Xabier, Zabaltza, Xabier

Artikulu honetan gehiago dira galderak erantzunak baino. “Historiarik gabeko herri” kontzeptutik abiaturik, “historia” eta “estatu” arteko berdinketa kritikatu da. Espainiako eta Frantziako historiografia nazionalistak salatu dira, baina Euskal Herrian haiek imitatu nahi dituzten saioak ere bai. Batzuen eta besteen ordez, historia kultural, linguistiko eta instituzionala sustatu nahi da gehienbat. Azkenik, Euskal Herria Espainia eta Frantzia arteko zubi gisa ulerturik, hego euskaldunen eta ipar..., Este artículo plantea más preguntas que respuestas. Partiendo del concepto de “pueblos sin historia”, se critica la identificación entre “historia” y “Estado”. Se denuncian las historiografías nacionalistas de España y Francia, pero también los intentos de imitarlas en Vasconia. Frente a unas y otros, se pretende promover sobre todo una historia cultural, lingüística e institucional. Finalmente, desde la concepción de Vasconia como puente entre España y Francia, se proponen algunas áreas para..., This article raises more questions than it answers.Starting from the concept of ‘non-historic peoples’,it criticizes the identification between ‘history’ and‘state’. It denounces the nationalist historiographiesof Spain and France, but also the attempts to imitatethem in Basqueland. In the face of some and others,the aim is to promote especially a cultural, linguisticand institutional history. Finally, from the conceptionof Basqueland as a bridge between Spain and France,some areas are proposed...



Diasporako euskal prentsa instituzionalaren sorrera Argentinan: Laurak Bat (1878-1891), Surgimiento de la prensa institucional vasca de la diáspora en Argentina: Laurak Bat (1878-1891), Creation of the Basque institutional press of the diaspora in Argentina: Laurak Bat (1878-1891)

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Zelaia Bolinaga, Kepa, Zelaia Bolinaga, Kepa

This article analyses as an object of study the first publication of the Basque community in Argentina, the institutional magazine Laurak Bat (1878). With the objective of putting the magazine in the context in which it was published, explaining the needs the publication addressed of the Basque community in the diaspora and analysing the editorial line followed, we have studied through content analysis some points of interest of the magazine. All this, framing the study as a contribution to the..., Este artículo analiza como objeto de estudio la primera publicación de la colectividad vasca en Argentina, la revista institucional Laurak Bat (1878). Con el objetivo contextualizar el surgimiento de la revista, explicar la función que tuvo en la comunidad vasca de la diáspora y mostrar el discurso que transmitió, se han estudiado a través del análisis de contenido varios puntos de interés de la revista. Todo ello, enmarcando el estudio como una aportación a la historia del periodismo vasco., Artikulu honek Argentinako euskal kolektibitateko lehen argitalpena, Laurak Bat (1878) aldizkari instituzionala, ikerketa objektu bezala aztertzen du. Aldizkaria sortu zen testuinguruan kokatu, diasporako euskal komunitatean eduki zuen funtzioa azaldu eta landu zuen diskurtsoa erakusteko helburuarekin, aldizkariaren zenbait interesgune aztertu dira eduki-analisiaren bitartez. Honen bidez, euskal kazetaritzaren historiari ekarpena eginez.



Joseba Sarrionandiaren erlatibitate erresistentea, Relatividad resistente de Joseba Sarrionandia, Resistant relativity by Joseba Sarrionandia, Relativité Résistante par Joseba Sarrionandia

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Arandia, Ane, Arandia, Ane

Artikuluan Sarrionandiaren poetikan maiz agertzen diren aldiberekotasun eta justaposizio nozioak aztertzen dira. Idazle ibilbidearen hasieratik antzeman daitekeen arren, Hnuy illa nyha majah yahoo liburuan bereziki esanguratsua da. Anakronien eta espazio aldaketen bidez egileak historiaren eta errealitatearen ikuspegi erlatibista proposatzen du. Liburutik liburura sumaturiko poema aldaerek ere denbora eta espazioaren mugak gainditzeko joera erakusten dute, bai antzinako eta egungo gertakariak..., En el artículo se analizan las nociones de simultaneidad y yuxtaposición en la poética de Sarrionandia. Aunque se puede apreciar desde el principio de su carrera como escritor, en el libro Hnuy illa nyha majah yahoo es especialmente significativo. A través de anacronías y cambios de espacio el autor propone una visión relativista de la historia y la realidad. Las variantes del poema evidencian igualmente una inclinación a trascender las fronteras del tiempo y del espacio, ya sea vinculando..., The article analyses the notions of simultaneity and juxtaposition  in the poetics of Sarrionandia. Although it can be appreciated from the beginning of his career as a writer, it is especially significant in the book Hnuy illa nyha majah yahoo. Through anachronisms and changes of space, the author proposes a relativistic vision of history and reality. The poetic variants also show the same tendency to overcome the limits of time and space, either by uniting old and present facts, or by adding..., L’article analyse les notions de simultanéité et de juxtaposition dans la poétique de Sarrionandia. Bien qu’il puisse être apprécié dès le début de sa carrière d’écrivain, il est particulièrement important dans le livre Hnuy illa nyha majah yahoo. À travers les anachronismes et les changements de l’espace, l’auteur propose une vision relativiste de l’histoire et de la réalité. Les variantes poétiques montrent également la même tendance à dépasser les limites du temps et de l’espace, soit en...



Posliteratura eta benalizazioa euskal literatura sisteman, Post-literature and venalization in the Basque literary system, Posliteratura y venalización en el sistema literario vasco, Post-littérature et vénalisation dans le système littéraire basque

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Barrón Guerra, Irati, Casero Real, Zuriñe, Ramos Pizarro, Alazne, Sasieta Anchia, Irati

Ikerketa honek paisaia literarioaren eta posliteraturaren kontzeptuetan sakontzen du (Santos Unamuno, 2018), eta paradigma posliterarioaren adibideak eskaintzen ditu, euskal literatur sistemaren barruan. Benalizazio fenomenoaren adibideak eta hura osatzen duten hiru estrategia azalduko dira eta baita haien adibideak eskaini ere: emplotment, eponimia eta esloganizazioa., Este estudio profundiza en los conceptos de paisaje literario y posliteratura (Santos Unamuno, 2018) y ofrece ejemplos del paradigma posliterario, dentro del sistema literario vasco.  Se expondrán ejemplos del fenómeno de la venalización y tres estrategias que lo componen, y también se ofrecerán ejemplos de ellos: emplotment, eponimia y esloganización., The present research delves into the concepts of literary landscape and posliterature (Santos Unamuno, 2018), and offers examples of the posliterary paradigm by explaining and offering examples within the Basque literary system. The phenomenon named venalization shall be explained together with three strategies that constitute it: emplotment, eponymy and esloganizazioa., Cette étude approfondit les concepts de paysage littéraire et de postlittérature (Santos Unamuno, 2018) et propose des exemples du paradigme postlittéraire au sein du système littéraire basque.  Elle présente des exemples du phénomène de vénalisation et des trois stratégies qui le composent, ainsi que des exemples concrets : l'emplotment, l'éponymie et la sloganisation.



Praktika erlijioso-mediko, higieniko eta kulturalak uraren inguruan: mendebaldeko lurralde zirkunpiriniarra erromatar garaian, Religious, medical, hygienic and cultural practices surrounding water: the western Pyrenean region in Roman times, Prácticas religioso-médicas, higiénicas y culturales en torno al agua: el territorio circumpirenaico occidental en época romana

Repositorio: Sancho el Sabio. Revista de Investigación Vasca-Euskal Ikerketa Aldizkaria
Izaguirre Ayestaran, Maddi, Izaguirre Ayestaran, Maddi

Ura erromatar kulturan medikuntza-, higiene- eta aisialdi-helburuetarako erabiltzen zen funtsezko elementua da. Erromatar medikuntza praktikaren zantzuak aurkitzea ez da beti kontu erraza izaten, eta gure lurraldeetan, iturri faltak zailtasunak ezartzen dizkigu arrastoari jarraitzeko. Dena den, medikuntza-zientifikoa hedatu aurreko garaietan, Antzinateko medikuntzak bestelako osagai batzuk biltzen zituen, gure gaurko ikuspuntutik medikuntza-popularretik gertuago legokeen, eta erlijioa eta..., Water is an essential element of Roman culture for medical, hygiene, and leisure purposes. Traces of Roman medical practice are not always easy to identify, and the scarcity of sources makes it challenging to reconstruct. However, prior to the rise of medical-scientific approaches, ancient medicine contained other elements that, from a modern perspective, aligned more closely with popular medicine—combining religious beliefs with knowledge of the natural characteristics of elements. This..., El agua es un elemento fundamental que se utilizaba en la cultura romana con fines médicos, higiénicos y de ocio. Encontrar indicios de la práctica médica romana no siempre es un asunto fácil, y en nuestros territorios, la falta de fuentes nos impone dificultades para seguir la pista. Sin embargo, en épocas anteriores a la expansión de la medicina científica, la medicina de la Antigüedad incluía otros componentes, desde nuestro punto de vista actual más cercanos a la medicina popular, llevando...



Mende aldaketako (1990-2010) euskal antzerkiaren joerak: antzerki egitura eta korronte estetikoak

Repositorio: e-spacio. Repositorio Institucional de la UNED
Fernández Iglesias, Arantzazu

La tesis da a conocer desde un punto de vista sistémico el sistema teatral vasco con atención a los espectáculos realizados en lengua vasca durante el periodo 1990-2010. Describe las políticas culturales y lingülsticas en relación al hecho teatral, el detalle de las infraestructuras del País Vasco en vertientes tales como los teatros, circuitos y programaciones, as! como la formación, las asociaciones teatrales, festivales y ferias. Además aborda la situación de las publicaciones del ámbito...



Ba al dauka mugarik matematikak biologian aplikagarria izateko?, Do mathematics have any boundary to be applicable in biology?

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Umerez, Jon

Ezezkoa dirudi izenburuko galderari eman behar zaion erantzuna, gutxienez iraultza zientifikoa geroztik, Natura hizkuntza matematikoan idatzita dagoen liburu bat omen denetik. Ikuspegi hori aurrera egingo du eta XX. menderako harridura alaia deitu dudana ekarriko du, Wigner 1960- en kasuan eta beste batzuenean ikusten denez. Jarrera hori biologiaren hainbat arloetan aurkitu ditzazkegunekin alderatzen dut eta hor lilura hori ez da inondik agertzen eta, gehienez, oso ikuspegi utilitarista bat..., The answer to the title questions appears to be in the negative, at least since the scientific revolution when nature began to be seen as a book written in the language of mathematics. This approach is going to develop further and, by the xxth century, brings forward what I will call a cheerful amazement as exemplified in Wigner 1960 and others. I contrast this attitude with those we my find in several areas of biology where the charm is clearly absent and, as much, a very utilitarian approach...



Intimitatea, zartagailu

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Borda, Itxaro

Euskal Herrian eragin duten ideologia ezberdinek -jansenismoa, borroka armatua eta gaurko merkatu-piztia itxurekiko neoliberalismoa- ez diote toki askorik utzi emakumeari. Horregatik aztertu ditut Leire Bilbaoren obrak, Miren Agur Meaberen lanak eta Ana Urkizaren poemategia; narratzaileen artean Katixa Agirre, Beatriz Urruspil donapauletarra eta Eider Rodriguez, bai eta erreportaje antzera irakurtzen ahal dugun Jasone Osororen Bi marra arrosa delakoa. Emazte idazleon testuetako intimitatea..., The different ideologies - Jansenism, armed struggle, and the current monstrous neoliberal market - that have had an influence on the Basque Country, did not left much space to women. For that reason I analyzed the works of different authors (Leire Bilbao, Miren Agur Meabe and Ana Urkiza, Katixa Agirre, Beatriz Urruspil, and Eider Rodriguez), as well as Jasone Osoro's report Bi marra arrosa. The sense of intimacy in the writing of these women is terrifying. It becomes the last place left...



Euskal subjektuaren bilakaera erromaneskoa : desberdintze estrategiaren eta homologazio nahiaren arteko negoziaketa literario-ideologikoak

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Apalategi Idirin, Ur

Bere burua euskaldun gisa pentsatzen duen subjektuaren bilakaera erromaneskoa da artikulu honek esploratu gogo duena, bere agerpen testualetik, Erdi Aro berantiarrean, egundaino. Ekoizpen literarioa ideologikoki irakurriz, eta ideologia politikoaren irakurketa literarioa burutuz, nortasun nazionalaren funtzionaltasuna ezarri nahi da agerian. Esentzialismo erromantikoaren, anti-esentzialismo modernoaren nahiz bi formula horien arteko konbinaketa ala gainditze ahalegin guztien atzean, finean,..., The goal of this article is to study the fictional evolution of the subject who thinks himself Basque, from its appearance in the late Middle Ages to the present day. In making an ideological reading of literary production, and a literary reading of political ideology, we wish to highlight the functional nature of national identity. Behind romantic essentialism, modern anti-essentialism, and every attempt to overcome or combine these two formulas, we eventually find a pragmatic player with a...



Harri eta herri eta Etiopia artean : modernitatea euskal poesian

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Sarasola, Beñat

Artikulu honen xedea euskal poesiako modernitatearen inguruko periodizazio eta kontzeptualizazio berri bat ematea da. Orain arteko teorien aldean, modernitate poetikoa Gabriel Arestiren ondorengo belaunaldiak eratu eta gorpuztu zuela defendatzen da. Gisa honetan, Arestiren garaikidea den Mikel Lasatik Bernardo Atxagaren Etiopiarainoko ibilbidea azalduko da, aipatu modernitatearen osatzea den denbora tartea alegia. Hala, aipatutakoez gain, Ibon Sarasola, JosAnton Artze «Hartzabal», Amaia Lasa,..., The main aim of this paper is to propose a new periodization and a new conceptualization of modernity within Basque poetry. In contrast with other theories, it defends that poetic modernity was set up and established by the generation right after Gabriel Aresti's. Thus, it will analyze the path that runs from Aresti 's contemporary poet Mikel Lasa to Bernardo Atxaga's Etiopia, that is to say, the period of modernity's development. Apart from the already mentioned, the...



Bakartasuna itxaro bordaren obran

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Dolhare, Katixa

Bakartasuna da Itxaro Bordaren idazlanetan agertzen den gai nabarmenetarik bat. Gai hori konplexua izanez eta era ezberdinetan azaltzen denez Itxaro Bordaren obran, lehenik nozio hori Mendebaldeko literaturaren historian kokatuko dugu, hobeki ulertzeko interesatzen zaigun obraren modernitatea zertan datzan. Aztertuko dugu ondotik bakartasuna zein manera paradoxikotan agertzen den Itxaro Bordaren liburuetan, bai eta gai horri lotuak zaizkion adierazpide arazoak azpimarratuko ere. Azkenik, beti..., Solitude is one of the most obvious subjects in Itxaro Borda's works. Since it is a complex theme that takes different forms in her writings, we will first situate the notion in Western literature, in order to better understand the basis of Itxaro Borda's modernity. Then, we will study the different and paradoxical aspects of solitude in the author's books, and underline which problems related to expression are linked to that subject. Finally, following our thoughts about...



Gnosologia cartesiarra dela eta (laburpema)

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Apaolaza, Xabier

Halaz ere, aldi cartesiarrean gertatzen den bezala, egiazkoa ela gezurrezkoa bereizten dituen sinesteko moduko ezagueraren bila aritzeak, aniztasun eszeptiko edo erlatibistaren erdian, jarrera kritikora eramango gintuzke. Descartes izan da, hain zuzen, arrazoiari dagokionez, jarrera kritiko hori eraiki duena. Bestela esateko, arrazoi arrtatsuak aztertuko du pentsamendua, bere burua zainduko du ezaguera egiazkoak eta gezurrezkoak bereiz ditzan edo, nahiago badugu, giza-ezaguerak balio duen ala...



Multidisciplinary approach for recombinant protein production bioprocess design with classic and novel expression systems in Pichia pastoris

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Garrigos, Javier|||0000-0003-2271-2220

La present tesi doctoral es centra en la caracterització de sistemes d'expressió utilitzats per a la producció de proteïnes recombinants (RPP) en el llevat metilotròfic Pichia pastoris. Al llarg de tot aquest treball s'integren els resultats de diferents camps -enginyeria de bioprocessos i regulació génica- per tal d'ampliar la informació sobre els sistemes d'expressió analitzats i, així, reduir la incertesa a l'dissenyar un bioprocés RPP. En el primer capítol de la..., La presente tesis doctoral se centra en la caracterización de sistemas de expresión utilizados para la producción de proteínas recombinantes (RPP) en la levadura metilotrófica Pichia pastoris. A lo largo de todo este trabajo se integran los resultados de diferentes campos -ingeniería de bioprocesos y regulación génica- con el fin de ampliar la información sobre los sistemas de expresión analizados y, así, reducir la incertidumbre al diseñar un bioproceso RPP. En el primer capítulo de la tesis,..., The present thesis is focused on the characterization of alternative expression systems used for recombinant protein production (RPP) in the methylotrophic yeast Pichia pastoris. Over this whole work, the integration of results from different fields -bioprocess engineering and gene regulation- is attempted in order to fill the gaps that frequently come up when designing a RPP bioprocess. In the first chapter of the thesis, the classical PAOX1-based expression system is thoroughly studied....



Katalana et bideo-jokoak. Itzulpena, ekoizpena eta praktika

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Santamaria, Laura|||0000-0002-3528-1936

Aurkezpen honetan katalana eta bideo-jokoekin lotuta- ko hiru arlotako datuak emango ditugu. Helburua kata- lanezko bideo-jokoen hartzaileak definitu eta itzulpenen nondik-norakoak azaltzea da, hauek jokoaren ezaugarrie- kin bat egiteko beharra azpimarratuta.Hasteko, herrialde Katalanetan katalanaren erabilera az- tertuko dugu. Gero, bideo-jokoekin lotutako enpresa ka- talanak aztertuko ditugu, zehazki, ekoizten dituzten pro- duktuetan, jasotzen dituzten diru laguntzetan, eta bertan lan egiten...



Una nueva historia de los feminismos ibéricos, Silvia Bermúdez eta Roberta Johnson (eds.)

Repositorio: Dipòsit Digital de Documents de la UAB
Villagran Arrastoa, Ane|||0000-0003-1693-0934

Obra ressenyada: Silvia BERMÚDEZ eta Roberta JOHNSON (eds.), Una nueva historia de los feminismos ibéricos. Valentzia: Tirant Humanidades, 2021.



Genero-berrirakurketak berrikusten: kontzeptu normatibotik kritika kokatura

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Bogino Larrambebere, Mercedes, Fernández Rasines, Paloma

Este artículo presenta una genealogía feminista que comprende el género como concepto normativo y categoría crítica. Para ello, se analizan textos clásicos de autoras como Sherry Ortner, Gayle Rubin, Joan W. Scott, Jane F. Collier y Sylvia J. Yanagisako, además de algunas contribuciones de autoras posmodernas como Judith Butler. Se propone un recorrido del género como categoría analítica en la investigación social, destacando su dimensión normativa y potencial crítico. En primer lugar, se..., Artikulu honek feminismoaren genealogia bat aurkezten du, zeinak kontzeptu normatibo eta kategoria kritiko gisa ulertzen baitu generoa. Horretarako, Sherry Ortner, Gayle Rubin, Joan W. Scott, Jane F. Collier, Sylvia J. Yanagisako eta beste zenbait egileren testu klasikoak aztertzen dira, baina baita egile postmodernoen ekarpenak ere, Judith Butlerrenak, kasurako. Ibilbide bat proposatzen da generoan barrena ikerketa sozialeko kategoria analitiko gisa, eta haren dimentsio normatiboa eta indar...



Xuarben aurkitutako testuak (II)

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Ibarra Murillo, Orreaga

Este artículo tiene como objeto sacar a la luz varios sermones recogidos en la parroquia de Xuarbe (Ultzama), En el número anterior se analizaron varios, y en el presente examinamos los restantes, los cuales presentan características semejantes al euskera de Erroibar y Esteribar aunque no sabemos con exactitud quién es su autor y a qué lugar pertenecen. En este artículo se analizan sus características lingüísticas y la evolución desde el punto de vista diacrónico, ya que han transcurrido casi..., Artikulu honen helburua da Xuarben (Ultzaman) aurkitutako sermoi batzuen azterketa egitea, Aurreko atalean aztertu genitu en batzuk eta hona besteak hemen. Aztergai ditugun testu hauek Erroibar ala Esteribar inguruko ezaugarriak erakusten dituzte, zehazki nongoak diren ez dakigun arren. Honenbestez, artikulu honetan hizkuntzaren ezaugarriak eta berauen bilakabidea diakroniaren ikuspuntutik aztertzen dira; izan ere, ia bi mende pasatu dira argitaratu zirenetik.



Notitia Vasconiae, Notitia Mundi

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Mendiola Gonzalo, Fernando

Reseña de la obra de Roldán Jimeno Aranguren (dir.): Notitia Vasconiae. Diccionario de historiadores, juristas y pensadores políticos de Vasconia. Tomo I: Antigüedad, Edad Media y Moderna. Madrid: Marcial Pons, 2019 = Notitia vasconiae. Baskoniako historialarien, legelarien eta pentsalari politikoen hiztegia. I. Liburukia: Antzinaroa, Erdi aroa eta Aro Modernoa. Donostia: Iura Vasconiae Fundazioa, 2020, El primer tomo del diccionario Notitia Vasconiae recoge las biografías y obras de los historiadores, juristas y pensadores políticos de y sobre Vasconia de las Edades Antigua, Media y Moderna. Más de cuarenta especialistas en la materia pertenecientes a veintidós centros académicos o de investigación han elaborado 324 voces distribuidas en 39 bloques temáticos organizados en épocas históricas, cada uno de ellos precedido de una breve introducción. La selección y extensión de las voces depende...



Izabako erdal lekuizenak Justo Bake Salbotx jaunak Izabako Abolengo Liburuari egindako iruzkinak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Lopez-Mugartza Iriarte, Juan Karlos

En este artículo se han recogido los topónimos y genéricos romances que aparecen recogidos en el actual Libro de Abolengo de la Villa de lsaba (Navarra) que es copia de uno anterior redactado a principios del siglo pasado: ese Libro de Abolengo es, a su vez, copia de libros anteriores de cuya noticia nos hablan los documentos del s. XVI consultados en el Archivo de Protocolos de Pamplona. Los topónimos aparecen acompañados del número correspondiente a la página del Abolengo en la que se han...



Iruñeko espetxeko preso politikoak 1940an: lehen hurbilketa kuantitatiboa

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Velasco Zozaya, Lisabe

Entre las muchas formas de represión ejercidas por el régimen franquista con el objetivo de someter a la población civil durante y tras la guerra, el cautiverio ocupa un puesto de gran importancia tanto por el volumen de personas que se vieron afectadas por ello como por su vinculación directa con los aspectos ideológicos del régimen. En Navarra, a pesar de no haber frente de guerra, también encontramos este fenómeno cuyo estudio es esencial para comprender la represión franquista en todas sus..., Erregimen frankistak gerra garaian eta gerraostean biztanleria zibila menderatzeko helburuarekin gauzatutako errepresio modu ugarien artean, gatibualdiak garrantzi handiko lekua hartzen du, bai haren eragina jasan zuten pertsonen kopuruagatik, bai erregimenaren alderdi ideologikoekin lotura zuzena izateagatik. Nafarroan ere, gerra-fronterik ez egon arren, fenomeno hau aurki dezakegu, eta bere azterketa funtsezkoa da errepresio frankista bere alderdi guztietan ezagutzeko, baita errepresio horrek...



Hizkera akademikoaren oinarrizko trebetasunak: definitzeko eta ezaugarriak ulertzeko marko teoriko bat, Habilidades fundamentales del lenguaje académico: un marco teórico para su definición y caracterización, Core academic language skills: a theoretical framework for defining and characterizing their features

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Gaspar Arraiza, Artzai

Este trabajo presenta una revisión bibliográfica sobre el lenguaje académico, centrada en la propuesta teórica Habilidades Fundamentales del Lenguaje Académico (CALS). Se revisan 44 trabajos de investigación y se analizan definiciones clave, características lingüísticas y cognitivas, su relación con la lectoescritura, así como su valor social y educativo. La revisión ofrece una base teórica sólida y plantea implicaciones pedagógicas desde perspectivas lingüísticas, cognitivas y socioculturales., Lan honek hizkera akademikoari buruzko berrikusketa bibliografiko bat eskaintzen du, Hizkera Akademikoaren Oinarrizko Trebetasunak (CALS) proposamen teorikoan oinarriturik. 44 ikerlan aztertuz, hizkera akademikoaren definizioa, ezaugarri linguistiko eta kognitiboak, idazmen- eta irakurmen-gaitasunekiko loturak eta balio soziala aztertzen dira. Gainera, oinarri teoriko sendoa eskaini ez ezik, ikerlanak ikuspegi linguistiko, pedagogiko eta sozialetatik inplikazio eta ondorio esanguratsuak ere..., This study offers a bibliographic review of academic language with a focus on the Core Academic Language Skills (CALS) framework. A total of 44 research studies are reviewed, encompassing both theoretical and empirical contributions from diverse disciplinary and cultural contexts. It examines key definitions, linguistic and cognitive features, links to writing and reading skills, and its broader social and educational value. The review provides a comprehensive theoretical foundation and..., Lan honek Espainiako Gobernuko Zientziaren, Berrikuntzaren eta Unibertsitateen Ministerioaren dirulaguntza jaso du [Laguntza kodea: FPU19/00414].



El euskera popular de los valles de Ultzama, Anue, Atetz, Basaburu Nagusia, Imotz, Odieta y Lantz: reseña

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Lopez-Mugartza Iriarte, Juan Karlos

Reseña de la obra de Orrega Ibarra: El euskera popular de los valles de Ultzama, Anue, Atetz, Basaburu Nagusia, Imotz, Odieta y Lantz. Ultzamako hizkera. Pamplona: Pamiela, 1997.



Errepresio soziolaborala esparru “mikroan”: lan gatazkak eta Potasas de Navarra enpresako langileen kontrako errepresioa 70.eko hamarkadan

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Turrillas Bueno, Edurne

Este documento analiza la represión sociolaboral sufrida por los trabajadores y trabajadoras de la empresa Potasas de Navarra durante la década de los 70. Ante la organización, la protesta y el conflicto obrero el régimen respondió con la represión en contra de trabajadores y militantes, desplegando múltiples formas represivas para perseguir y castigar a dichos trabajadores tanto en el lugar de trabajo como fuera de él. Ante la dificultad de cuantificar dicha represión, se opta por un análisis..., Dokumentu honek Potasas de Navarra enpresako langileek 70eko hamarkadan jasandako errepresio soziolaborala aztertzen du. Langile -antolaketa, -protesta eta -gatazkaren aurrean, erregimenak langileen eta militanteen aurkako errepresioarekin erantzun zuen, langile horiek lantokian zein lantokitik kanpo jazartzeko eta zigortzeko modu errepresibo ugari zabalduz. Errepresio hori kuantifikatzea zaila denez, honen azterketa mikro bat egitea erabaki da, Potasas de Navarran errepresio dinamika nagusiak...



Eman dezagun paseo bat Iruñeko Donibanen eta Ermitagañan barna... baina ikus dezagun hiria matematiken begiradatik. Jarduera-koadernoa

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Lasa Oyarbide, Aitzol, Abaurrea Larrayoz, Jaione, Wilhelmi, Miguel R.

Enlace a la versión en castellano: https://academica-e.unavarra.es/handle/2454/51721, Iruñeko Donibane eta Ermitagaña auzoetatik ibilbide matematiko bat diseinatu da. Lehen Hezkuntzako 6. mailako eta Bigarren Hezkuntzako 2. mailako ikasleek tokian bertan ebatzi beharreko arazo matematikoak dituzte, kokapen interesgarri jakin batzuei lotuta (lekuak, eraikinak edo eskulturak, hiri-altzarien elementuak…). Problema edo erronka matematikoak egokiak dira matematika irakasgaiaren ikaskuntza-estandar ofizialetarako, adierazitako mailetan. Informazioa edo pistak ematen dira, bai...



Nazioarteko zuzenbide pribatuaren zientzia

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Belintxon Martin, Unai

Nazioarteko Zuzenbide Pribatuaren kontzeptuak eztabaida anitzak eragin ditu urteetan zehar. Kontzeptuak, bere objektuak, bere eduki baita funtzioak ere doktrina zientifikoan gatazka ugari eragin dituzte. Guzti honen ondorioz, Nazioarteko Zuzenbide Pribatuaren inguruko kontzepzio ezberdinak topa ditzakegu.



Senekaren izpiritua euskaraz: Larramendiren eraginaren eta itzulpengintza apologetikoaren adibide bat XVIII. mendeko Zuberoan, Seneca’s spirit in Basque: an example of Larramendi’s influence and apologetic translation in the 18th-century Soule

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Santazilia Salvador, Ekaitz

Belako zaldun mauletarrak XVIII. mendean euskarara itzulitako testu filosofiko bat du hizpide lan honek. Lehenik, eskuizkribu argitaragabe hori testuingurura ekartzeko, Belaren eta Manuel Larramendiren arteko harremanaren inguruko xehetasunak eman ditut, lehenak bigarrenaren hizkuntz ideiak nola bereganatu eta Zuberoako datuekin osatu zituen erakutsiz. Ondoren, testua itzulpengintza apologetikoaren azpigenero berezi batean txertatu behar dela aldarrikatu dut, zeinean irakurleak ez baitu xede..., This work is devoted to a philosophical text translated into Basque by the Mauleonese Knight of Bela in the 18th century. First of all, in order to put this unpublished manuscript into context, I have provided some details on the relation between Bela and Manuel Larramendi, showing how the first was imbued by the second’s linguistic ideas, but completing them with data from Soule. Then, I have claimed that this text belongs to a special subgender of apologetic translation in which the reader...



Gizarte digitalerako hezkuntza: adimen artifizialaren eta big dataren erabilerarantz

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Astigarraga, Eugenio, Zubizarreta Pagaldai, Ane, Díaz, Koldo, Ipiña, Nagore, Moreno, Aitor, Galíndez Nafarrate, Edurne, García Blázquez, Itziar, SantaCruz, Sirats, Torres Lete, Maialen, Zuberogoitia, Aitor, Iribas Pardo, Haritz, Gostin, Andrés

Gizartean izan den iraultza teknologikorik eraldakorrenaren testigu gara; une oro aldatzen eta berreraikitzen den gizarte baten iraultza ezplanifikatuaren testigu. Espazioa globalizatuz eta deslokalizatuz doa; halatan, mikroistorio, mikrokultura eta mikrosegundoen aroa sortu da, mikrolanetarako eta gig-ekonomiarako sarbidea emango diguna. Eredu berri horretan, mezu hipermediatiko eta hipertestualak eraikitzeko kultura nagusitu da, zeinak sortzez jada digitalak baitira. Baina ez hori bakarrik:...



Uscaldunac garen ezquero: berako euskal testu administratibo berri bat (1822), Uscaldunac garen ezquero: un nuevo texto administrativo vasco de Bera (1822), Uscaldunac garen ezquero: a new Basque administrative text from Bera (1822)

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Santazilia Salvador, Ekaitz, Taberna Irazoki, Mikel

En este artículo estudiamos un manuscrito del año 1822, conservado en el Archivo Municipal de Bera. Se trata de un texto administrativo en euskera, redactado para ser leído en la junta vecinal, que nos aporta algunas claves sobre la historia interna y externa de la lengua. Tras tratar sobre el contexto histórico y la autoría del texto, hemos descrito el documento, aportado el texto editado, estudiado la variedad lingüística empleada y comparado esta con el euskera tanto de las Cinco Villas como..., Lan honetan Berako Udal Artxiboan gordetako 1822. urteko eskuizkribu bat dugu aztergai. Euskal testu administratibo bat da, herriko batzarrean irakurtzeko prestatua eta euskararen kanpo eta barne historia osatzeko gako batzuk ematen dizkiguna. Testuinguru soziohistorikoaz eta testuaren egiletzaz aritu ondoren, dokumentua deskribatu dugu, testua bera orrazturik eman, hizkera aztertu eta Bortzerrietako nahiz mugaz haraindiko auzo-herrietako euskararekin alderatu dugu. Azkenik, hiztegia,..., In this paper we study a manuscript from 1822, kept at the City Council Archive of Bera, a bordering village. This administrative text in Basque, written to be read at the neighbour assembly, reveals some keys into the internal and external history of the Basque language. For its analysis, the historical context and authorship were determined, the document described, the text edited, the linguistic variety examined and contrasted with the Basque language both from Bortzerriak and from other..., Lan honek Ekonomia eta Lehiakortasun Ministerioak babestutako Monumenta Linguae Vasconum 5: Periodización y cronología (FFI2016-76032-P) ikerketa proiektuaren laguntza jaso du.



Emakumeen enplegua Iruñean (1840-1996)

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Mendiola Gonzalo, Fernando

En este artículo se analiza la evolución del mercado de trabajo en una ciudad de industrialización tardía, Pamplona, desde la situación preindustrial de 1840 hasta 1996. Podemos apreciar que en los momentos de más intensa industrialización se produce una masculinización del mercado de trabajo, que solo se rompe de manera clara a partir de 1975, para alcanzar en 1996 niveles de empleo femenino similares a los de mediados de siglo XIX. Además, analizamos las tasas específicas de actividad según..., In this article we analize the evolution of labour market in a lately industrialized city, Iruñea, in Basque Country, since the preindustrial situation in 1840 until 1996. We can notice that in the most intense moments of industrialization there was a masculinization of labour market, which was broken only from 1975 on, so that in 1996 there are similiar levels of female employment as in the central decades of XIXth century. Further on, we analize specific activity rates according to sex, age...



"Beste mundu bat nahi genuen". Nafarroako ezker iraultzailea, 1970-1979, We wanted another world'. Far-left politics in Navarre, 1970-1979

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Satrustegi Andres, Imanol

La izquierda revolucionaria de ámbito estatal fue la principal fuerza de la oposición al franquismo en Navarra y en las movilizaciones de los últimos años de la dictadura tuvo un destacable protagonismo, sobre todo en el movimiento obrero. Pero pese a que se crearon grandes expectativas, aquella experiencia fracasó al poco tiempo. Durante la Transición, los partidos de la izquierda revolucionaria entraron en crisis y el movimiento nacionalista vasco articulado en torno a la coalición Herri..., Esparru estataleko ezker iraultzailea Nafarroako oposizio antifrankistaren indar politiko nagusia izan zen, eta, gainera, diktaduraren hondar urteetako mobilizazioetan protagonismo nabarmena izan zuen, batik bat, langile mugimenduan. Alabaina, itxaropen baikorrak sortu baziren ere, esperientziak denbora gutxian porrot egin zuen. Trantsizioan zehar, ezker erradikaleko alderdiak gainbeheran sartu ziren eta Herri Batasuna (HB) koalizioaren inguruan antolatutako mugimendu abertzaleak hartu zuen..., The far-left parties were the main political force of the opposition in Navarra during the last years of Franco’s dictatorship: they have a large amount of followers and they lead the mobilizations of the workforce. However, in spite of the evident importance they had, soon after they experienced a 'militancy crisis' and lost a considerable amount of supporters. During the Transition to democracy, it was Herri Batasuna (HB) (a Basque nationalist movement) who took the..., Nafarroako Gobernuaren dirulaguntza batek finantzatutako ikerketa, Programa de Doctorado en Humanidades y Ciencias Sociales (RD 99/2011), Giza eta Gizarte Zientzietako Doktoretza Programa (ED 99/2011)



Berriozarren elkarbizi: Berriozarko kulturarteko elkarbizitzari buruzko diagnosiaren emaitza nagusiak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Lasheras Ruiz, Rubén, Andueza Imirizaldu, Izaskun

Gaztelaniazko bertsiorako esteka: https://academica-e.unavarra.es/handle/2454/54155, Berriozarrenelkar)(bizi / Berriozarcon)(vive proiektua Berriozarko udalak bultzatutakoa da, Nafarroako Unibertsitate Publikoak teknikoki gidatzen du eta Nafarroako Gobernuak diruz laguntzen du. Hiru helburu ditu: 1. Herrian kulturarteko elkar-bizitzaren egoera aztertzea. 2. Parte hartzearen bidez elkarbizitza egoera hobetzea. 3. Jarraikortasuna izanen duen prozesu parte hartzaile bat bultzatzea. Proiektuak hiru fase ditu. Diagnosiari, ekintza planak eta esku hartzeak jarraituko diote...., Gobierno de Navarra / Nafarroako Gobernua; Berriozarko Udala



Euskara batuaren eta euskalkien inguruko jarrerak eta iritziak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Gaspar Arraiza, Artzai

Euskara batua sortu zenean, iritzi oso kontrajarriak agertu ziren aldaera estandarraren inguruan. Urteen poderioz, joera oso bestelakoa izan da: geroz eta bateragarritasun handiagoa ikusten da gizartean Euskara batuaren eta euskararen aldaerak diren euskalkien artean. Hala ere, oraindik ere iritzi ezberdinak aurki daitezke aldaera bakoitzaren erabilera esparruen inguruan eta baita aldaera bakoitzaren nolakotasunaren arabera. Ikerketa honetan, hain zuzen ere, euskararen aldaera ezberdinen..., When the unified Basque language was first established, many different conflicting opinions were voiced regarding it. Over the years, however, this has changed, and opinions regarding unified Basque and regional dialects of the language have become increasingly unified in Basque society. That said, contrasting opinions can still be found regarding where each variant of the language should be used, as well as in relation to the specific qualities of each. This study aims to explore current...



Xuarben (Ultzaman) aurkitutako sermoiak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Ibarra Murillo, Orreaga

Este artículo tiene como objeto sacar a la luz varios sermones recogidos en la parroquia de Xuarbe (Ultzama), que son complemento de otros anteriores publicados por José María Satrústegui. Además se analizan sus características lingüísticas y la evolución desde el punto de vista diacrónico, ya que han transcurrido casi dos siglos desde que fueron escritos., Artikulu honen helburua da Xuarben (Ultzaman) aurkitutako sermoi batzuen azterketa egitea, berauek José María Satrústeguik argitaratutako beste batzuen osagai dira. Honezaz gain, garai honetako hizkuntzaren ezaugarriak eta berauen bilakabidea diakroniaren ikuspuntutik aztertzen dira; izan ere, bi mende pasatu dira argitaratu zirenetik.



Zuntz optikoan oinarritutako sentsoreen prestazioen muga-efektu berria, egituren egoera monitorizatzea helburu

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Iribas Pardo, Haritz, Mariñelarena Ollacarizqueta, Jon, Loayssa Lara, Alayn

Brillouin denbora-eremu optikoaren analisian (BOTDA) oinarritutako sentsoreak estruktura handien (120 km luzerako estrukturak) deformazioa eta tenperatura neurtzeko gaitasuna dute, metro bateko bereizmen espazialarekin. Lan honetan, sentsorearen merkatu-prezioa handitu gabe bereizmen espazial txikiagoa lortzeko beharrezkoa litzatekeen teknika erabiltzeak dituen efektu kaltegarriak aztertu egin dira. Izan ere, pultsu azkar bat sortzeko beharrezkoak diren Mach-Zehnder modulagailu elektrooptikoek..., Distributed Brillouin optical time domain analysis (BOTDA) sensors can provide high precision distributed measurements of the strain and temperature profile over extremely large structures (structures of 120 km) with a meter spatial resolution. In this work, we present the detrimental effect that would imply the use of the necessary technique to achieve a lower spatial resolution, without increasing the price of the sensor. Since..., Lan honen egileek eskerrak eman nahi dizkiete Espainiako Zientzia eta Berrikuntza Ministerioari (TEC2013-47264-C2-2-R proiektuaren bitartez), EEGF funtsei eta Nafarroako Unibertsitate Publikoari emandako laguntza ekonomikoengatik.



Monokristal-monokristal eraldaketak polioxometalatoetan oinarritutako sistemetan: termikoki aktibatutako zenbait adibide, Single-crystal-to-single-crystal transformations in polyoxometalatebased systems: some temperature-triggered examples

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Fernández Navarro, Leticia, Ruiz Bilbao, Estíbaliz, Artetxe, Beñat, San Felices, Leire, Iturrospe, Amaia, Reinoso, Santiago

Kanpo-estimuluen bitartez aktibatutako fase-trantsizioak, eta haien artean kristal bakun izaera mantentzen duten kasuak, hots monokristal-monokristal (MKMK) eraldaketak, interes handikoak dira; izan ere, gai dira i) ezaugarri berriak dituzten produktuak emateko eta ii) materialaren propietateetan gertatzen diren aldaketak, egitura kristalinoak jasaten dituenekin erlazionatzeko. Polioxometalatoen (POMen) kasuan bezala, egiturei zurruntasuna ematen dieten oinarrizko unitateak erabiltzea bide..., Phase transitions induced by external stimuli in which crystallinity is retained, so-called single-crystal-to-single-crystal transformations (SCSC), are being widely studied because they allow for i) obtaining products with novel characteristics and ii) correlating structural changes with how a given property of the material is modified. The use of building blocks that provide robustness to the system such as polyoxometalates (POM) are a suitable option to avoid the loss of crystallinity..., Artikulu hau Eusko Jaurlaritzak Estibaliz Ruiz-Bilbaori eskainitako doktorego-aurreko diru-laguntzari esker (PRE_2018_1_0143) burutu da. Egileek UPV/EHU (PPG17/37, GIU17/050), Eusko Jaurlaritzaren (PIBA2018-59, KK-2018/00054) eta Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren (MAT2017-89553-P) finantziazioa eskertu nahi dute. Santiago Reinosok Obra Social la Caixa, Fundación Caja Navarra eta Nafarroako Unibertsitate Publikoaren «Captación de Talento» programaren bidez jasotako diru...



Klase komunitate baten hastapenak: Txantrea eraikitzen

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Pérez Ibarrola, Nerea

Artikulu honek langile bizitzaren aspektu horietariko bat izango du ardatz: auzoaren esparrua. Britainiar langile klasearen osaera prozesuari heltzeko E.P Thompson historialariak jorratutako ikuspegian klase esperientzia kolektiboek jokatzen duten papera aintzat hartuta, auzoa, klase esperientziak bizi eta transmititzeko espazio bezala aztertuko dugu. Horretarako, Iruñeko langile auzo baten, Txantrearen, historiaren berrirakurketa egingo da, ikuspegi horren arabera. Helburua orduan ez da...



Unibertsitateko irakaslegaiek Lehen Hezkuntzako ikasleentzat Txikipedian sortutako matematikako edukien egokitasuna neurtzen, Mathematical content created by student teachers for Primary Education students: measuring the appropriateness of Txikipedia

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Iribas Pardo, Haritz, Errazkin Vicente, Aitor, Torrealday Gallarreta, Amaia

Artikulu honek baliozkotze-prozesu bat biltzen du, zeinak egiaztatu nahi izan duen Lehen Hezkuntzako ikasleek matematikako edukiak ulertzeko Txikipedia lagungarri izan duten ala ez, bai testuari zein testuaren osagarri diren ikus-entzunezkoei erreparatuta. Txikipediako matematikako edukiak Mondragon Unibertsitateko Lehen Hezkuntza Graduan irakasle izateko ikasketak egiten ari diren ikasleek sortu dituzte eta Euskal Herriko sei ikastetxetan baliozkotu dira. Emaitzek erakutsi dute Txikipediako..., This paper describes a validation process which aims at checking if Primary Educa-tion students are able to understand mathematical contents using Txikipedia, taking into ac-count both textual content and complementary audiovisual contents. The Txikipedia contents analysed have been created by student teachers enrolled in the Primary Education Degree at Mondragon Unibertsitatea and validated by students from six schools in the Basque Country. Results obtained show that reading Txikipedia...



Ultzamako hizkeraren polimorfismo aizenaren inflexioan

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Ibarra Murillo, Orreaga

El objetivo de este artículo es mostrar y analizar la variación sincrónica que surge en la inflexión nominal en una variedad del euskara, -la variedad alto-navarra de Lizaso-. Demostraremos que la variación fonética no se extiende en el espacio de un modo desordenado, sino que existen mecanismos fonéticos que se aplican de un modo gradual, y que se extienden formando una cadena o una escala. Para finalizar, tomando como base las terminaciones que surgen en la inflexión de los determinantes,..., Txosten honen bidez izen morfologian, bereziki izena + determinatzailea eransketan, sortzen den aldakuntza sinkronikoa eta diatopikoa aztertzea dugu helburutzat. Azterketa hau eremu zehatz batean egin da, goi-nafarrerako Lizasoko hizkeran. Bestaldetik, azaldu nahi dugu aldakuntza fonetikoa ez dela espazioan zehar hedatzen modu desordenatuan, baizik eta badaudela mekanismo fonetiko batzuk aplikatzen direnak modu gradualean, espazioan zehar katea edo eskala batean bezala. Azkenik, diasistema bat...



Amatasunen arrastoak: ibilbide demografiko, historiko eta feministak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Luxán Serrano, Marta, Lujanbio, Lore, Fernández-Centeno, Iosune, Bogino Larrambebere, Mercedes

En las Jornadas «(Ez)Amatasunak ikuspegi feministatik. Egin, desegin, berregin» organizadas por Emagin Elkartea en otoño de 2022 se celebró la mesa redonda «Las huellas de las maternidades: recorridos demográficos, históricos y feministas» para debatir la construcción sociocultural de la maternidad desde distintas miradas, disciplinas y experiencias. Esta publicación intenta dar respuesta a los interrogantes que han sido los ejes de análisis y discusión: deseo de maternidad y opciones...



Aldudeko eta Luzaideko paperak eta gutunak, euskaraz idatziak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Ibarra Murillo, Orreaga

Aldudeko eta Luzaideko paperak eta gutunak euskaraz idatziak. Artikulu honetan bi tokitako paperak eta gutunak ekarri ditugu eta biak iruzkindu ditugu. Lehena Mezkiritzen aurkiturikoa da, baina Alduden idatzitakoa eta XIX. mende bukaerakoa da; errezibo bat da. Gainerakoak Luzaiden eriden genituen eta berriagoak dira; hauen bidez Estatu Batuetan eta Frantzian dauden ahaiden harremanaz mintzo dira. Biak dira euskaraz idatziriko dokumentu urrietako batzuk., Papeles y cartas de Luzaide y Aldude, escritas en euskera. En este artículo resumimos y glosamos varias cartas y notas encontradas en dos sitios. Una de ellas procede de Mezkiritz, y está fechada en Aldude, es un recibí escrito a finales del siglo XIX. Las siguientes proceden de Valcarlos, son más recientes, y nos hablan de la relación con parientes de América y Francia. Las dos son ejemplos escritos del euskera de Baja Navarra, Some letters found in Valcarlos and Aldude, written in Basque. In this article we gloss and summarise some letters found in two places. The first one is from Mezkiritz, and it’s written in Aldude. It is a receipt written at the end of the XIXth century. The rest of letters are more recent and they deal with the relationship between people from Valcarlos and their relatives from either the USA or France. Both of them constitute some scarce illustrations of written Basque in the Low-navarrese...



In memoriam. Koldo Artola Kortajarena (1938 - 2025)

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Santazilia Salvador, Ekaitz

Semblanza del investigador Koldo Artola Kortajarena con motivo de su fallecimiento en octubre de 2025.



Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa, The geolinguistic structure of Basque of Garazi

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Artzelus Muxika, Alexander, Castro Arrazola, Varun de

Lan honen helburua Garaziko euskararen bariazio diatopikoa aztertzea da. Ibar honetako euskararen kokapen geolinguistikoaren berri ematen duen ahalik eta ezaugarririk gehienak zerrendatzen saiatu gara, beraz. Hizkera jakin baten izaeraren berri jakiteko edota hizkera hori dia-lekto jakin batean sailkatzeko ezaugarri guztiek pisu bera ez dutela jabeturik, bakoitzaren eremua zedarritu dugu, ibarreko mintzoan eraginik handiena zein eremuk duen jakin ahal izateko. Horrez gain,..., The goal of this work is to measure the diatopic variation of the Basque spoken in the Garazi Valley. As such, we sought to analyse all the linguistic features that determine the geolinguistic position of this variety. As all the features do not have the same importance when it comes to classifying a variety into one dialect, we delimited the geographic span of each one, in order to see which area has the biggest influence on the Basque spoken in this valley. In ad-dition, we tried to establish..., Ikerlan honek egitasmo baten laguntza bildu du: «Monumenta linguae vasconum (VI). Avances en cronología de la historia y la prehistoria de la lengua vasca», MEC: PID2020-118445GB-I00.



Paisaiaren arkeologia Oma haranean (Kortezubi, Bizkaia), Arqueología del paisaje en el valle de Oma (Kortezubi, Bizkaia), Landscape Archaeology in the Oma valley (Kortezubi, Biscay – Basque Country)

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Narbarte, Josu

En las últimas tres décadas, la investigación arqueológica en el País Vasco ha tenido importantes avances en el estudio del patrimonio cultural en el medio rural. Entre otros aspectos, destacan los trabajos realizados en torno a la siderurgia o los caseríos, que han proporcionado resultados de gran interés para el conocimiento histórico de las sociedades locales. En este trabajo, se propone revisitar este recorrido desde una perspectiva de paisaje, como herramienta para profundizar en la..., Azken hiru hamarkadetan, ikerketa arkeologikoaren bilakaerak bide handia egin du Euskal Herrian, landa-komunitateei lotutako ondarea ikertzeko bidean. Besteak beste, siderurgiaren eta baserrien inguruko ikerketak ugariak izan dira, eta emaitza esanguratsuak eman dituzte ezagutza historikoaren aldetik. Lan honetan, ibilbide hori paisaia ikuspegi batetik berrikusteko proposamena luzatzen da, giza eta ingurumen faktoreen arteko elkar-eraginak epe luzean behatzeko tresna gisa. Horretarako, Oma..., Over the last three decades, archaeological research has made relevant advances in the study of cultural heritage related to the local societies of the Basque Country. Two aspects, in particular, have provided very interesting results for the study of rural contexts: industrial activity, namely ferrous metallurgy; and individual farmsteads (baserriak), which articulated different economic activities related to agriculture, and husbandry. This work proposes a revision of these works from a..., Oma haranaren inguruko ikerketa proiektua Eusko Jaurlaritzak lagundu du Kultur Ondarearen Ikerketarako dirulaguntzen bidez (2021-2022). Lanak EHUko Ondarearen eta Kultur Paisaien Ikerketa Taldearen baitan gauzatu dira (Eusko Jaurlaritza, IT1193-19), eta Aranzadi Zientzia Elkartearen laguntza logistikoa ere izan dute.



Altsasuko trenbideko langileen depurazioa Gerra Zibilean eta frankismoan: Jesús Melladoren kasua, La depuración del personal ferroviario de Altsasu durante la Guerra Civil y el franquismo: el caso de Jesús Mellado, Altsasu’s railway workers’ depuration during the Spanish Civil War and the Francoism: Jesús Mellado’s case

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Carrillo Pérez, Aitor

Durante la Guerra Civil Española y la posguerra, entre 1936 y 1942, todos los trabajadores del ferrocarril sufrieron un proceso masivo de depuración iniciado por el franquismo. Dentro de la renovación vivida en el último cuarto de siglo por la historiografía sobre la represión franquista, el estudio de estas depuraciones ha vivido grandes avances, pero no así el de Navarra, donde el análisis de la depuración ferroviaria acaba de comenzar. El objetivo de este artículo, tomando el punto de vista..., Espainiako Gerra Zibilean eta gerraostean, 1936-1942 bitartean, trenbideko langile guztiek frankismoak abiatutako depurazio prozesu masibo bat pairatu zuten. Errepresio frankistari buruzko historiografiak azkenengo mende laurdenean bizitako berrikuntzaren barnean, depurazio hauen ikerketak aurrerapen handiak bizi izan ditu, baina ez Nafarroakoa, trenbide depurazioaren analisia han jaio berri baita. Artikulu honen helburua, Perpetrator Studies edo biktimarioei buruzko ikerketen ikuspuntua hartuz..., During the Spanish Civil War and the postwar period, between 1936-1942, all the railway workers suffered a massive process of depuration set up by the Francoism. Within the innovation experienced in the last quarter of a century by the historiography of the Franco repression, the study of these depurations has experienced great progress, but not that of Navarre, where the analysis of the railway depuration has just begun. The purpose of this article, from the point of view of Perpetrator...



Luzaideko hizkera adierazkorra. 1. Sakreak

Repositorio: Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
Kamino Kaminondo, Peio, Salaberri Zaratiegi, Patxi, Zubiri Lujanbio, Juan José

En este artículo hemos intentando recoger una parte del habla expresiva de la localidad navarra de Luzaide / Valcarlos, concretamente la referente a los juramentos, tacos y maldiciones. Hemos utilizado también las obras de los escritores de la localidad y alrededores. Es nuestro propósito examinar la parte correspondiente a los modismos en un próximo trabajo., Artikulu honetan Luzaideko hizkera adierazkorraren alderdi bat, sakre, birao edo juramentuei dagokiena biltzera entseatu gara. Hango eta inguruetako idazle zenbaiten lanak ere baliatu ditugu. Gure asmoa da ondoko beste artikulu batean esamoldeen alderdia lantzea., In this article, we have attempted to collect part of the expressive speech used in the Navarran village of Luzaide/Valcarlos, more specifically swearwords, oaths and curses. The works of writers from the village and surrounding area are also used. We intend to examine idioms in a later article.